Salceda de Caselas

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 42°06′05.75″N 08°33′31.77″O / 42.1015972, -8.5588250

Salceda de Caselas
Escudo de Salceda de Caselas
Concello de Salceda de Caselas.JPG
Casa do Concello.
Situacion Salceda de Caselas.PNG
Situación
Xentilicio[1] salcedán/salcedá - caseleiro/caseleira
Xeografía
Provincia Provincia de Pontevedra
Comarca Comarca de Vigo
Poboación 8.873 hab. (2015)
Área 35,9 km²
Densidade 247,16 hab./km²
Entidades de poboación 7 parroquias
Capital do concello Salceda
Política (2015)
Alcalde Marcos Besada
Concelleiros
PPdeG: 5
PSdeG-PSOE: 2
Outros: MS 6
Eleccións municipais en Salceda de Caselas
Uso do galego[2] (2011)
Galegofalantes 51,63%
Na rede
salcedadecaselas.es
concello@salcedadecaselas.es

Salceda de Caselas é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca de Vigo.[3][4] A súa poboación en 2015 era de 8873 persoas, segundo o Padrón municipal de habitantes. 2007, 7686 persoas. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «salcedán» ou «caseleiro»[5].

Localización[editar | editar a fonte]

O territorio organízase en torno ao río Caselas, afluente do Miño, e está flanqueado polas depresións dos ríos Louro e Tea. A parte setentrional, na que remata a Dorsal Galega, é a de maiores alturas, cos montes de San Cibrán (430 m), Chan de Mielo (402 m), O Curuncho (400 m), monte Faro (396 m). No sur atópanse socalcos aluviais, de entre as que destacan as Gándaras de Budiño. Predominan as rochas metamórficas, que deron orixe a unha das principais actividades económicas, a explotación do granito.

Goza dun clima lene con temperaturas medias de 14 °C (8° de media no inverno e 20 °C no verán). As xeadas son infrecuentes e chove bastante no inverno, se ben os veráns son secos.

A excepción dalgúns soutos e carballeiras pequenas, a vexetación primitiva ten desaparecido e predominan os piñeiros e eucaliptos. O 30% das terras dedícanse á agricultura, que produce millo, patacas, hortalizas e uvas; nas zonas de ribeira hai prados.

Demografía[editar | editar a fonte]

Censo total 8873 (2015)
Menores de 15 anos 1648 (18,57 %)
Entre 15 e 64 anos 5977 (67,36 %)
Maiores de 65 anos 1248 (14,06 %)

Evolución da poboación do concello:

Evolución da poboación de Salceda de Caselas   Fontes: INE e IGE.
1900 1930 1950 1981 2004 2009 2011 2012 2013 2014
4408 4011 4791 5618 6835 8448 {{{7}}} {{{8}}} {{{9}}} {{{10}}}
(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Historia[editar | editar a fonte]

O nome de Salceda débese ao desaparecido mosteiro beneditino de Santa María de Saliceta, arredor do cal se creou a capital municipal actual. Este mosteiro fundouno no ano 914 a raíña Dona Aragonta, esposa do rei de Galiza Ordoño II e parenta de San Rosendo. Era dúplice, de monxes e monxas, e a el se retirou a vivir a súa creadora ao ser repudiada polo seu marido. Os terreos que circundan a igrexa do convento, reconstruída en 1769, denomínanse, precisamente, "do mosteiro" e a súa porta norte "da Raíña".

O Castelo de Toroña, en Entenza, xogou un papel importante nas guerras contra Portugal, aínda que del hoxe só fiquen algúns restos, pois foi derrubado no século XV por Isabel a Católica.

En Salceda de Caselas naceu Santo Toribio de Toroña, que chegou a ser bispo de Astorga.

Durante a Guerra de Independencia española, as tropas españolas ao mando do Abade de Couto, Mauricio Troncoso de Lira, asentáronse na ermida da Ascensión antes de partir do monte das Penizas, en Soutelo, baixo o mando de Felipe Concha para reconquistar Tui.

Patrimonio natural[editar | editar a fonte]

No ano 2008 tiña sete montes veciñais en mancomún[6], que ocupaban unha superficie de 931,57 ha[7].

Economía[editar | editar a fonte]

O concello de Salceda de Caselas é dos que non minguaron de poboación nas últimas décadas. A agricultura, a gandería e a explotación forestal, afectadas polo minifundismo, foron sendo desprazadas pola industria, centrada no polígono industrial de O Cerquido, que continúa o eixo Vigo-Porriño. Moitos veciños van traballar a Vigo ou ás empresas situadas en Porriño diariamente. As industrias máis importantes están relacionadas coa transformación do granito, os accesorios para a industria da automoción, os plásticos, as construcións metálicas e a cerámica.

Cultura[editar | editar a fonte]

Pazo de Aballe.

No concello érguense numerosos pazos e casas señoriais. Destaca a casa grande da Picoña, que data de 1543; foi propiedade dos señores de Troncoso de Lira e Soutomaior. Outros son o pazo de Pegullal, o pazo de Aballe, o pazo da Corisca, a casa da Marquesa de Atalaia e o pazo de Budiño.

Pódense ver tres cruceiros notábeis: o cruceiro da Esfarrapada, o do Cristo e outro en Entenza.

As Penas de San Cibrán e as Gándaras de Budiño son dous espazos naturais destacados.

A festa de seu que acada maior sona é a Festa dos callos, á que adoita acudir Mariano Rajoy.

O Concello conta cunha gran tradición musical, que na actualidade se reflicte na Banda de Música Cultural de Salceda de Caselas e na Escola de Música de Salceda de Caselas.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Vexa o artigo principal en: Galería de imaxes de Salceda de Caselas

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Salceda de Caselas

Entenza (Santos Xusto e Pastor) | Parderrubias (San Tomé) | A Picoña (San Martiño) | San Xurxo de Salceda (San Xurxo) | Santa María de Salceda (Santa María) | Santo Estevo de Budiño (Santo Estevo) | Soutelo (San Vicente)


Lugares de Salceda de Caselas[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Salceda de Caselas vexa: Lugares de Salceda de Caselas.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". Consultado o 14 de outubro de 2014. 
  3. Atlas comarcal Instituto Galego de Estatística.
  4. Artigo "COMARCA" da Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada.
  5. Costas González, X.-H. (2016): Os xentilicios de Galicia e dos outros territorios de lingua galega, páx. 56. Universidade de Vigo. ISBN 978-84-8158-706-7
  6. Montes veciñais en mancomún.
  7. Montes veciñais en man común 2008. Consellaría do Medio Rural.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Salceda de Caselas Modificar a ligazón no Wikidata

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]