Saltar ao contido

Vila de Cruces

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Vila de Cruces.
Modelo:Xeografía políticaVila de Cruces
Imaxe
Localización
lang=gl Editar o valor en Wikidata Mapa
 42°47′42″N 8°10′06″O / 42.7951, -8.1683
EstadoEspaña
Comunidade autónomaGalicia
Provinciaprovincia de Pontevedra Editar o valor en Wikidata
CapitalVila de Cruces Editar o valor en Wikidata
Poboación
Poboación5.033 (2024) Editar o valor en Wikidata (32,58 hab./km²)
Xeografía
Parte de
Superficie154,5 km² Editar o valor en Wikidata
Altitude827 m Editar o valor en Wikidata
Comparte fronteira con
Organización política
• Alcalde Editar o valor en WikidataLuís Taboada Sánchez Editar o valor en Wikidata
Eleccións municipais en Vila de Cruces Editar o valor en Wikidata
Identificador descritivo
Código postal36590 Editar o valor en Wikidata
Fuso horario
Código INE36059 Editar o valor en Wikidata
Outro
Irmandado con
Sitio webviladecruces.org Editar o valor en Wikidata
Enciclopedia Galega Universal: 198439

Vila de Cruces é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca do Deza. Limita cos concellos de Boqueixón, Touro, Arzúa e Santiso (da provincia da Coruña), e Silleda, Agolada e Lalín (provincia de Pontevedra). O concello ten 28 parroquias e 141 núcleos de poboación[1].

Segundo o IGE no ano 2024 tiña 5.033 habitantes[2].

O seu xentilicio é crucés ou carbiao[3].

Xeografía

[editar | editar a fonte]

Demografía

[editar | editar a fonte]

Segundo o padrón municipal de habitantes a poboación en 2024 era de 5.033 persoas.

Censo total 5.556 (2015)
Menores de 15 anos 452 (8.14 %)
Entre 15 e 64 anos 3.269 (58.84 %)
Maiores de 65 anos 1.835 (33.03 %)
Evolución da poboación de Vila de Cruces   Fontes: INE e IGE.
1900 1930 1950 1981 2004 2009 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
9.924 9.284 11.068 9.041 6.779 6.475 6.325 6.085 5.934 5.676
(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Historia

[editar | editar a fonte]

Prehistoria

[editar | editar a fonte]

A prehistoria local é evidenciada pola presenza de castros e mámoas dispersos polo concello, na súa maior parte xa destruídos.

Destaca a necrópole megalítica de Oirós, un conxunto de máis de quince mámoas que foron escavadas no ano 1973 nunha actuación dirixida polo arqueólogo Xosé Carlos Sierra[4] e impulsado polo sacerdote local Nicolás Alvarellos,[5] no que foi a primeira escavación da arqueoloxía galega contemporánea.[6] Entre os anos 1975 e 1976, arqueólogos da Universidade de Santiago de Compostela descubriron na zona dolmens de planta circular e poligonal. Este campo de mámoas data en torno ao ano 2.300 a.C. e enmárcase no megalitismo final. Entre os restos funerarios atopados no xacemento constan un coitelo de sílex, puntas de frecha, láminas de ouro e fragmentos cerámicos.[7]

Idade contemporánea

[editar | editar a fonte]

A redistribución territorial causada pola Constitución de 1812 divide o territorio de Vila de Cruces en cinco concellos: Camanzo, Ferreirós, Piloño, Merza e Cruces.[8] Na división de Galicia en catro provincias en 1822, estes concellos englóbanse na provincia de Vigo, que máis tarde cambiaría a súa capitalidade a Pontevedra.[9]

Na redistribución territorial de 1835 que deixa ao partido xudicial de Lalín con seis concellos, a parroquia de Carbia obtén a capitalidade do municipio, que se denominou concello de Carbia ata o 19 de setembro de 1944, cando o concello inaugurou a súa nova sede en Vila de Cruces, tomando esta denominación oficialmente.[10]

Cultura

[editar | editar a fonte]

Festas e celebracións

[editar | editar a fonte]

A Patroa da vila é a Nosa Señora da Piedade e celébrase a súa festa a fin de semana seguinte ó 4 de agosto (agás se é sábado que pasaría a ser o seguinte).

  • Entroido

Varias parroquias celebran o entroido cos altos dos xenerais.

  • Gastronomía

Tamén celebra festas gastronómicas como a da Castaña en novembro, a do Chourizo en febreiro e a do Galo de Curral en maio, todas elas con degustación gratuíta de produtos da zona.

Os días de feira na Vila son 4 e o 17 de cada mes.

Galería de imaxes

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Galería de imaxes de Vila de Cruces.
  • Monumento en honor á Festa do Galo de Curral
    Monumento en honor á Festa do Galo de Curral
  • Igrexa
    Igrexa
  • Galería
    Galería
  • Cruceiro
    Cruceiro
  • Rúa de Vila de Cruces
    Rúa de Vila de Cruces

Nados en Vila de Cruces

[editar | editar a fonte]
Véxase tamén: Categoría:Nados en Vila de Cruces.

Parroquias

[editar | editar a fonte]
Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Vila de Cruces

Añobre (San Pedro) | Arnego (Santa María) | Asorei (Santa María) | Bascuas (Santa Mariña) | Besexos (San Fiz) | Bodaño (San Mamede) | Brandariz (San Miguel) | Camanzo (San Salvador) | Carbia (San Xoán) | As Cruces (Nosa Señora da Piedade) | Cumeiro (San Pedro) | Duxame (San Miguel) | Ferreirós (San Xes) | Fontao (Santiago) | Gres (Santiago) | Larazo (San Xoán) | Loño (San Mamede) | Merza (Santa María) | Obra (San Tomé) | Oirós (Santa María) | Ollares (Santa María) | Piloño (Santa María) | Portodemouros (San Salvador) | Sabrexo (Santa María) | Salgueiros (San Pedro) | San Pedro de Losón (San Pedro) | San Tomé de Insua (San Tomé) | Toiriz (San Xoán)

Lugares de Vila de Cruces

[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Vila de Cruces vexa: Lugares de Vila de Cruces.

Notas

[editar | editar a fonte]
  1. ↑ "Fichas municipais. Vila de Cruces.". Xeoportal da Deputación de Pontevedra. Consultado o 4/12/2025. 
  2. ↑ "Padrón municipal de habitantes. Cifras oficiais da poboación a 1 de xaneiro. Ano 2024.". IGE. Consultado o 4/12/2025. 
  3. ↑ Costas González, Xosé-Henrique (2016). Os xentilicios de Galicia e dos outros territorios de lingua galega (PDF). Vigo: Universidade de Vigo. p. 63. ISBN 978-84-8158-706-7. 
  4. ↑ "El Concello pondrá en valor el Marco do Camballón". Faro de Vigo. Consultado o 1/12/2025. 
  5. ↑ "Entrevista: "Mi tío, el párroco de Oirós, predicaba de una manera diferente a los chavales, que era la que llegaba de verdad"". Faro de Vigo. Consultado o 1/12/2025. 
  6. ↑ "Oirós celebrará el viernes 20 de junio la primera edición de la Festa das Mámoas". Faro de Vigo. Consultado o 1/12/2025. 
  7. ↑ "Historia. Primeiros tempos.". Concello de Vila de Cruces. Consultado o 1/12/2025. 
  8. ↑ "Vila de Cruces". Enciclopedia Galega Universal. Consultado o 1/12/2025. 
  9. ↑ Burgueño Rivero, Jesús (1995). "La génesis de la división territorial contemporánea en la España atlántica (Galicia, Asturias, Cantabria y El Bierzo)". Ería. Revista cuatrimestral de geografía. (36): 5–33. Consultado o 1/12/2025. 
  10. ↑ "Historia. Das xurisdiccións ó municipalismo.". Concello de Vila de Cruces. Consultado o 1/12/2025. 

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Outros artigos

[editar | editar a fonte]
Este artigo tan só é un bosquexo
 Este artigo sobre concellos de Galicia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.
Obtido de «https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Vila_de_Cruces&oldid=7253021»