Chad - Tchad

République du Tchad جمهوريّة تشاد Yumhūriyyat Tashād República do Chad

Bandeira Escudo

Lema: Unité, Travail, Progrès Unidade, Traballo, Progreso Himno nacional: La Tchadienne     Capital  • Poboación Xamena 6.546.000 hab. (1993) Cidade máis poboada Xamena Linguas oficiais Francés, árabe¹ Forma de goberno República Presidente Primeiro Ministro Idriss Déby Djimrangar Dadnadji Independencia - Data -Goberno actual -Constitución de Francia 11 de agosto de 1960 3 de febreiro de 2005 31 de marzo de 1996 Superficie  • Total  • % auga Fronteiras Costas Posto 21º 1.284.000 km² 1,9 % 5968 km km 0 km Poboación  • Total  • Densidade Posto 74º 10.329.208 (2009) 8 hab./km² PIB (nominal)  • Total  • PIB per cápita n/d n/d PIB (PPA)  • Total (2006)  • PIB per cápita Posto 125º US$ 16.196.000.000 US$ 1.749 IDH (2007) 0,388 (170º) – Baixo Moeda Franco CFA Xentilicio chadiano, chadiana Fuso horario UTC + 1 Dominio de Internet .td Prefixo telefónico +235 Prefixo radiofónico n/d Código ISO TD / TCD / 148 Membro de: ONU, UA, OIF ¹Hai ademais varias linguas autóctonas que non son oficiais Tódolos países do mundo

O Chad é un país africano, limitado ao norte pola Libia, ao leste polo Sudán, ao sur pola República Centroafricana e ao oeste por Camerún, Nixeria e mailo Níxer. Capital: Xamena.

Historia

Do mesmo xeito que a maioría do mundo, a área actualmente coñecida como Chad comezou como un grupo desconectado de tribos. Eventualmente estas tribos foron tomadas por reinos. Chad foi controlada por algúns reinos débiles ata ser tomado polo maior, pero aínda africano, Imperio Kanem-Bornu.

Logo, os estranxeiros comezaron a ter maior influencia sobre Chad. Comezando na idade media, Chad converteuse nun cruzamento de rutas entre os mercadores musulmáns e as tribos nativas. En 1891 Chad converteuse en parte do Imperio colonial francés. Durante a Segunda Guerra Mundial, Chad foi a primeira colonia francesa en unirse aos aliados. En 1960 Chad foi convertido pacíficamente nun país independente.

En 1965 unha guerra civil comezou como unha sublevación de impostos do norte musulmán. A guerra foi longa e custosa. Durou ata 1998, en cuxo momento foi escrita a constitución e Idriss Déby foi elixido presidente.

Goberno e política

Artigo principal: Goberno e política de Chad.

Tras a independencia estableceuse un sistema de partido único. A guerra civil de 1979 a 1982 entre o norte e o sur involucrou a tropas de Libia e Francia. En 1975 e 1982 houbo golpes de estado, o último a cargo de Hisséne Haberei, á súa vez derrubado por Idriss Déby en 1990. En 1992 legalizáronse os partidos políticos. Déby foi elixido presidente en 1996 e tivo que enfrontar unha rebelión dos nómades Toubou, radicados no norte do país.

Organización político-administrativa

Artigo principal: Organización territorial de Chad.

Mapa de Chad

Rexións de Chad

Chad divídese en 18 rexións.

1. Batha
2. Borkou-Ennedi-Tibesti
3. Chari-Baguirmi
4. Guéra
5. Hadjer-Lamis
6. Kanem
7. Lac
8. Logone Occidental
9. Logone Oriental
10. Mandoul
11. Maio-Kebbi Leste
12. Maio-Kebbi Oeste
13. Moyen-Chari
14. Ouaddaï (Abéché)
15. Salamat
16. Tandjilé
17. Wadi Fira
18. Iamena

Xeografía

Chad atópase situado na parte máis oriental do deserto do Sahara, e é unha nación que non ten saída ao mar. Limita ao norte con Libia, ao leste con Sudán, ao sur coa República Centroafricana e ao oeste con Camerún, Níxer e Nixeria, esta última a través do lago Chad. O país conta con dúas zonas ben diferenciadas: a norte atópase dominada polo deserto, atopándose nos puntos máis setentrionais o Macizo de Tibesti. O sur é máis chairo e conta con maior vexetación. Hai que sinalar que na metade norte a poboación predominante é a árabe, mentres que no sur predominan as etnias africanas como os Sara.

Como é lóxico, os principais ríos do país van desde o sur do mesmo cara ao norte, desembocando moitos no lago Chad. Os principais ríos de Chad son o Chari e o Logone.

Economía

Artigo principal: Economía de Chad.

Demografía

Evolución demográfica entre 1961 e 2003

Ao ano 2007, Chad ten unha poboación de 9.885.000 habitantes. A metade concéntrase no sur. No norte só habitan grupos nómades. Os musulmáns son o 50%, o 43% ten crenzas tradicionais e o 7% é cristián. Os idiomas oficiais son o francés e o árabe, aínda que se falan máis de 120 linguas e dialectos. A esperanza de vida é de 47 anos. A media de fillos por muller é de 5,56 unha das taxas máis altas do mundo, o cal provoca un incremento da poboación moi elevado. O 47.5% da poboación está alfabetizada.

Cultura

En Chad a relixión con máis crentes é o Islam. Os musulmáns supoñen aproximadamente a metade da poboación, e forman un grupo homoxéneo que vive principalmente no norte do país. Pola contra, o resto da poboación, que vive na metade sur do país, é un grupo máis heteroxéneo dentro do cal podemos distinguir dous grandes grupos: os católicos e os seguidores de relixións animistas tradicionais de África. Os primeiros destes últimos supón aproximadamente un 7% da poboación sendo o resto seguidores de relixións animistas tradicionais de África.

Festas

Data	Nome en galego
1 de xaneiro	Ano Novo
1 de maio	Día do traballo
11 de agosto	Día da Independencia
28 de novembro	Proclamación do día da República
1 de decembro	Día da liberdade e a democracia

Tópicos diversos

• África
• Lista de países