Václav Havel

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Infotaula de personaVáclav Havel

Editar o valor em Wikidata
Biografía
Nacemento5 de outubro de 1936 Editar o valor em Wikidata
Praga (Checoslovaquia) Editar o valor em Wikidata
Morte18 de decembro de 2011 Editar o valor em Wikidata (75 anos)
Hrádeček, República Checa (en) Traducir Editar o valor em Wikidata
Causa da morteMorte natural Editar o valor em Wikidata (Insuficiencia respiratoria Editar o valor em Wikidata)
Lugar de sepulturaCemitério Vinohrady (pt) Traducir (2012–) Editar o valor em Wikidata
President of the Czech Republic (en) Traducir
2 de febreiro de 1993 – 2 de febreiro de 2003
← sen valor – Václav Klaus →
President of Czechoslovakia (en) Traducir
29 de decembro de 1989 – 20 de xullo de 1992
← Gustáv Husák (pt) TraducirSupresión do cargo →
Spokesperson of Charter 77 (en) Traducir
Editar o valor em Wikidata
Datos persoais
ResidenciaRašínovo nábřeží 78 (en) Traducir (1986–1993)
Rašínovo nábřeží 78 (en) Traducir (1936–1971)
U dejvického rybníčku (en) Traducir Editar o valor em Wikidata
País de nacionalidadeChecoslovaquia
República Checa Editar o valor em Wikidata
RelixiónCatólico non practicante Editar o valor em Wikidata
EducaciónUniversidade Técnica de Praga (1955–1957)
Akademické gymnázium Štěpánská (en) Traducir (–1955)
Faculty of Theatre, Academy of Performing Arts in Prague (en) Traducir Editar o valor em Wikidata
Actividade
Campo de traballoTeatro, Drama, xornalismo de opinión e política Editar o valor em Wikidata
Ocupaciónescritor , Activista polos dereitos humanos , Disidencia , ensaísta , filósofo , director de cinema , realizador , poeta , dramaturgo , político , xornalista de opinión Editar o valor em Wikidata
EmpregadorDivadlo Na zábradlí (en) Traducir (1960–1968)
University of Chemistry and Technology (en) Traducir (1951–1955)
Divadlo ABC (en) Traducir
Divadlo satiry (en) Traducir
Q78852830 Traducir
Osvobozené divadlo (en) Traducir
Brewery Krakonoš (en) Traducir
Divadlo státního filmu (en) Traducir
City Theatres of Prague (en) Traducir
Divadlo V + W (en) Traducir Editar o valor em Wikidata
Partido políticoCivic Forum (en) Traducir (1989–1991) Editar o valor em Wikidata
Membro de
LinguaLingua checa Editar o valor em Wikidata
Obra
Obras destacables
Familia
CónxuxeDagmar Havlová (pt) Traducir (1997–2011), morte da persoa
Olga Havlová (en) Traducir (1964–1996), morte do cónxuxe Editar o valor em Wikidata
PaisVáclav Maria Havel (en) Traducir Editar o valor em Wikidata  e Božena Vavrečková (en) Traducir Editar o valor em Wikidata
IrmánsIvan M. Havel (en) Traducir Editar o valor em Wikidata
ParentesDagmar Havlová (cuñada)
Hugo Vavrečka (en) Traducir (avó)
Vácslav Havel (en) Traducir (avó) Editar o valor em Wikidata
Cronoloxía
9 de decembro de 1997Václav Havel's speech at the Rudolfinum in 1997 (en) Traducir (Dvořák Hall (en) Traducir)
prisioneiro de consciência (pt) Traducir Editar o valor em Wikidata
Premios
Sinatura
Editar o valor em Wikidata

Páxina webvaclavhavel.cz Editar o valor em Wikidata
IMDB: nm0369730 IBDB: 408781
Dialnet: 1809776 Musicbrainz: db4d9427-7fa9-4927-a5a4-f8b306c87d5c Discogs: 802365 WikiTree: Havel-186 Find a Grave: 82101984 Editar o valor em Wikidata
Václav Havel en 2006.

Václav Havel, pronunciado ['va:ʦlaf 'ɦavɛl], nado en Praga o 5 de outubro de 1936 e finado o 18 de decembro de 2011 na mesma cidade, foi un escritor, dramaturgo e político checo. Foi o último presidente de Checoslovaquia e o primeiro presidente da República Checa.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Naceu no seo dunha familia acomodada de Praga, propietaria dun estudio cinematográfico e doutras empresas. Trala instauración dun goberno comunista en Checoslovaquia en 1948, a posición da súa familia viuse cuestionada e Hável non puido seguir estudos universitarios. Traballou como asistente nun laboratorio de química e despois como tremoísta ata que logrou establecerse como dramaturgo a partir de 1960, tras estudar literatura por correspondencia. En 1967 licenciouse finalmente en Arte Dramática. Neses anos cadou sona como autor poético con obras como Zahradni slavnost (1963) e Vyrozumeni (1965) e pertenceu literariamente a un grupo de escritores nucleado ao redor da revista Tvar.

Durante a Primavera de Praga de 1968, Hável xa era ben coñecido como dramaturgo e apoiou dende debates públicos e emisións de radio o programa de reformas impulsado por Alexander Dubcek. Opúxose publicamente á invasión soviética de Checoslovaquia que seguiu a estes feitos, e como consecuencia converteuse nun dos obxectivos centrais da represión post-primavera praguense. En 1969 tivo que deixar Praga e instalarse en Trutnova. Durante os anos seguintes foi encarcerado en diversas ocasións polas súas publicacións en defensa dos dereitos humanos, contra a censura e na defensa da democracia. En 1977 foi un dos promotores do movemento Carta 77, polo que foi acusado de sedición e condenado a prisión en 1979. Esta experiencia fixo medrar a súa sona dentro e fóra de Checoslovaquia como disidente. Excarcelado en 1984, Hável continuou dedicado ás actividades políticas e en 1989 foi elixido como líder do grupo opositor Foro Cívico, en paralelo ao proceso de perestroika que se estaba desencadeando na Unión Soviética. En 1986 foi galardoado co Premio Erasmus.[1]

Václav Havel en 2010

Firme defensor da resistencia non-violenta, tornouse unha icona da Revolución de Veludo no seu país, en 1989. O 29 de decembro de 1989, na calidade de xefe do Fórum Cívico, foi elixido presidente de Checoslovaquia polo voto unánime da Asemblea Federal; mantívose no cargo despois das eleccións libres de 1990, as primeiras no país dende a segunda guerra mundial.

A pesar das crecentes tensións, Havel apoiou a preservación da federación entre checos e eslovacos que finalmente conduciron á disolución da Checoslovaquia. O 3 de xullo de 1992, o parlamento federal non logrou elixilo único candidato a presidente debido á falta de apoio dos deputados eslovacos. Havel dimitiu oficialmente como presidente de Checoslovaquia o 20 de xullo de 1992. O 1 de xaneiro de 1993 fíxose efectiva a partición de Checoslovaquia. Cando se creou a República Checa, presentouse candidato ao cargo de presidente e venceu as eleccións o 26 de xaneiro de 1993.

Durante este primeiro mandato como presidente checo, apoiou a integración de Chequia na OTAN e iniciou o proceso para o futuro ingreso do país na Unión Europea. En 1996 a Havel diagnosticáronlle un cancro de pulmón e quedou viúvo. Malia iso, presentouse á reelección como presidente do país en 1998 e venceu as deleccións. Logo de agravarse o seu estado de saúde, deixou o posto de presidente o 2 de febreiro de 2003, e sucedeuno o seu grande adversario, Václav Klaus. Durante os últimos anos da súa vida dedicouse a dar conferencias e á escrita literaria.


Predecesor:
Gustav Husák
 
Presidente de Checoslovaquia
 
1989 - 1992
Sucesor:
Jan Stráský, en funcións
Predecesor:
non houbo
 
Presidente da República Checa
 
1993 - 2003
Sucesor:
Václav Klaus

Obra[editar | editar a fonte]

Textos teatrais[editar | editar a fonte]

  • Rodinný večer, 1960
  • Zahradní slavnost, 1963
  • Vyrozumění, 1965
  • Ztížená možnost soustředění, 1968
  • Anděl strážný, 1968
  • Motýl na anténě, 1968
  • Spiklenci, 1971
  • Žebrácká opera, 1972
  • Audience, 1975
  • Vernisáž, 1975
  • Horský hotel, 1976
  • Protest, 1978
  • Chyba, 1983
  • Largo desolato, 1984
  • Pokoušení, 1985
  • Asanace, 1987
  • Zítra to spustíme, 1988
  • Odcházení, 2007

Ensaios[editar | editar a fonte]

  • Dopis Gustávu Husákovi, 1975
  • Moc bezmocných, 1978
  • Politika a svědomí, 1984
  • Anatomie jedné zdrženlivosti, 1985
  • Děkovná řeč za Erasmovu cenu, 1986
  • O smyslu Charty 77, 1986
  • Příběh a totalita, 1987
  • Slovo o slovu, 1989

Poesía[editar | editar a fonte]

  • Antikódy, 1964
  • Protokoly, 1966
  • Dopisy Olze, 1983
  • O lidskou identitu, 1984
  • Dálkový výslech, 1986
  • Do různých stran, 1989
  • Projevy, 1990
  • Letní přemítání, 1991
  • Pižďuchové, 2003
  • Prosím stručně, 2006

Vida privada[editar | editar a fonte]

Václav Havel casara con Olga Splichawba-Havlova, que faleceu en 1996. Ao ano seguinte casou coa actriz Dagmar Veskronova-Havlova.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Fundación Praemium Erasmianum (ed.). "Former Laureates - Praemium Erasmianum". Arquivado dende o orixinal o 03 de maio de 2019. Consultado o 9 de novembro de 2015. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]