Agostiño de Hipona

San Agostiño de Hipona
Nado	13 de novembro de 354 en Tagaste, Numidia (actual Alxeria)
Finado	28 de agosto de 430 en Hipona, Numidia (actual Alxeria)
Venerado en	Maioría das confesións cristiás
Canonización	Anterior á Congregación. Proclamado Doctor da Igrexa o 20 de setembro de 1295 por Bonifacio VIII
Santuario principal	San Pietro in Ciel d'Oro, Pavía, Italia
Festividade	28 de agosto
Patrón/a de	teólogos

Santo Agostiño, Aurelius Augustinus, nado en Tagaste (Numidia) o 13 de novembro de 354 e finado en Hipona o 28 de agosto de 430, foi un teólogo, filósofo e Doutor da Igrexa. Na súa obra incorpora a filosofía clásica á doutrina cristiá; exerceu grande influencia no pensamento cristián.

Traxectoria

Naceu na África romana. O seu pai, Patricio, era un maxistrado pagán. A súa nai, Santa Mónica foi posta pola igrexa como exemplo de muller cristiá, preocupada sempre polo benestar da súa familia. Mónica ensinoulle ao seu fillo os principios básicos da relixión cristiá e ao ver como Agostiño se afastaba do camiño do cristianismo entregouse á oración. Isto fixo que Agostiño se chamase a si mesmo "fillo das bágoas da súa nai".

Santo Agostiño tiña moita imaxinación e unha intelixencia extraordinaria. Destacou nos estudos das letras. Mostrou moito interese pola literatura, especialmente pola grega clásica e a elocuencia. Os seus principias triunfos foron en Madaura e Cartago onde estudou retórica. Sentiu unha forte atracción polo teatro durante os seus anos de estudante en Cartago. Nestes anos tamén destacou nos concursos poéticos e certames públicos.

A pesar de que se deixaba levar cegamente polas paixóns humanas e polo seu espírito sensual e mullereiro, non abandonou os estudos, centrados especialmente na filosofía. É nesta época cando Agostiño coñece a súa muller coa que estabelece unha relación de 14 anos e coa que ten un fillo, Adeodato.

Na súa busca incansable de resposta ó problema da verdade, Agostiño pasa dunha escola filosófica a outra sen que encontre unha verdadeira resposta as súas inquedanzas. Finalmente chega ao maniqueísmo crendo que neste sistema encontraría o modelo segundo o cal podería orientar a súa vida. Varios anos seguiu esta doutrina, e soamente a abandona despois de falar co bispo Fausto. Ante esta decepción, convenceuse da imposibilidade de chegar á plena verdade, e por isto fíxose escéptico.

Conta a lenda que un día Santo Agostiño paseaba pola beira do mar, dándolle voltas na súa cabeza ás moitas doutrinas sobre a realidade de Deus, entre elas, a doutrina da Trindade. Un rapaz que estaba xogando na beira do mar faille entender que é imposible que a súa mente tan pequena poida entender o misterio de Deus. Sumido nunca gran frustración persoal, decide no 383 ir a Roma.

Conversión ao cristianismo

Foi en Milán onde se produciu a última etapa da súa conversión: empezou a asistir ás celebracións litúrxicas do bispo Ambrosio. Entón decidiu romper definitivamente co maniqueísmo. Esta noticia alegrou moito a súa nai que se encargou de buscarlle un matrimonio acorde co seu estado social e dirixilo cara ó bautismo. Despediuse da súa compañeira sentimental e decidiu vivir en ascese, decisión que chegou despois de coñecer os escritores neoplatónicos.

É no 386 cando se consagra ó estudo formal e metódico das ideas do cristianismo. Renuncia á súa cátedra e retírase xunto coa súa nai e cuns compañeiros cerca de Milán para dedicarse ó estudo e á meditación. O 23 de abril de 387, ós 33 anos, foi bautizado en Milán polo bispo Ambrosio. Xa bautizado, volve a África onde foi bispo de Hipona, pero antes de embarcar, a súa nai morre.

Monacato e episcopado

Cando chegou a Tagaste vendeu todos os seus bens e os beneficios obtidos repartiunos entre os pobres. Retirouse cuns compañeiros a vivir nunha pequena propiedade para facer vida monacal. No 391 viaxou a Hipona para buscar un lugar onde abrir un mosteiro e vivir cos seus irmáns, pero durante a celebración litúrxica foi elixido pola comunidade para que fose sacerdote. Aceptou esta elección con bágoas nos ollos ao igual que cando foi consagrado bispo no 395.

Pensamento

As súas teses esenciais foron:

• Razón e fe compenétranse no coñecemento de Deus.
• O home é un ser dotado de interioridade.
• A teoloxía inmanente da historia é a instauración, no posíbel, do reino de Deus na terra.

Igrexa

A Igrexa é un dos temas centrais de Santo Agostiño. Estudouna como feito histórico. Cando fala dela pódese referir á comunidade dos xustos ou á comunidade dos predestinados.

O núcleo central da eclesioloxía é Cristo, que está sempre presente obrando na Igrexa, o Espírito Santo é a alma do corpo místico e por iso o principio da comuñón. A igrexa é o reino de Cristo.

Razón e fe

Fe e razón para Agostiño de Hipona non son facultades estrañas ou enfrontadas, senón en íntima relación. Ao fin, ambas as dúas buscan o mesmo: comprender a verdade cristiá, isto é, o contido da revelación: a existencia de Deus, a creación do mundo, a encarnación de Xesús Cristo etc. Neste sentido, se a fe, que xa viu a verdade, orienta a razón e ilumina na súa busca, a razón esclarece a súa vez o significado das verdades reveladas. Esta unión de fe e razón, estraña a mentalidade filosófica moderna, xustifícase en base a diversas consideracións^{[Cómpre referencia]}: en primeiro lugar, a verdade é única, de modo que, salvo erro, ambos camiños rematan converxendo; en segundo lugar, é necesario defender a razonabilidade do cristianismo, isto é a compatibilidade da tradición filosófica e as afirmacións da nova fe, fronte os ataques do paganismo; por último, a mencionada unidade delimítase, para Agostiño, nunha tendencia da propia filosofía neoplatónica, a saber, que o principio de todo entretemento é o coñecemento da realidade divina.

Filosofía

Leu e aprendeu de memoria moitas obras de filosofía, entre elas as de Cicerón, Varrón, Séneca, Plotino e Porfirio. Sentiu preferencia polos neoplatónicos que exerceron unha grande influencia sobre el.

Os principios sobre os que se basea e se inspira a filosofía de Santo Agostiño foron interioridade, participación e inmutabilidade. Co primeiro fai unha invitación ó suxeito para que se volva a si mesmo, pero non para pararse no suxeito, senón para que se dea conta de que nel hai algo máis. A mente humana está en relación coas realidades intelixibles e inmutábeis. Con este principio demostra a existencia de Deus que é o único fundamento proporcionado das verdades inmutábeis, que coñecemos por iluminación, proba a espiritualidade da alma e a súa inmortalidade e ademais dá unha explicación psicolóxica da Trindade. O segundo principio podémolo enunciar así: todo ben ou é ben pola súa mesma natureza e esencia, ou é ben por participación; no primeiro caso é o ben sumo, no segundo caso é un ben limitado. Esta participación pode ser: a participación no ser, na verdade ou no amor. En canto á inmutabilidade, o ser verdadeiro, xenuíno e auténtico é só o ser inmutábel. Non existe ningunha forma nin outra medida, senón que é o ser. Este principio vale para distinguir o ser por esencia do ser por participación.

Obras

• De inmortalitate animae, 387.
• De doctrina christiana, 397-426.
• Contra Faustum (contra os maniqueos).
• De natura boni contra Manichaeos.
• De baptismo (contra Donatistas).
• De correctione Donatistarum.
• Confessiones, 397-398.
• De trinitate, 400-416.
• De civitate Dei, 413-426.
• Retractationes, 426-428.

Festa

• 28 de agosto