Pita do monte

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Pita do monte
Tetrao urogallus Richard Bartz.jpg
Estado de conservación
Risco baixo (LC)
Clasificación científica
Reino: Animalia
Filo: Chordata
Clase: Aves
Orde: Galliformes
Familia: Phasianidae
Subfamilia: Tetraoninae
Xénero: 'Tetrao'
Especie: ''T. urogallus''
Nome binomial
''Tetrao urogallus''
Linnaeus, 1758

A pita do monte ou pita montesa (Tetrao urogallus L.), é o membro máis grande da familia das tetraoninae. Atópase no norte da Península Ibérica, os Pireneos, os Alpes e o Xura.

En Galicia está presente a subespecie Tetrao urogallus cantabricus, que se atopa exclusivamente nos Ancares. Actualmente está en perigo de extinción, quedando algúns exemplares ao longo das zonas boscosas de toda a Cornixa Cantábrica.

En España vedouse a caza desta especie en 1979, e desde 1986 ten a catalogación de especie protexida, aínda que con isto non se conseguiu un incremento na poboación até o momento.

Descrición[editar | editar a fonte]

Tetrao urogallus

A pita do monte ten un tamaño máximo de 1,1 m nos machos e 0,7 m nas femias. Caracterízase por ter unhas plumas debaixo do pico en forma de barba, un rabo en forma de abano e uns tubérculos vermellos sobre os ollos.

A cor da plumaxe é unha característica diferencial entre os sexos. Os machos teñen a plumaxe negra, con zonas azuis ou verde metálico no peito, coas ás acastañadas cunha mancha branca no vértice e manchiñas brancas no ventre e no rabo. As femias teñen o dorso e as ás de cor acastañada con abundantes pencas brancas, o rabo e o peito arrubiados, e o ventre branco con manchas pardas. Ademais diferencia a ambos os sexos o tamaño do peteiro, que é prominente, de xeito curvo e de cor marfil nos machos e breve e de cor negra nas femias.

A pita do monte tarda en pórse a voar e o seu voo é torpe. Os cercados, valos e fragas moi pechados producen enormes baixas na súa poboación.

Hábitat[editar | editar a fonte]

Vive en zonas montañosas con fragas claras e abertas de coníferas onde haxa abundante vexetación herbácea, auga e bagas. A existencia de acivros resulta imprescindible para alimentarse durante o inverno. Acostuma durmir nas ramas horizontais das árbores, o que se fai un requisito para a súa presenza.

Distribución[editar | editar a fonte]

Auerhahn mg-k.jpg
Tiur.JPG

A pita de monte é unha ave paleártica, repártese dende a Escandinavia ata a Península Ibérica, nesta última posúe poboacións sedentarias na Cornixa cantábrica (500-600 exemplares), e nos Pireneos (680 machos censados no 2003).

Poboación en Galiza[editar | editar a fonte]

En Galiza ata hai pouco atopábanse individuos na Serra dos Ancares, na provincia de Lugo. Nos anos 80 estimábase unha poboación de entre 20 e 30 machos nos Ancares. Desde o ano 2005 a pita de monte considérase oficialmente extinguida en Galiza[1].

A extinción da pita de monte nos Ancares, situados no extremo da súa área de distribución en Europa, ameaza con ser o preludio da súa desaparición en toda a cordilleira Cantábrica, onde a poboación descendeu un 70% desde os anos oitenta. De feito, a pita de monte está practicamente extinguida tamén na parte oriental e central de Asturias, cunha perda de poboación dun 90%, segundo un censo do ano 2010.

Dieta[editar | editar a fonte]

É unha ave que segue dous tipos de dietas estacionais. No verán é unha ave terrestre que se alimenta de herbas, crisálidas de formiga, landras, bagas, lagartas e incluso serpes.

No inverno convértese nunha ave arborícola e mantense de agullas dos piñeiros e gromos e bagas de silva, arandeira e acivro.

Reprodución[editar | editar a fonte]

Tetrao urogallus urogallus

O macho é territorial e polígamo. A época de celo dura desde marzo até o primeiro terzo de maio. Durante a época de celo emite gritos de reclamo ao amencer e ao solpor desde algún punto elevado atraendo ás femias. Logo póusase no chan e continúa cos seus reclamos e copulando con varias femias nun mesmo día.

As femias poñen entre cinco e doce ovos nun furado no chan, chocándoos ela soa durante 28-30 días. Os niños son obxectivo doado para o xabarín, os cans e o azor. Ademais a mortaldade dos pitos é moi alta nas primeiras semanas de vida, polo que a súa poboación aumenta moi lentamente.

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Pita do monte

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Guía das aves de Galicia, Baía edicións, 1991
  • Guía das aves de Galicia, Baía edicións, 2004