Rubidio

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Cripton - Rubidio - Estroncio
K
Rb
Cs  
 
 
Rb-TableImage.png
Xeral
Nome, símbolo, número Rubidio, Rb, 37
Serie química metal alcalino
Grupo, período, bloque 1, 5 , s
Densidade, dureza Mohs 1532 kg/m³, 0,3
Aparencia Prateado esbrancuxado
Rb,37.jpg
Propiedades atómicas
Peso atómico 85,4678 uma
Radio medio 235 pm
Radio atómico calculado 265 pm
Radio covalente 211 pm
Radio de Van der Waals 2,44
Configuración electrónica [Kr]5s¹
Estados de oxidación (óxido) 1 (base forte)
Estrutura cristalina Cúbica centrada no corpo
Propiedades físicas
Estado da materia sólido
Punto de fusión 312,46 K
Punto de ebulición 961 K
Entalpía de vaporización 72,216 kJ/mol
Entalpía de fusión 2,192 kJ/mol
Presión de vapor 1,56 × 10-4 Pa a 312,6 K
Velocidade do son 1300 m/s a 293,15 K
Información diversa
Electronegatividade 0,82 (Pauling)
Calor específica 363 J/(kg*K)
Condutividade eléctrica 7,79 106 m-1?-1
Condutividade térmica 58,2 W/(m*K)
potencial de ionización 403,0 kJ/mol
2̊ potencial de ionización 2633 kJ/mol
3̊ potencial de ionización 3860 kJ/mol
4̊ potencial de ionización 5080 kJ/mol
5̊ potencial de ionización 6850 kJ/mol
6̊ potencial de ionización 8140 kJ/mol
7̊ potencial de ionización 9570 kJ/mol
8̊ potencial de ionización 13120 kJ/mol
9̊ potencial de ionización 14500 kJ/mol
10̊ potencial de ionización 26740 kJ/mol
Isótopos máis estables
iso. AN Vida media MD ED MeV PD
85Rb 72,168% Rb é estable con 48 neutróns
87Rb 27,835% 4,7 × 1010 a ?- 0,283 87Sr
Valores no SI e condicións normais
(0 ºC e 1 atm), agás indicación en contra.
Calculado a partir de distintas lonxitudes
de enlace covalente, metálico ou iónico.

O rubidio é un elemento químico da táboa periódica cuxo símbolo é o Rb e o seu número atómico é 37.

Características principais[editar | editar a fonte]

O rubidio é un metal alcalino brando, de cor prateada branca brillante que se embaza rapidamente ao aire, moi reactivo -é o segundo elemento alcalino máis electropositivo- e pode atoparse líquido a temperatura ambiente. Do mesmo xeito que os demais elementos do grupo 1 pode arder espontaneamente en aire con lapa de cor violeta amarelenta, reacciona violentamente coa auga desprendendo hidróxeno e forma amálgamas con mercurio. Pode formar aliaxes con ouro, os demais metais alcalinos, e alcalinotérreos, antimonio e bismuto.

Do mesmo xeito cós demais metais alcalinos presenta un único estado de oxidación (+1) e reacciona con dióxido de carbono, hidróxeno, nitróxeno, xofre e halóxenos. Co osíxeno forma polo menos catro óxidos: Rb2Ou, Rb2Ou2, Rb2Ou3, RbO2.

Aplicacións[editar | editar a fonte]

O rubidio pódese ionizar con facilidade polo que se estudou o seu uso en motores iónicos para naves espaciais, aínda que xenon e cesio demostraron unha maior eficacia para este propósito. Utilízase principalmente na fabricación de cristais especiais para sistemas de telecomunicacións de fibra óptica e equipos de visión nocturna. Outros usos son:

En moitas aplicacións pode substituírse polo cesio (ou o composto de cesio correspondente) pola súa semellanza química.

Historia[editar | editar a fonte]

O rubidio (do latín rubidus, louro) foi descuberto en 1861 por Robert Bunsen e Gustav Kirchhoff na lepidolita utilizando un espectroscopio -inventado un ano antes- ao detectar as dúas raias vermellas características do espectro de emisión deste elemento e que son a razón do seu nome. Son poucas as aplicacións industriais deste elemento que en 1920 empezou a usarse en células fotoeléctricas téndose empregado sobre todo en actividades de investigación e desenvolvemento, especialmente en aplicacións químicas e electrónicas.

Abundancia e obtención[editar | editar a fonte]

Malia non ser un elemento moi abundante na codia terrestre xa que se atopa entre os 56 elementos que engloban conxuntamente un 0,05% do peso da mesma, non pode considerarse escaso. Representando da orde de 78 ppm en peso, é o 23.º elemento máis abundante e o 16.º dos metais superando a outros metais comúns como o cobre, o chumbo e o cinc dos que se extraen miles de toneladas anuais fronte ás tres do rubidio. É ademais 30 veces máis abundante có cesio e 4 có litio metais de cuxa obtención se extrae como subproduto. A razón de tal disparidade estriba en que non se coñecen minerais nos que o rubidio sexa o elemento predominante e que o seu radio iónico é moi similar ao do potasio (2000 veces máis abundante) substituíndoo -en ínfimas cantidades- nas súas especies minerais onde aparece como impureza.

Atópase en diversos minerais como leucita, polucita e zinnwaldita. A lepidolita contén un 1,5% de rubidio (pode superar en ocasións o 3,15%) e é de onde se obtén o metal na súa maioría; tamén outros minerais de potasio]] e cloruro de potasio conteñen cantidades significativas de rubidio como para permitir a súa extracción rendible, así como os depósitos de polucita &mdas; que poden conter ata un 1,35% de Rb&mdas; entre os que destacan os do lago Bernic en Manitoba (Canadá).

O metal obtense, entre outros métodos, reducindo o cloruro de rubidio con calcio en baleiro, ou quentando o seu hidróxido con magnesio en corrente de hidróxeno. Pequenas cantidades poden obterse quentando os seus compostos con cloro mesturados con óxido de bario en baleiro. A pureza do metal comercializado varía entre 99 e 99,8%.

Isótopos[editar | editar a fonte]

Coñécense 24 isótopos de rubidio, existindo na natureza tan só dúas, o Rb-85 e o radioactivo Rb-87. As mesturas normais de rubidio son lixeiramente radioactivas.

O isótopo Rb-87, que ten unha vida media de 4,75E10 anos, usouse moito para a datación radiométrica de rochas. El Rb-87 decae a Sr-87 estable emitindo un partículo beta negativa. Durante a cristalización fraccionada, o estroncio tende a concentrarse na plaxioclasa quedando o rubidio na fase líquida, de modo que a razón Rb/Sr no magma residual increméntase ao longo do tempo. As maiores razóns áchanse nas pegmatitas. Se a cantidade inicial de estroncio é coñecida ou pode extrapolarse, medindo as concentracións de Rb e Sr e o cociente Sr-87/Sr-86 pode determinarse a idade da rocha. Evidentemente a idade medida será a da rocha se esta non sufriu alteracións logo da súa formación.

A frecuencia de resonancia do átomo de Rb-87 úsase como referencia en normas e osciladores utilizados en transmisores de radio e televisión, na sincronización de redes de telecomunicación e na navegación e comunicación vía satélite. O isótopo emprégase ademais na construción de reloxos atómicos.

O isótopo Rb-82 utilízase na obtención de imaxes do corazón mediante tomografía por emisión de positróns. Debido á súa curta vida media (1,273 minutos) sintetízase, antes da súa administración, a partir de estroncio-82 xa que en tan só un día se desintegra practicamente por completo.

Precaucións[editar | editar a fonte]

O rubidio reacciona violentamente coa auga podendo provocar a inflamación do hidróxeno desprendido na reacción:

2 Rb + 2 H2O ? 2 Rb(OH) + H2

Para asegurar a pureza do metal e a seguridade na súa manipulación almacénase baixo aceite mineral seco, en baleiro ou en atmosfera inerte.

Notas[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Táboa periódica dos elementos