Aguia real

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Aguia real
Adulto da subespecie Aquila chrysaetos canadensis
Adulto da subespecie Aquila chrysaetos canadensis
Estado de conservación
Risco baixo (LC)
Clasificación científica
Reino: Animalia
Filo: Chordata
Clase: Aves
Orde: Accipitriformes
Familia: Accipitridae
Xénero: 'Aquila'
Especie: ''A. chrysaetos''
Nome binomial
''Aquila chrysaetos''
(Linnaeus, 1758)
Marrón claro: Inverno  Marrón : Cría Marrón escuro : Todo o ano

Marrón claro: Inverno

Marrón : Cría

Marrón escuro : Todo o ano
Sinonimia

Falco chrysaëtos Linnaeus, 1758

A aguia real (Aquila chrysaetos) é unha ave rapaz; é a aguia máis coñecida popularmente.

Morfoloxía[editar | editar a fonte]

Aguia real.

É de cor castaña escura con plumas amarelas na cabeza. Os xóvenes son negros durante os dous primeiros anos de vida. A femia é meirande có macho. O hábitat desta especie son extensas rexións montañosas nas que abunden as masas forestais.

Subespecies[editar | editar a fonte]

Existen seis subespecies recoñecidas:

  • A. c. canadensis: Vive en América do Norte, estendéndose dende Alaska ata o norte de México
  • A. c. chrysaetos: Esténdese dende o noroeste e centro de Europa ata Siberia Central
  • A. c. daphanea: Dende Irán ata gran parte de China, incluíndo a zona do Himalaia
  • A. c. homeyeri: Distribúese pola Península Ibérica, Illas mediterráneas, Norte de África e dende Oriente Próximo ata Irán
  • A. c. japonica: Distribúese por Xapón e a península de Corea
  • A. c. kamtschatica: Vive no Extremo Leste de Rusia e norte de Mongolia

Reprodución[editar | editar a fonte]

Aniña nas árbores e baixíos rochosos en Europa. Porén noutras áreas xeográficas da zona holártica constrúe o niño no chan (tundra) ou nas árbores máis baixas (taiga). O seu período de cría vai dende marzo ata maio. A súa posta consta de un a dous ovos que son incubados durante 43-45 días. Excepcionalmente tense documentado postas de tres ovos. Os polos permanecen no niño uns 63-70 días.[1]

Distribución[editar | editar a fonte]

Está en perigo de extinción e en Europa central só habita agora nos Alpes, cando non hai moito voaba por case todos os países de Europa. Nas Illas Británicas quedan 500 exemplares en Escocia, e en Irlanda reintroduciuse en 2001; nos Estados Unidos os intentos de evitar o seu declive non deron resultados.

En Galicia[editar | editar a fonte]

Factores coma a abundancia de cortados rochosos e a dispersión da poboación fan de Galicia un lugar moi axeitado para a cría e supervivencia da aguia real. Porén, ó igual que sucede no resto de España, este especia atópase en perigo de extinción en Galicia.[2]

Historicamente a aguia real tense distribuído nunha franxa de terreo que vai dende o extremo oriental da provincia de Lugo ata o extremo suroriental da provincia de Ourense. A persecución directa, a política forestal, a degradación do hábitat e os cambios acontecidos no rural, fixeron que a aguia real desaparecera da zona da Baixa Limia e das montañas orientais de Lugo na primeira década do século XXI. Isto fixo que a especie entrará en risco de desaparición a medio prazo. Ademais, parte dos escasos individuos que habitan en Galicia son compartidos cos territorios do Bierzo, A Cabrera e o Montesinho.[3]

En España[editar | editar a fonte]

A aguia real está amplamente distribuída por España, aínda que moi ligada a ambientes rupícolas. De feito as poboacións máis numerosas atópanse no Sistema Ibérico, as Serras Béticas, Serra Morena e os Pireneos. Porén é inexistente nas mesetas, na zona do Guadalquivir, nas Illas Canarias e nas Illas Baleares. Por outra banda é escasa en Galicia e na costa Cantábrica. Historicamente a especie sufriu un forte descenso entre os anos 1960 e 1990. Posteriormente grazas as medidas conservacionistas a especie entrou nun fase máis estable e nalgunhas zonas, de lixeiro crecemento. No 2008 a SEO estimaba a poboación da aguia real dunhas 1553-1769 parellas. Catro comunidades autónomas: Andalucía, Aragón, Castela-A Mancha e Castela e León contaban co 70% de dita poboación. Aínda que A Rioxa, Navarra e a Comunidade Valenciana presentaban uns mellores datos de densidade.[4]:

Conservación[editar | editar a fonte]

En España[editar | editar a fonte]

Son numerosos os factores que afectan negativamente as poboacións de aguia real en España. Provocan mortes de individuos ó longo do ano a presenza das liñas eléctricas, a persecución directa, o uso indiscriminado de veleno, as mortes por disparo ou as accións de espolio. Ademais existen factores que impiden o correcto desenrolo da especie coma por exemplo a diminución da dispoñibilidade do alimento(especialmente trala propagación da neumonía hemorráxica vírica entre a poboación de coello) ou as molestias ocasionadas na época de cría debida as ofertas de lecer ligadas ó turismo rural ou a deportes de montaña coma a escalada. Finalmente a pesar de ser incluída en numerosos catálogos rexionais de especies ameazadas, ningunha rexión española ten elaborado plans de recuperación específicos.[5]:

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Gran Guía de la Naturaleza. Aves'. Por Nicolai, Singer e Wothe. Editorial Everest S.A.(en castelán)
  2. As donas do vento: Aves rapaces de Galicia. Xurxo de Vivero. Xerais, 1989
  3. A Aguia real no Xurés. Revista Cerna. Número 67, Primavera 2012. Editada por Adega
  4. El aguila real en España. Población reproductora en 2008 y método de censo. Proyecto promovido y publicado por SEO/Birdlife(en castelán)
  5. Águila Real. Atlas de las aves reproductoras. Bernardo Arroyo(en castelán)

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns Externas[editar | editar a fonte]