Lingua escocesa

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Escocés
Scots
Outros nomes: Lallans
Falado en: Escocia Escocia
Ulster banner.svg Irlanda do Norte
Flag of Ireland.svg República de Irlanda
Rexións: Europa occidental
Total de falantes: 200.000 (Ethnologue)
1.500.000 (GROS)
Posición: 217
Familia: Indoeuropea
 Xermánico
  Xermano occidental
   Anglo-frisoa
    Escocés
Escrita: Alfabeto latino
Estatuto oficial
Lingua oficial de: Non é oficial
Escocia: lingua tradicional
Regulado por: Ningén
Códigos de lingua
ISO 639-1: --
ISO 639-2: sco
ISO 639-3: sco
En azul, zonas onde se fala o escocés

A lingua escocesa (en escocés: Scots leid ou Scots) é unha lingua xermánica historicamente falada nas Terras Baixas escocesas (Lowlands) e en partes do Ulster. É ás veces chamado lallans (termo procedente de Lowlands) para diferencialo do gaélico escocés, lingua de orixe céltica falada principalmente nas Terras Altas (Highlands) occidentais e nas Hébridas.

Esta lingua ten a súa orixe en dialectos do inglés medio de Nortumbria. Posúe preto dun millón e medio de falantes, e é unha lingua común na rúa, pero que carece de calquera apoio oficial: nin se aprende nas escolas nin aparece na rotulación das cidades nin apenas en libros. O escritor máis famoso en escocés é Robert Burns, que empregou esta lingua tanto coma o inglés nos seus poemas. O código ISO 639 do idioma é sco.

Nomenclatura[editar | editar a fonte]

Os falantes nativos ás veces refírense á lingua como braid Scots[1] ou usan o dos diferentes dialectos como Doric, Teri ou o Buchan Claik. O termo Lallans, unha variante do escocés moderno lawlands, é tamén utilizado. O escocés en Ireland é coñecido en círculos oficiais como "escocés do Ulster" ou "Ullans", un recente neoloxismo que combina "Ulster" e "Lallans".

Etimoloxía[editar | editar a fonte]

O nome vernáculo da lingua, Scots, é unha contracción de Scottis, escocés antigo,[2] e da forma meridional do inglés antigo tardío Scottisc (en inglés moderno: Scottish), que substituíu á temperán forma i-mutada Scyttisc. Antes do século XV a fala inglesa en Escocia era coñecida como "English" (escrita Ynglis ou Inglis daquelas), así o termo "Scottish" (escrito Scottis) referíase ao gaélico.

A comezos do século XV,[3][4] o inglés de escocia converteuse nunha lingua sensiblemente distinta, aínda que carecendo dun nome que a distinguise claramente do inglés do sur da Bretaña. Dende o ano 1495 o verba Scottis foi gañando uso gradualmente para referirse á lingua das Terras Baixas escocesas e Erse, irlandés, para o gaélico. Por exemplo, antes da fin do século XV William Dunbar usaba Erse para referirse ao gaélico e a comezos do século XVI Gavin Douglas uso o nome Scottis como nome para a lingua xermánica. Hoxe a lingua celta de Escocia é chamada habitualmente gaélico escocés.

Dialectos[editar | editar a fonte]

Recoñécese que o escocés ten habitualmente cinco dialectos:

Notas[editar | editar a fonte]

  1. SND:Scots
  2. SND: Scots
  3. Companion to the Oxford English Dictionary, Tom McArthur, Oxford University Press, 1994
  4. The Stewart Kingdom of Scotland 1371 - 1603, Caroline Bingham, 1974
Wikipedia
Existe unha versión da Wikipedia en Lingua escocesa.
Galizionario
Vexa no Galizionario as palabras en Escocés.