Saltar ao contido

Lista de faraóns

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Lista de faraóns
 Instancia de
Datas
 Período
Localización
 País
Wikidata C:Commons

O título faraón úsase para os gobernantes do antigo Exipto que gobernaron despois da unificación do Alto e Baixo Exipto por Narmer durante o Período tinita, aproximadamente no 3100 a. C. Non obstante, o título específico "faraón" non foi usado para dirixirse aos reis de Exipto polos seus contemporáneos ata o dominio de Merneptah na XIX dinastía, c. 1200 a. C. Xunto ao título de faraón para gobernantes posteriores, houbo un antigo título real exipcio usado polos reis exipcios que permaneceu relativamente constante durante a historia do antigo Exipto, inicialmente o nome de Horus, o nome Abella e Xunco (a súa tradución fidedigna é O Señor das Dúas Terras xa que os xeróglifos fan referencia, a abella ao Alto Exipto mentres que o xunco o fai ao Baixo Exipto) e o nome Dúas damas (nbtj), co título adicional de Horus Dourado, nome e prenome engadíronse sucesivamente polas dinastías posteriores.

Exipto estivo continuamente gobernado, polo menos en parte, por faraóns nativos durante aproximadamente 2500 anos, ata que foi conquistado polo Reino de Kush a finais do século VIII a. C., cuxos gobernantes adoptaron para si mesmos a tradicional titulación faraónica. Despois da conquista kushita, Exipto experimentou outro período de dominio autóctono antes de ser conquistado polo Imperio Aqueménida, cuxos gobernantes tamén adoptaron o título de "faraón". O último faraón nativo de Exipto foi Nectanebo II, que era faraón antes de que os aqueménidos conquistasen por segunda vez Exipto.

O dominio aqueménida sobre Exipto chegou ao seu fin logo da conquista de Alexandre o Grande no 332 a. C., despois da cal foi gobernado polos faraóns helénicos da Dinastía ptolemaica. O seu dominio e a independencia de Exipto chegaron ao seu fin cando Exipto pasou a ser unha provincia da Roma antiga no 30 a. C. Augusto e posteriores emperadores romanos foron designados como faraóns de Exipto ata o reinado de Maximino Daia no 314.

As datas indicadas nesta lista de faraóns son aproximadas. Baséanse principalmente na cronoloxía do Antigo Exipto, principalmente baseadas no Exipto Dixital para as universidades,[1] base de datos desenvolvida polo Museo Petrie de Arqueoloxía Exipcia, pero pódense indicar por separado datas alternativas tomadas doutros expertos.

Listas de antigos reis exipcios

[editar | editar a fonte]

As listas de faraóns modernas están baseadas en rexistros históricos, incluídas antigas listas de reis exipcios e historias posteriores, como a "Aegyptiaca" de Manetón, así como evidencias arqueolóxicas. Respecto a fontes antigas, exiptólogos e historiadores reclaman precaución respecto da credibilidade, exactitude e exhaustividade destas fontes, moitas das cales fixéronse moito despois dos reinados que informan.[2] Un problema adicional é que as antigas listas de reis adoitan estar danadas, ou son inconsistentes entre elas e/ou selectivas.

Coñécense as seguintes listas de reis (xunto coa dinastía na que foron creados)):[3]

Período predinástico

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Exipto prehistórico.

Período lendario

[editar | editar a fonte]
#NomeInicio do gobernoFin do gobernoComentario
1Ptah5400 a. C.5340 a. C.Deus creador e divindade patroa da cidade de Menfis.
2Ra5340 a. C.5280 a. C.Deus sol e creador do mundo.
3Shu5280 a. C.5220 a. C.Deus do ar seco, do estado masculino, da calor, da luz e da perfección.
4Geb5220 a. C.5180 a. C.Deus da terra.
5Osiris5180 a. C.5120 a. C.Deus asociado á vida no alén, decidía se as persoas se reencarnarían ou perderían a vida no alén.
6Horus5120 a. C.5060 a. C.Deus dos ceos.
7Tot5060 a. C.5000 a. C.Deus da sabedoría e da escrita.
8Maat5000 a. C.4940 a. C.Deusa da xustiza e do equilibrio.

Baixo Exipto

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Baixo Exipto.

O Baixo Exipto estaba xeográficamente composto polo norte do río Nilo e polo delta do Nilo. A seguinte lista pode estar incompleta:

Nome Imaxe Reinado Comentarios
Hedju Hor
Arredor do 3250 a.C.
Só se coñecen dúas xerras de arxila de Tura
Ni-Hor
Arredor do 3250–3200 a.C.
Só se coñecen os barcos de barro e pedra atopados en tumbas próximas a Tarcán, Tura, Tarxano e Nagada
Hsekiu / Seka
Descoñécese
Só se coñece pola Pedra de Palermo[4]
Khayu
Descoñécese
Só se coñece pola Pedra de Palermo[5]
Tiu / Teyew
Descoñécese
Só se coñece pola Pedra de Palermo[6]
Thesh / Tjesh
Descoñécese
Só se coñece pola Pedra de Palermo[7]
Neheb
Descoñecese
Só se coñece pola Pedra de Palermo[8]
Wazner
Gobernou ao redor do 3180 a.C.
Só se coñece pola Pedra de Palermo[9]
Horus Hat
Arredor do 3180 a.C.
Mekh
Descoñécese
Só se coñece pola Pedra de Palermo[10]
(Destruído)
Descoñécese
Só se coñece pola Pedra de Palermo[10]
Falcón dobre
Naqada III
(Século XXXII a.C.)
Tamén debeu gobernar no alto Exipto
Wasch
Naqada III
Só se coñece pola Paleta de Narmer[11] Arredor do 3150 a.C.

Alto Exipto

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Dinastía 0.

Aquí se reagrupan gobernantes predinásticos do Alto Exipto pertencentes ao período tardío Naqada III, ás veces descrito informalmente como Dinastía 0.

Nome Imaxe Reinado Comentarios
Gazelle
-
Naqada III
No 3250 a.C., o máis probable é que nunca existise.[12]
Cuncha
-
Naqada III
A existencia deste rei é moi dubidosa.[13]
Peixe[14]
-
Naqada III
Só se coñecen artefactos que deixaron a súa marca, arredor do 3250-3220 a.C. É moi probable que nunca existise.[15]
Elefante[16]
Naqada III
Arredor do 3240–3220 a.C.
Animal[17]
-
Naqada III
O máis probable é que nunca existise.[18]
Stork[19][20]
-
Naqada III
O máis probable é que nunca existise.[21]
Canide[17]
-
Naqada III
O máis probable é que nunca existise.[22]
Touro
-
Naqada III
O máis probable é que nunca existise.[23]
Escorpión I
-
Naqada III
Primeiro gobernante do Alto Exipto, Arredor do 3250–3200 a.C.

Gobernantes predinásticos: Dinastía 0

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Período predinástico.

A seguinte lista de gobernantes predinásticos pode estar incompleta. Dado que estes reis preceden a Primeira Dinastía, agrupáronse como "Dinastía 0".

Nome Imaxe Datas Comentarios
Horus-Iry
Arredor do 3170 a.C.
A posición cronolóxica correcta non está clara.[24]
Crocodilo
Arredor do 3170 a.C.
Potencialmente leido Shendjw. se discute a súa identidade e existencia.[25]
Ka
Arredor do 3170 a.C.
Quizais deba lerse como Sekhen en vez de Ka. A posición cronolóxica correcta non está clara.[26]
Escorpión II
Arredor do 3170 a.C.
Pódese ler como Serqet, posiblemente sexa a mesma persoa que Narmer.[27]

Período arcaico de Exipto

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Período arcaico de Exipto.

O Primeiro período dinástico de Exipto esténdese entre o 3150 e o 2686 a.C.

Primeira dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Primeira dinastía de Exipto.

A Primeira dinastía gobernou entre o 3150 e o 2890 a.C..

Nome Imaxe Datas Comentarios
Narmer
Arredor do 3150 a.C.
Crese que é a mesma persoa que Menes e que unificou o Alto e Baixo Exipto.
Hor-Aha
Arredor do 3125 a.C.
Fillo de Narmer. Nome grego: Athotís.
Djer
Fillo de Hor-Aha
54 anos[28]
Nome grego: Uenéphes. O seu nome e título aparece na Pedra de Palermo. Despois creuse que a súa tumba era a lendaria tumba de Osiris.
Djet
Irmán de Djer
10 anos[29]
Nome grego: Usapháis.
Den
Fillo de Djen
42 anos[29]
Nome grego: Kénkenes (da dicción no Imperio Novo de Exipto do seu nome de nacemento: Qenqen[30]). O primeiro faraón representado coa dobre coroa de Exipto, o primeiro faraón cun nome completo niswt bity.
Anedjib
Neto de Djen e sobriño de Den
10 anos
Nome grego: Miebidós. Coñecido polo seu ameazador nome nebti.[31]
Semerkhet
Fillo de Anedjib ou irmán del
8½ anos[29]
Nome grego: Semempsés. Primeiro gobernante exipcio c0 nome completo Nebti. O seu reinado completo consérvase na pedra do Cairo.
Qaa
Fillo de Semerkhet
34 anos
Nome grego: Bienéches. Reinado moi longo, a súa tumba é a última con tumbas subsidiarias.
Sneferka
Fillo descoñecido de Qaa ou só unha persoa aleatoria?
Arredor do 2900 a.C.
Reinado moi curto, descoñécese a súa posición cronolóxica correcta.
Horus Paxaro
Irmán? Unha persoa descoñecida quizais ao azar?
Arredor do 2900 a.C.
Reinado moi curto, descoñécese a posición cronolóxica correcta.

Segunda dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Segunda dinastía de Exipto.

A Segunda dinastía gobernou desde o 2890 a.C. ata o 2686 a.C.

Nome Imaxe Datas Comentarios
Hetepsekhemui[32]
15 anos
Manetón chámalle 'Boëthos' e afirma que baixo este gobernante un terremoto matou a moita xente.
Nebré[33]
14 anos
Nome grego: Kaíechós (despois do nome do cartucho ramesside Kakaw). O primeiro gobernante que usa o símbolo solar no seu nome real, podería ser a mesma persoa que o faraón Weneg.
Ninetjer[34]
43–45 anos
Nome grego: Binóthris. Puido dividir Exipto entre os seus sucesores, supostamente permitiu ás mulleres gobernar como faraóns.
Weneg-Nebty[35]
Arredor do 2740 a.C.
Nome grego: Ougotlas/Tlás. Podería ser un gobernante independente ou o mesmo que Peribsen, Sekhemib-Perenmaat ou Raneb.
Sened[36]
47 anos (Supostamente)
Nome grego: Sethenes. Posiblemente a mesma persoa que Peribsen. Non obstante, isto é moi discutido.[37]
Seth-Peribsen
Descoñécese
Empregaba un animal de Seth por riba do seu serekh en lugar dun falcón Horus. Promoveu o culto ao sol en Exipto e reduciu os poderes dos funcionarios, nomarcas e palatinos. Algúns estudosos cren que gobernou un dividido Exipto.[38]
Sejemib-Perenmaat
Arredor do 2720 a.C.
Podería ser a mesma persoa que Seth-Peribsen.[39]
Neferkara I
25 anos(de acordo con Manetón)
Nome grego: Néphercherés. Coñecido só das listas do Imperio Novo de Exipto, non acreditadas arqueoloxicamente.
Neferkasokar
8 anos
Nome grego: Sesóchris. Coñecido só das listas de Ramesside, non acreditadas arqueoloxicamente. As lendas do Antigo Reino afirman que este gobernante salvou Exipto dunha seca de longa duración.[40]
Hudjefa I
11 anos(de acordo coa Lista real de Turín)
Coñecido só das listas de ramesside, o seu "nome" é en realidade unha paráfrase que destaca que o nome orixinal do rei xa se perdeu en tempos de ramesside.
Khasekhem(wy)[41][42]
18 anos
Nome grego: Chenerés. Despois de problemas, pode que reunificara Exipto, o seu nome serekh é único por presentar tanto a Horus como Set.

Antigo Reino

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Imperio Antigo de Exipto.

O Antigo Reino de Exipto é o punto de Exipto que sucedeu ao Período arcaico de EXipto e precede ao problemático primeiro período intermedio. O reino gobernou entre o 2686 a.C. e o 2181 a.C.

Terceira dinastía

[editar | editar a fonte]

A Terceira dinastía gobernou entre o 2686 a.C. e o 2613 a.C.

Nome Imaxe Datas Comentarios
Zoser[43][44]
19 ou 28 anos, posiblemente arredor do 2650 a.C.[45]
Nomes helenizados Sesorthos e Tosórthros. Encargou a primeira pirámide en Exipto, creada polo arquitecto e escribán principal Imhotep.
Sekhemkhet[46]
2649 - 2643 a.C.
Nome grego: Tyréis (o nome do cartucho ramesside para Sekhemkhet é, Teti). Na necrópole da súa inacabada Pirámide de Sekhemkhet, atopáronse os restos dun neno de 2 anos.[47]
Sanakht
Arredor do 2650 a.C.
Probablemente se identifique co nome de Nebka; Nomes helenizados Necherôchis e Necherôphes. Pode ter reinado seis anos se se identifica co penúltimo rei da Dinastía no canon de Turín.
Khaba
2643 - 2637 a.C.
Posiblemente construíuse unha pirámide escalonada inacabada, podería ser idéntica á de Huni.
Huni[48]
2637 - 2613 a.C.
Nome grego: Áches. Podería ser o mesmo que Qahedjet ou Khaba. Posiblemente construíse unha Pirámide estratificada e varias pirámides de culto por todo Exipto. A Huni foi atribuíuselle durante moito tempo a construción da pirámide de Meidum. Non obstante, isto é reprobado polos xeróglifos do Imperio Novo de Exipto que eloxian ao rei Snefru, e non a Huni.

Cuarta dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Cuarta dinastía de Exipto.

A cuarta dinastía gobernou desde o 2613 a.C. ao 2498 a.C.

Nome Imaxe Datas Comentarios
Snefru
2613 - 2589 a.C.
Nome grego: Sóris. Reinou 48 anos, dándolle tempo suficiente para construír a pirámide Meidum, a pirámide curvada e a pirámide vermella. Algúns estudosos cren que foi enterrado na Pirámide Vermella. Durante moito tempo pensouse que a pirámide de Meidum non era a obra de Snefru, senón de Huni. Os antigos documentos exipcios describen a Snefru como un gobernante piadoso, xeneroso e incluso afable.[49]
Queops
2589 - 2566 a.C.
Nome grego: Cheops e Suphis. Construíu a Gran pirámide de Gizeh. Queops representouse como un tirano cruel por autores gregos antigos, con todo, fontes exipcias antigas o describen como un gobernante xeneroso e piadoso. É o principal protagonista do famoso papiro Westcar. Os primeiros papiros impresos orixináronse no reinado de Queops, o que puido facer crer aos autores gregos antigos que queops escribiu estes papiros nun intento de eloxiar aos deuses.
Djedefre
2566 - 2558 a.C.
Nome grego: Rátoises. Algúns estudosos cren que construíu a Gran Esfinxe de Gizeh como monumento para o seu falecido pai. Tamén construíu unha pirámide en Abu Rawash. Non obstante, esta pirámide xa non existe, crese que os romanos re-utilizaron os materiais dos que estaba feita.
Quefrén
2558 - 2532 a.C.
Nome grego: Chéphren e Suphis II. A súa pirámide é a segunda máis grande de Gizeh. Algúns estudosos prefíreno como o creador da Gran Esfinxe antes de Djedefra. Autores gregos antigos describen a Quefrén tan cruel como Queops.
Baka/Bauefrê
Arredor do 2570 a.C.
Nome grego: Bikheris. Podería ser o propietario da pirámide inacabada de Zawyet el'Aryan.
Micerinos
2532 - 2503 a.C.
Nome grego: Menchéres. A súa pirámide é a terceira e máis pequena de Gizeh. Unha lenda afirma que a súa única filla morreu debido a unha enfermidade e Micerinos enterrouna nun cadaleito dourado en forma de vaca.
Shepseskaf
2503 - 2498 a.C.
Nome grego: Seberchéres. Propietario da Mastaba de el-Fara'un-Fara'un.
Thamphthis
Arredor do 2500 a.C.
Segundo Manetón é o último rei da 4ª dinastía. Non está demostrado arqueoloxicamente e, polo tanto, posiblemente sexa ficticio.

Quinta dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: V dinastía exipcia.

A quinta dinastía gobernou do 2498 a.c. ao 2345 a.C.

Nome Imaxe Datas Comentarioss
Userkaf
2498 - 2491 a.C.
Enterrado nunha pirámide en Saqqara. Construíu o primeiro templo solar en Abusir.
Sahure
2490 - 2477 a.C.
Trasladou a necrópole real a Abusir, onde construíu a súa pirámide.
Neferirkare Kakai
2477 - 2467 a.C.
Fillo de Sahure, nado co nome de Ranefer
Neferefre
2460 - 2458 a.C.
Fillo de Neferirkare
Shepseskare
Uns poucos meses
Reinou moi probablemente despois de Neferefre, só por uns meses, posiblemente fillo de Sahure.[50]
Nyuserre Ini
2445 - 2422 a.C
Irmán de Neferefre, construíu bastante na necrópole de Abusir.
Menkauhor Kaiu
2422 - 2414 a.C.
Último faraón en construír un templo solar
Djedkare Isesi
2414 - 2375 a.C
Efectuou reformas integrais da administración exipcia. Gozou do reinado máis longo da súa dinastía, probablemente con máis de 35 anos no trono.
Unas
2375 - 2345 a.C.
A Pirámide de Unas está decorada co caso máis temperá de Textos das Pirámides.

Sexta dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: VI dinastía exipcia.

A sexta dinastía gobernou do 2345 a.c. ao 2181 a.C.

Nome Imaxe Datas Comentarios
Teti
2345–2333 a.C.
Segundo Manetón, foi asasinado.
Userkare
2333–2332 a.C.
Reinado de 1 a 5 anos, puido usurpar o trono a costa de Teti
Meryre Pepi I
2332–2283 a.C.
Merenre Nemtyemsaf I
2283–2278 a.C.
Neferkare Pepi II
2278–2184 a.C.
Posiblemente o monarca co reinado máis lonxevo da historia humana con 94 anos no trono. Outros datos alternativos din que "só" reinou 64 anos.
Neferka
2200–2199 a.C.
Gobernou durante o reinado de Pepi II, posiblemente fose o seu fillo ou cogobernante.
Merenre Nemtyemsaf II[51]
1 ano e 1 mes c. 2184 a.C.
Faraón de curta vida, posiblemente un fillo envellecido de Pepi II.
Neitiqerty Siptah
Reinado corto: c. 2184–2181 a.C Idéntico a Netjerkare. Este rei masculino deu orixe á lendaria raíña Nitocris de [[Herodoto] e Manetón.[52] Ás veces clasificado como o primeiro rei das dinastías VII / VIII combinadas.

Primeiro período intermedio

[editar | editar a fonte]

O Primeiro Período Intermedio (2181–2060 a.C.) é un período de desorde e caos entre o final do Antigo Reino e a chegada do Reino Medio.

O Antigo Reino derrubouse rapidamente despois da morte de Pepi II Neferkare. Reinou durante máis de 64 anos e probablemente ata 94 anos, máis que calquera monarca da historia. Os últimos anos do seu reinado estiveron marcados pola ineficacia debido á súa avanzada idade. A unión dos dous reinos caeu e os líderes rexionais tiveron que facer fronte á fame resultante.

Os reis das VII e VIII dinastías, que representaron aos sucesores da VI dinastía, intentaron manter algún poder en Menfis, pero debían gran parte del a poderosos nomarcas. Logo de 20 a 45 anos, foron derrocados por unha nova liña de faraóns con sede en Heracleópolis Magna. Algún tempo despois destes eventos, unha liña rival con sede en Tebas se revolveu contra os seus señores do norte e o Alto Exipto. Ao redor do 2055 a.C., Mentuhotep II, o fillo e sucesor do faraón Intef III derrotou aos faraóns Herakleopolitanos e uniu as dúas Terras, iniciando así o Reino Medio.

Sétima e Oitava Dinastías (combinadas)

[editar | editar a fonte]

A VII e VIII Dinastías gobernou aproximadamente entre 20 e 45 anos (posiblemente entre 2181 e 2160 a. C.). A compoñen numerosos reis efémeros que rexían de Menfis sobre un Exipto posiblemente dividido e, en todo caso, só posuían un poder limitado debido ao sistema efectivamente feudal ao que evolucionou a administración.

A seguinte lista está baseada na Lista Real de Abidos que data do reinado de Seti I e tomada da 'Handbuch der ägyptischen Königsnamen' de Jürgen von Beckerath[53] así como da última reconstrución de Kim Ryholt do canon de Turín, outra lista de reis que data da Época de Ramesside.[54]

Nome Imaxe Datas Comentarios
Menkare
Probablemente breve, arredor do 2181 a.C.
Probado por un fragmento de relevo da tumba da raíña Neit.[55][56][57]
Neferkare II
Descoñécese
Neferkare (III) Neby
Descoñecese
Testemuñado por inscricións na tumba da súa nai Ankhesenpepi, comezou a construción dunha pirámide en Saqqara.
Djedkare Shemai
Descoñécese
Neferkare (IV) Khendu
Descoñécese
Merenhor
Descoñécese
Neferkamin
Descoñécese
Nikare
Descoñécese
Posiblemente testemuñado por un selo cilíndrico.
Neferkare (V) Tereru
Descoñécese
Neferkahor
Descoñécese
Testemuñado por un selo cilíndrico.
Neferkare (VI) Pepiseneb
Descoñécese ata o 2171 a.C.
Neferkamin Anu
Arredor do 2170 a.C.
Qakare Ibi
2169–2167 a.C.
Construíu unha pirámide en Saqqara inscrito coa última instancia coñecida dos Textos das Pirámides
Neferkaure
2167–2163 a.C.
Testemuñado por de un a tres decretos do templo de Min en Coptos.
Neferkauhor Khuwihapi
2163–2161 a.C.
Attested by eight decrees from the temple of Min and an inscription in the tomb of Shemay.
Neferirkare
2161–2160 a.C.
Posiblemente se identifique con Horus Demedjibtawy, nese caso está testemuñado por un decreto do templo de Min.

Novena dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: IX dinastía exipcia.

A Novena dinastía[58] gobernou dende o 2160 a.c. ata o 2130 a.C. A lista real de Turín ten 18 faraóns que reinaron nas novena e décima dinastías. Destes, faltan doce nomes e catro son parciais.[58]

Nome Imaxe Datas Comentarios
Meryibre Khety I (Acthoes I)
2160 a.C. - descoñécese
Manetón afirma que Achthoes fundou esta dinastía.
-
Descoñécese
Neferkare VII
Descoñécese
Nebkaure Khety II (Acthoes II)
Descoñécese
Senenh ou Setut
Descoñécese
Descoñécese
Mery
Descoñécese
Shed
Descoñécese
H
Descoñécese

Décima dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: X dinastía exipcia.

A X dinastía foi un grupo local que controlou o Baixo Exipto que gobernou entre o 2130 a.c. e o 2040 a.C.

Nome Imaxe Datas Comentarios
Meryhathor
2130 a.C. - descoñécese
Neferkare VIII
entre o 2130 e o 2040 a.C.
Wahkare Khety (Acthoes III)
Descoñécese
Merykare
Descoñécese2040 a.C.

Undécima dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XI dinastía exipcia.

A XI dinastía era un grupo local con raíces no Alto Exipto que gobernou entre o 2134 e o 1991 a.C. A XI dinastía tivo a súa orixe nunha dinastía de nomarcas tebanos que servían aos faraóns da VIII, IX e X dinastías.

Nome Imaxe Datas Comentarios
Intef o vello Iry-pat
Descoñécese
Nómarca tebán ao servizo dun faraón sen nome, considerado máis tarde como a figura fundadora da XI Dinastía.

Os sucesores de Intef o vello, comezando por Mentuhotep I, independizáronse dos seus señores do norte e finalmente conquistaron Exipto baixo o reinado de Mentuhotep II.

Nome Imaxe Datas Comentarios
Mentuhotep I Tepy-a
Descoñécese2134 a.C.
Nominalmente un nomarca de Tebas pero pode que gobernase de forma independente.
Sehertawy Intef I
21342117 a.C.
Primeiro membro da dinastía en reclamar o nome de Horus.
Wahankh Intef II
21172069 a.C.
Conquistou Abidos e o seu nome.
Nakhtnebtepnefer Intef III
20692060 BC
Conquistou Asyut e posiblemente trasladouse ao norte ata o 17º nomo.[59]

Reino medio

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Imperio Medio de Exipto.

O Reino Medio (2060–1802 a.C.) é o período que vai desde o final do Primeiro período intermedio ata o comezo do segundo período intermedio. Ademais da Duodécima Dinastía, algúns estudosos inclúen a Once, a décimo terceira e a décimo cuarta dinastías do Reino Medio. O Reino Medio destaca pola expansión do comercio fóra do reino que se produciu durante este tempo.

Undécima dinastía continuación

[editar | editar a fonte]

A segunda parte da XI Dinastía considérase como parte do Reino Medio de Exipto.

Nome Imaxe Datas Comentarios
Nebhepetre Mentuhotep II[60]
20602010 a.C.
Conquistou todo Exipto c. 2015 a.C, comeza o Reino Medio, convértese no primeiro faraón do Reino Medio.
Sankhkare Mentuhotep III[61]
20101998 a.C.
Mandou a primeira expedición a Punt do Reino Medio.
Nebtawyre Mentuhotep IV[62]
19971991 a.C.
Escuro faraón ausente das listas reais posteriores, sepultura descoñecida. Pode que o derrocase o seu visir e sucesor Amenemhat I.

Faraóns enigmáticos, só testemuñados na Baixa Nubia

[editar | editar a fonte]
Nome Imaxe Datas Comentarios
Segerseni[63]
A principios do século XX a.C.
Escuro faraón ausente das listas reais posteriores, sepultura descoñecida. Só testemuñado na Baixa Nubia, moi probablemente un usurpador ao final da XI Dinastía ou principios da XII Dinastía.
Qakare Ini[63]
A principios do século XX a.C.
Escuro faraón ausente das listas reais posteriores, sepultura descoñecida. Só testemuñado na Baixa Nubia, moi probablemente un usurpador ao final da XI Dinastía ou principios da XII Dinastía.
Iyibkhentre[63]
A principios do século XX a.C.
Escuro faraón ausente das listas reais posteriores, sepultura descoñecida. Só testemuñado na Baixa Nubia, moi probablemente un usurpador ao final da XI Dinastía ou principios da XII Dinastía.

Duodécima dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XII dinastía exipcia.

A XII dinastía gobernou desde o 1991 a.C ata o 1802 a.C.

Nome Imaxe Datas Comentarios
Sehetepibre Amenemhat I[64][65]
19911962 a.C.
Posiblemente derrocado por Mentuhotep IV. Asasinado polos seus propios gardas.
Kheperkare Senusret I[66] (Sesostris I)
19711926 BC
Construíu a capela branca de Senusret I
Nubkaure Amenemhat II[67]
19291895 a.C.
Gobernou durante polo menos 35 anos.
Khakheperre Senusret II[68] (Sesostris II)
18971878 a.C.
Khakaure Senusret III[69] (Sesostris III)
18781860 a.C.
O máis poderoso dos faraóns do Reino Medio.
Nimaatre Amenemhat III[70]
18601815 a.C.
Maakherure Amenemhat IV[71]
18151807 a.C.
Tivo unha co-rexencia que durou polo menos 1 ano segundo unha inscrición en Knossos.
Sobekkare Sobekneferu[72]
18071802 a.C.
A primeira e rara muller gobernante.

A posición dun posible gobernante adicional, Seankhibtawy Seankhibra, é incerta. Pode ser un rei efémero, ou unha variante do nome dun faraón da XII ou XIII dinastía.

Segundo período intermedio

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Segundo Período Intermedio.

O Segundo Período Intermedio (1802-1550 a.C.) é un período de desorde entre o final do Reino Medio e o comezo do Novo Reino . É o máis coñecido, a partir de cando os Hicsos, cuxo reinado formou parte da XV Dinastía, fixeron a súa aparición en Exipto.

A X dinastía foi moito máis débil que a XII Dinastía e non foi quen de soster as dúas terras de Exipto. Xa no inicio da dinastía, c. 1805 a.C. ou cara a metade dela no c. 1710 a.C., a familia gobernante provincial en Xois, situada nos pantanos do Delta do leste, separouse da autoridade central para formar a Cananea XIV dinastía.

Os Hicsos fixeron a súa primeira aparición durante o reinado de Sobekhotep IV, e ao redor de 1720 a.C. tomaron o control da cidade de Avaris (a moderna Tell El-Dab'a/Khata'na), conquistando o reino da XIV dinastía. Nalgún momento arredor do 1650 a.C. Hicsos, quizais dirixidso por Salitis o fundador da XV Dinastía, conquistaron Menfis, terminando así a XIII dinastía. O baleiro de poder no Alto Exipto resultante do colapso da XIII dinastía permitiu que a XVI dinastía declarase a súa independencia en Tebas, só para ser invadida polos faraóns Hicsos pouco despois.

Posteriormente, cando os Hicsos se retiraron do Alto Exipto, a casa gobernante exipcia nativa en Tebas erixíuse como a XVII dinastía. Esta dinastía co tempo levou aos Hicsos de volta a Asia baixo Seqenenre Tao, Kamose e finalmente Ahmose, primeiro faraón do Novo Reino.

Décimo terceira dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XIII dinastía exipcia.

A XIII dinastía (seguindo a Lista real de Turín) gobernou desde o 1802 a.C. ata arredor do 1649 a.C. e durou 153 ou 154 anos segundo Manetón. Esta táboa debería contrastarse cos reis coñecidos da XIII dinastía.

Nome Imaxe Datas Comentarios
Sekhemre Khutawy Sobekhotep I
1802–1800 a.C.[73]
Fundou a XIII dinastía. O seu reinado está ben demostrado. Coñecido como Sobekhotep I na hipótese dominante, coñecido como Sobekhotep II en estudos máis antigos.
Sonbef
1800–1796 a.C.[73]
Quizais un irmán de Sekhemre Khutawy Sobekhotep e fillo de Amenemhat IV[73]
Nerikare
1796 a.C.
Testado nun disco do Nilo de Semna.[74]
Sekhemkare Amenemhat V
1796–1793 a.C.[73]
Gobernou de 3 a 4 anos[73]
Ameny Qemau
1795–1792 a.C.
Enterrado na súa pirámide no sur de Dashur
Hotepibre Qemau Siharnedjheritef
1792–1790 a.C.
Tamén chamado Sehotepibre
Iufni
Reinado moi curto, posiblemente c. 1790 - 1788 a.C.[73]
Testemuñado pola Lista real de Turín
Seankhibre Amenemhet VI
1788–1785 a.C.
Testemuñado pola Lista real de Turín.[75]
Semenkare Nebnuni
1785–1783 a.C.[73] or 1739 BC[76]
Testemuñado pola Lista real de Turín[77]
Sehetepibre Sewesekhtawy
1783–1781 a.C.[73]
Testemuñado pola Lista real de Turín[78]
Sewadjkare
1781 a.C.
Coñecido só da Lista real de Turín
Nedjemibre
7 meses, 1780 a.C.[73] ou 1736 a.C.[76]
Coñecido só da Lista real de Turín
Khaankhre Sobekhotep
Reinado c. 3 anos, 1780–1777 a.C.[73]
Referido a Sobekhotep II na hipótese dominante, coñecido como Sobekhotep I en estudos máis antigos
Renseneb
1777 a.C.[73]
4 meses
Awybre Hor I
Reinado 1 ano e 6 meses, 1777–1775 a.C.[73]
Famoso pola súa tumba co seu tesouro case intacto e Estatua de Ka
Sekhemrekhutawy Khabaw
Reinado estimado de 3 anos, 1775–1772 a.C.[73]
Posiblemente fillo de Hor Awibre
Djedkheperew
Reinado estimado de 2 anos, 1772–1770 a.C.[73]
Posiblemente fillo de Hor Awibre e irmán de Khabaw, anteriormente identificado con Khendjer
Sebkay
Posiblemente dous faraóns, Seb e o seu fillo Kay.[73]
Sedjefakare
5 a 7 anos ou 3 anos, 1769–1766 BC[73]
Un coñecido faraón testemuñado por numerosas estelas e outros documentos.
Khutawyre Wegaf
Arredor do 1767 a.C.
Fundador da dinastía nos vellos estudos
Khendjer
Mínimo de 4 anos e 3 mesess c. 1765 a.C.
Posiblemente o primeiro faraón semítico, construíu unha pirámide en Saqqara
Imyremeshaw
Reinou menos de 10 anos, a partir do 1759 a.C.[73] ou 1711 a.C.[79]
Testemuñado por dúas colosais estatuas
Sehetepkare Intef IV
Menos de 10 anos
Seth Meribre
O reinado rematou no 1749 a.C.
Sekhemresewadjtawy Sobekhotep III
1755–1751 a.C.
4 anos e 2 meses
Khasekhemre Neferhotep I
1751–1740 a.C.
11 anos
Menwadjre Sihathor
1739 a.C.[73]
Efémero correxente co seu hermano Neferhotep I, pode que non reinara de forma independente.
Khaneferre Sobekhotep IV
1740–1730 a.C.
10 ou 11 anos
Merhotepre Sobekhotep V
1730 a.C.
Khahotepre Sobekhotep VI
Arredor do 1725 a.C.
4 anos 8 meses e 29 días
Wahibre Ibiau
1725–1714 a.C. ou 1712–1701 a.C.[73]
10 anos e 8 meses
Merneferre Ay I
23 anos, 8 meses e 18 días, 1701–1677 a.C.[73] ou 1714–1691 a.C.
Reinado máis longo da dinastía
Merhotepre Ini
2 anos 3 ou 4 meses e 9 días, 1677–1675 a.C.[73] ou 1691–1689 a.C.
Posiblemente fillo do seu predecesor
Sankhenre Sewadjtu
3 anos e 2–4 meses, 1675–1672 a.C.[73]
Coñecido só da Lista real de Turín
Mersekhemre Ined
3 anos, 1672–1669 a.C.[73]
Pode ser a mesma persoa que Neferhotep II
Sewadjkare Hori
5 anos
5 anos
Merkawre Sobekhotep VII
1664–1663 a.C.[73]
2 anos e 6 meses[73]
Sete faraóns
1663 a.C. –?[73]
Nomes perdidos nunha lagoa do canon de Turín[73]
Mer[...]re
Descoñécese
Merkheperre
Algún momento entre 1663 a.C e 1649 a.C.[73]
Merkare
Nalgún momento entre o 1663 a.C. e o 1649 a.C.[73]
Coñecido só da Lista real de Turín
Nome perdido
Descoñécese
Sewadjare Mentuhotep V
Arredor do 1655 a.C.[73]
[...]mosre
Descoñécese
Ibi [...]maatre
Descoñécese
Hor[...] [...]webenre
Descoñécese
Se...kare
Descoñécese
Descoñécese
Seheqenre Sankhptahi
Entre o 1663 e o 1649 a.C.
Pode ser fillo do seu predecesor
...re
Descoñécese
Descoñécese
Se...enre
Descoñécese–1649 a.C.[73]
Descoñécese

A posición dos seguintes faraóns é incerta:

Nome Imaxe Datas Comentarios
Dedumose I
Arredor do 1654
Posiblemente fose un rei da XVI dinastía
Dedumose II
Descoñécese
Posiblemente fose un faraón da XVI dinastía
Sewahenre Senebmiu
Despois do 1660 a.C.[73]
Finais da XIII dinastía.
Snaaib
Descoñécese
Posiblemente un faraón da Dinastía de Abidos
Mershepsesre Ini II
Descoñécese
Finais da XIII dinastía.

Décimo cuarta dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XIV dinastía exipcia.

A XIV Dinastía era un grupo local do Delta do Leste, con sede en Avaris, [80] que gobernou desde o 1805 a.C. ou c. 1710 a.C. ata arredor do 1650 a.C. A dinastía comprendía moitos gobernantes con nomes semíticos occidentais e polo tanto crese que tiña orixe cananeo. Segundo Ryholt, non obstante, esta reconstrución da dinastía é moi debatida coa posición dos cinco faraóns que precederon a Nehesy grandemente discutida.

Nome Imaxe Datas Comentarios
Yakbim Sekhaenre
1805–1780 a.C.
Posición cronolóxica incerta, aquí dada segundo Ryholt[80]
Ya'ammu Nubwoserre
1780–1770 a.C.
Posición cronolóxica incerta, aquí dada segundo Ryholt[80]
Qareh Khawoserre[80]
1770–1760 a.C.
Posición cronolóxica incerta, aquí dada segundo Ryholt[80]
'Ammu Ahotepre[80]
1760–1745 a.C.
Posición cronolóxica incerta, aquí dada segundo Ryholt[80]
Sheshi[81]
1745–1705 a.C.
Posición cronolóxica, duración do reinado e extensión do goberno incerta, aquí dada segundo Ryholt.[80] Alternativamente, podería ser un faraón precoz de Hicsos, un gobernante de Hicsos da segunda parte da XV Dinastía ou un vasalo dos Hicsos.
Nehesy
Arredor do 1705
Curto reinado, quizais fillo de Sheshi[80]
Khakherewre
Descoñécese
Nebefawre
Arredor do 1704 a.C.
Sehebre
Arredor do 1704 ao 1699 a.C.
Posiblemente identificable con Wazad ou Sheneh[73]
Merdjefare
Arredor do 1699 a.C.
Posiblemente identificable con Wazad ou Sheneh[73]
Sewadjkare III
Descoñécese
Nebdjefare
1694 a.C.
Webenre
Descoñécese
Descoñécese
Djefare?
Descoñécese
Webenre
Arredor do 1690 a.C.
Nebsenre[80]
Polo menos 5 meses de reinado, nalgún momento entre 1690 a.C. e 1649 a.C.
Testemuñado por un tarro que leva o seu prenomen
Sekheperenre[80]
2 meses, nalgún momento entre o 1690 a.C. e o 1649 a.C.
Testemuñado por un único selo de escaravello
Anati Djedkare[80]
Descoñécese
Testemuñado pola Lista real de Turín
Bebnum[80]
Nalgún momento entre o 1690 a.C e o 1649 a.C.
Só se coñece pola Lista real de Turín
'Apepi[80]
c. 1650 a.C.
Posiblemente testemuñado como fillo dun faraón por 5 selos escaravellos

A posición e identidade dos seguintes faraóns é incerta:

Nome Imaxe Datas Comentarios
Nuya[73]
Descoñécese
Testemuñado por un selo escaravello
Wazad[73]
Arredor do 1700 a.C. ?
Pode identificarse con Sehebre ou Merdjefare
Sheneh[73]
Descoñécese
Pode identificarse con Sehebre ou Merdjefare
Shenshek[73]
Descoñécese
Testemuñado por un selo escaravello
Khamure[73]
Descoñéces
Yakareb[73]
Descoñécese
Yaqub-Har[81]
Séculos XVII a.C.–XVi a.C.
Pode pertencer á XIV dinastía, a XV dinastía ou ser vasalo dos Hicsos. Posiblemente o faraón mencionado no Xénese 41.

A Lista real de Turín fornece nomes adicionais, ningún deles comprobado máis alá da lista.

Décimo quinta dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XV dinastía exipcia.

A XV dinastía xurdiu de entre os Hicsos chegados do Crecente fértil para establecer un goberno de curta duración sobre gran parte da rexión do Nilo e gobernou a partir de 1674 a.C. ata 1535 a.C.

Nome Imaxe Datas Comentarios
Semqen
1649 a.C. descoñécese
Posición cronolóxica incerta.
'Aper-'Anat
Descoñécese
Posición cronolóxica incerta.
Sakir-Har
Descoñécese
Khyan
30–40 anos
Cúspide do poder dos Hicsos, conquistou Tebas cara ao final do seu reinado
Apepi
40 anos ou máis
Khamudi
1555–1544 a.C.

Dinastía de Abidos

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Dinastía de Abidos.

O segundo período intermedio pode incluír unha dinastía independente reinante sobre Abidos a partir de c. 1650 a.C. ata o 1600 a.C.[82][83][84] Catro faraóns testemuñados poden atribuirse á dinastía de Abidos, móstranse aquí sen ter en conta a súa orde (descoñecida) cronolóxica:

Nome Imaxe Datas Comentarios
Sekhemraneferkhau Wepwawetemsaf
Incerto
Pode pertencer a finais da XVI Dinastía[85]
Sekhemrekhutawy Pantjeny
Incerto
Pode pertencer a finais da XVI dinastía[85]
Menkhaure Snaaib
Incerto
Pode pertencer a finais da XIII Dinastía.[86][87][88]
Woseribre Senebkay
Arredor do 1650 a.C.
Tumba descuberta en 2014. Quizais identificable con Woser [...] re do canon de Turín.

Décimo sexta dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XVI dinastía exipcia.

A XVI dinastía foi unha dinastía nativa de Tebas xurdida do colapso da XIII dinastía baseada en Memphis c. 1650 a.C. e finalmente conquistada pola XV dinastía de Hicsos c. 1580 a.C. A XVI dinastía só dominou sobre o Alto Exipto.

Nome Imaxe Datas Comentarios
Descoñécese
O nome do primeiro faraón perdeuse na lista real de Turín, e non se pode recuperar
Sekhemresementawy Djehuti
100px
3 anos
Sekhemreseusertawy Sobekhotep VIII
16 anos
Sekhemresankhtawy Neferhotep III
1 ano
Seankhenre Mentuhotepi
1 ano
Pode ser un rei da XVII Dinastía[87]
Sewadjenre Nebiryraw I
26 anos
Neferkare(?) Nebiryraw II
Arredor 1600 a.C.
Semenre
Arredor do 1600 a.C.
Seuserenre Bebiankh
12 anos
Djedhotepre Dedumose I
Arredor do 1588-1582 a.C.
Pode ser un rei da XIII Dinastía[87]
Djedneferre Dedumose II
Arredor do 1588-1582 a.C.
Djedankhre Montemsaf
Arredor do 1590 a.C.
Merankhre Mentuhotep VI
Reinado curto, arredor 1585 a.C.
Seneferibre Senusret IV
Descoñécese
Sekhemre Shedwast
Descoñécese
Pode ser o mesmo que Sekhemre Shedtawy Sobekemsaf II

A XVI Dinastía tamén pode ter comprendido os reinados dos faraóns Sneferankhre Pepi III[89] e Nebmaatre. A súa posición cronolóxica é incerta.[86][87]

Décimo sétima dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XVII dinastía exipcia.

A XVII dinastía baseouse no Alto Exipto e gobernou entre 1650 e 1550 a.C.:

Nome Imaxe Datas Comentarios
Sekhemrewahkhaw Rahotep
Arredor do 1620 a.C.
Sekhemre Wadjkhaw Sobekemsaf I
Polo menos 7 anos
Sekhemre Shedtawy Sobekemsaf II
Descoñécese, arredor do 1573 a.C.
A súa tumba foi roubada e queimada durante o reinado de Ramesses IX.
Sekhemre-Wepmaat Intef V
Posiblemente arredor do 1573-1571 a.C.
Nubkheperre Intef VI
Ao redor de 1571 ata mediados da década de 1560 a.C.
Reinou máis de 3 anos
Sekhemre-Heruhirmaat Intef VII
Finais da década de 1560 a.C.
Senakhtenre Ahmose
Arredor do 1558 a.C.
Seqenenre Tao
1558–1554 a.C.
Morreu na batalla contra os Hicsos.
Wadjkheperre Kamose
1554–1549 a.C.

Os inicios da XVII Dinastía tamén puido incluír o reinado do faraón Nebmaatre, cuxa posición cronolóxica é incerta.[73]

Novo reino

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Imperio Novo de Exipto.

O Novo Reino (1550–1077 BC) é o período que abrangue a XVIII, a XIX e a XX dinastía exipcia, do século XVI a.C. ao XI a.C., entre o Segundo Período Intermedio e o Terceiro Período Intermedio.

A través do dominio militar no estranxeiro, o Novo Reino viu a maior extensión territorial de Exipto. Expandíase moi lonxe cara a Nubia no sur e ocupou amplos territorios no Próximo Oriente. Os exércitos exipcios loitaron cos exércitos hititas ploo control da actual Siria.

Tres dos faraóns máis coñecidos do Novo Reino son Akhenatón, tamén coñecido como Amenhotep IV, cuxo culto en exclusiva a Atón adoita interpretarse como a primeira forma de monoteísmo, Tutankhamon coñecido polo descubrimento da súa tumba case intacta, e Ramesses II que intentou recuperar os territorios das modernas Israel / Palestina, Líbano e Siria que foran conquistados pola XVIII Dinastía. A súa reconquista provocou a Batalla de Qadesh, onde liderou os exércitos exipcios contra o exército do rei hitita Muwatalli II.

Décimo oitava dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XVIII dinastía de Exipto.

A XVIII dinastía gobernou a partir do c. 1550 a 1292 a.C.:

Nome Imaxe Datas Comentarios
Nebpehtire Ahmose I, Ahmosis I
Arredor do 1550–1525 a.C.. O rango de datos do radiocarbono para o inicio do seu reinado é entre o 1570 e o 1544 a.C., o punto medio dos cales foi o 1557 a.C.[90]
Irmán e sucesor de Kamose, conquistou o norte de Exipto aos Hicsos.
Djeserkare Amenhotep I
1541–1520 a.C.
Fillo de Ahmose I.
Aakheperkare Thutmose I
1520–1492 a.C.
Pai descoñecido, aínda que posiblemente Amenhotep I. A súa nai é coñecida por Senseneb. Ampliou a extensión territorial de Exipto durante o seu reinado.
Aakheperenre Thutmose II
1492–1479 a.C.
Fillo de Thutmose I. Nieto de Amenhotep I a través da súa nai, Mutnofret.
Maatkare Hatshepsut
1479–1458 a.C.
A segunda rexedora feminina de Exipto. Puido gobernar xunto co seu sobriño Thutmose III durante a parte inicial do seu reinado. Famosa pola súa expedición a Punt documentada no seu famoso Templo Mortuario en Deir el-Bahari. Construíu moitos templos e monumentos. Gobernou durante o auxe do poder de Exipto. Foi a filla de Thutmose I e a Gran Esposa do seu irmán Thutmose II.
Menkheperre Thutmose III
1458–1425 a.C.
Fillo de Thutmose II. Puido gobernar xunto con Hatshepsut, a súa tía e madrastra durante a primeira parte do seu reinado. Famoso pola súa expansión territorial ao Levante e Nubia. Baixo o seu reinado, o Imperio Exipcio Antigo estaba na súa maior extensión. Gobernado durante a auxe do poder de Exipto. Antes do fin do seu reinado, borrou o nome e imaxes de Hatshepsut de templos e monumentos.
Aakheperrure Amenhotep II
1425–1400 a.C.
Fillo de Thutmose III. Gobernado durante o auxe do poder de Exipto.
Menkheperure Thutmose IV
1400–1390 a.C.
Famoso pola súa estela do soño. Fillo de Amenhotep II. Gobernou durante o auxe do poder de Exipto.
Nebmaatre Amenhotep III O Rei Magnífico
1390–1352 a.C.
Pai de Akhenatón e avó de Tutankhamon. Gobernou Exipto no apoxeo do seu poder. Construíu moitos templos e monumentos, incluído o seu enorme Templo Mortuario. Foi o fillo de Thutmose IV.
Neferkheperure-waenre Amenhotep IV/Akhenatón
1352–1336 a.C.
Fundador do período Amarna no que cambiou a relixión do estado, desde a politeísta relixión do antigo Exipto ata o monoteísta atonismo, centrado en torno ao adoración do Atón, unha imaxe do disco solar. Trasladou a capital a Amarna. Foi o segundo fillo de Amenhotep III. Cambiou o nome de Amenhotep (Amón está satisfeito) por Akhenatón (Eficaz para Atón) para reflectir o seu cambio de relixión.
Ankhkheperure Smenkhkare
1335–1334 a.C.
Gobernou conxuntamente con Akhenatón durante os últimos anos do seu reinado. Non se sabe se Smenkhare gobernou por dereito propio. A identidade e mesmo o xénero de Smenkhare é incerto. Algúns suxiren que puido ser o fillo de Akhenatón, posiblemente a mesma persoa que Tutankhamon. Outros especulan que Smenkhare puido ser Nefertiti ou Meritaten. Puido ser sucedido por un faraón feminino chamada Neferneferuaten.
Ankhkheperure-mery-Neferkheperure/Neferneferuaten
1334-1332 a.C.
Un faraón feminino, posiblemente a mesma gobernante que Smenkhkare. A evidencia arqueolóxica refírese a unha muller que reinaba como faraón cara ao final do período Amarna. É probable que fose Nefertiti.
Nebkheperure Tutankhaten/Tutankhamon
1332–1324 a.C.
Normalmente creíase que era o fillo de Akhenatón, moi probablemente restablecese a antiga relixión politeísta exipcia. O seu cambio de nome de Tutankhatón a Tutankhamon reflicte o cambio na relixión desde o monoteísta atonismo, ata a relixión clásica, da cal Amón é a deidade principal. Crese que chegou ao trono con oito ou nove anos e que morreu ao redor dos dezaoito ou dezanove anos, dándolle o alcume de "O rei neno". Tutankhamon foi un gobernante débil que sufría múltiples problemas de saúde. Con todo, fíxose famoso por ser enterrado nunha tumba decorativa destinada a outra persoa chamada KV62.
Kheperkheperure Ay (II)
1324–1320 a.C.
Foi gran visir de Tutankhamon e importante oficial durante os reinados de Akhenatón e Smenkhkare. Posiblemente o irmán de Tiye, a Gran Esposa de Amenhotep III, e tamén posiblemente pai de Nefertiti, Gran Esposa de Akhenatón. Crese que naceu na nobreza, pero non na realeza. Sucedeu a Tutankhamon debido a falta de herdeiro.
Djeserkheperure-setpenre Horemheb
1320–1292 a.C.
Naceu plebeo. Foi xeneral durante o período Amarna. Borrou as imaxes dos faraóns de Amarna e destruíu e vandalizou edificios e monumentos asociados a eles. Sucedeu a Ay a pesar de que Nakhtmin era o herdeiro previsto.

Décimo novena dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XIX dinastía exipcia.

a XIX dinastía gobernou desde o 1292 a.C. ao 1186 a.C. e inclúe a un dos grandes faraóns: Ramsés II o Grande.

Nome Imaxe Datas Comentarios
Menpehtire Ramesses I[91]
1292–1290 a.C.
De nacemento non real. Sucedeceu Horemheb pola súa falta de herdeiro.
Menmaatre Seti I
1290–1279 a.C.
Recuperou gran parte do territorio que se perdeu baixo o reinado de Akhenatón.
Usermaatre-setpenre Ramesses II o Grande
1279–1213 a.C.
Continuou expandindo o territorio de Exipto ata chegar a un bloqueo co Imperio hitita na Batalla de Kadesh no 1275 a.C., despois da cal asinouse o famoso tratado de paz exipcio-hitita no 1258 a.C. Tivo un dos reinados exipcios máis lonxevos.
Banenre Merenptah[92]
1213–1203 a.C.
Décimo terceiro fillo de Ramesses II.
Menmire-setpenre Amenmesse
1203–1200 a.C.
Moi probablemente un usurpador ao trono. Posiblemente gobernou en oposición a Seti II. Fillo suxerido de Merneptah. Most likely an usurper to the throne. Possibly ruled in opposition to Seti II. Suggested son of Merneptah.
Userkheperure Seti II[93]
1203–1197 a.C.
Fillo de Merneptah. Quizais tivese que superar a competencia con Amenmesse antes de que puidese consolidar a súa reclamación ao trono.
Sekhaenre/Akhenre Merenptah Siptah[94]
1197–1191 a.C.
Posiblemente fillo de Seti II ou Amenmesse, ascendeu ao trono a idade moi nova.
Satre-merenamun Tausret
1191–1190 a.C.
Probablemente a muller de Seti II. Tamén coñecida como Twosret ou Tawosret.

Vixésima dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XX dinastía exipcia.

A XX dinastía gobernou do 1190 a.C. ao 1077 a.C.:

Nome Imaxe Datas Comentarios
Userkhaure Setnakhte
1190–1186 a.C.
Non está relacionado con Seti II, Siptah ou Tausret. Puido usurpar o trono de Tausret. Non recoñeceu a Siptah ou a Tausret como gobernantes lexítimos. Posiblemente fose membro dunha liña menor da familia real Ramesside. Tamén coñécese como Setnakt.
Usermaatre-meryamun Ramesses III
1186–1155 a.C.
Fillo de Setnakhte. Loitou cos pobos do mar no 1175 a.C.. Posiblemente asasinado (conspiración de Harem).
Usermaatre/Heqamaatre-setpenamun Ramesses IV
1155–1149 a.C.
Fillo de Ramesses III. Durante o seu reinado, Exipto, como potencia, comezou a declinar.
Usermaatre-sekheperenre Ramesses V
1149–1145 a.C.
Fillo de Ramesses IV
Nebmaatre-meryamun Ramesses VI
1145–1137 a.C.
Fillo de Ramesses III. Irmán de Ramesses IV. Tío de Ramesses V.
Usermaatre-setpenre-meryamun Ramesses VII
1137–1130 a.C.
Fillo de Ramesses VI.
Usermaatre-akhenamun Ramesses VIII
1130–1129 a.C.
Un escuro faraón, que reinou só ao redor dun ano. Identificable co príncipe Sethiherkhepeshef II. Fillo de Ramesses III. Irmán de Ramesses IV e Ramesses VI. Tío de Ramesses V e Ramesses VII. É o único faraón da XX dinastía cuxa tumba non se atopou.
Neferkare-setpenre Ramesses IX
1129–1111 a.C.
Probablemente neto de Ramesses III a través de seu pai, Montuherkhopshef. Curmá de Ramesses V e Ramesses VII.
Khepermaatre-setpenptah Ramesses X[95]
1111–1107 a.C.
Faraón mal documentado, o seu reinado durou entre 3 e 10 anos. As súas orixes son completamente incertas.
Menmaatre-setpenptah Ramesses XI[96]
1107–1077 a.C.
Posiblemente fillo de Ramesses X. Durante a segunda metade do seu reinado, o gran sacerdote de Amón, Herihor gobernou sobre o sur desde Tebas, limitando o seu poder ao Baixo (norte) Exipto. Foi sucedido no norte por Smendes.

Terceiro Período Intermedio

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Terceiro Período Intermedio.

O Terceiro Período Intermedio (1077–664 BC) marcou o final do Novo Reino despois do colapso do imperio exipcio. Gobernou un certo número de dinastías de orixe Libia, dando a este período o nome alternativo de período libio.

Vixésimo Primeira Dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XXI dinastía exipcia.

A XXI dinastía tiña a súa sede en Tanis e era un grupo relativamente débil. Teoricamente eran gobernantes de todo Exipto, pero na práctica a súa influencia limitábase ao Baixo Exipto. Gobernaron dende o 1069 a.C. ata o 943 a.C.

Nome Imaee Datas Comentarioss
Hedjkheperre-setpenre Nesbanebdjed I (Smendes I)[97]
1077–1051 a.C.
Casado con Tentamun, probable filla de Ramesses XI.
Neferkare Heqawaset Amenemnisu
1051–1047 a.C.
Escuro reinado de catro anos.
Aakheperre Pasebakhenniut I (Psusennes I)
1047–1001 a.C.
Fillo de Pinedjem I, un Sumo sacerdote de Amón. Gobernou entre 40 e 51 anos. Famoso pola súa tumba intacta en Tanis. Coñecido como "O faraón de prata" debido ao magnífico cadaleito de prata no que foi enterrado. Un dos gobernantes máis poderosos da dinastía.
Usermaatre Amenemope
1001–992 a.C.
fillo de Psusennes I.
Aakheperre Setepenre Osorkon (Osorkon the Elder)
992–986 a.C.
Fillo de Shoshenq A, Gran xefe dos Mashauash (Libia). Tamén coñecido como Osochor.
Netjerikheperre-setpenamun Siamun-meryamun
986–967 a.C.
Orixes descoñecidas. Construíu profusamente. Un dos gobernantes máis poderosos da dinastía.
Titkheperure Pasebakhenniut II (Psusennes II)
967–943 a.C.
Fillo de Pinedjem II, un Sumo sacerdote de Amón.

Sumos sacerdotes de Amón en Tebas

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Sumo sacerdote de Amón.

Aínda que oficialmente non eran faraóns, os Sumos Sacerdotes de Amón en Tebas foron os gobernantes de facto do Alto Exipto durante a XXI dinsatía e XXII dinastía, escribindo os seus nomes en cartuchos e sendo enterrados nas tumbas reais.

Nome Imaxe Datas Comentarios
Herihor
1080–1074 a.C.
Primeiro Sumo sacerdote de Amón en afirmar ser faraón. Gobernou no sur en Tebas, mentres que Ramesses XI gobernaba desde o norte en Pi-Ramesses. Algunhas fontes suxiren que puido ter reinado despois de Piankh.
Piankh
1074–1070 a.C.
Algunhas fontes suxiren que pode ter reinado antes de Herihor.
Pinedjem I
1070–1032 a.C.
Fillo de Piankh. Pai de Psusennes I.
Masaharta
1054–1045 a.C.
Fillo de Pinedjem I.
Djedkhonsuefankh
1046–1045 a.C.
Fillo de Pinedjem I.
Menkheperre
1045–992 a.C.
Fillo de Pinedjem I.
Nesbanebdjed II (Smendes II)
992–990 a.C.
Fillo de Menkheperre.
Pinedjem II
990–976 a.C.
Fillo de Menkheperre, pai de Psusennes II.
Pasebakhaennuit III (Psusennes III)
976–943 a.C.
Posiblemente a mesma persoa que Psusennes II. Tanto el como Pinedjem II considéranse normalmente como os últimos Sumos Sacerdotes de Amón en Tebas que se consideran a si mesmos como unha figura do faraón.

Vixésima segunda dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XXII dinastía exipcia.

Os faraóns da XXII dinastía foron libios, gobernando entre o 943 a.C. e o 728 a. C.:

Nome Imaxe Datas Comentarios
Hedjkheperre-setepenre Shoshenq I
943–922 a.C.
Fillo de Nimlot A, un irmán de Osorkon o vello e un gran xefe dos Mashauash (Libia). Posiblemente o bíblico Shishaq.
Sekhemkheperre Osorkon I
922–887 a.C.
Fillo de Shoshenq I.
Heqakheperre Shoshenq II
887–885 a.C.
Faraón escuro, posiblemente un usurpador.
Tutkheperre Shoshenq IIb
880s a.C.
Faraón escuro, posiblemente un usurpador.
Hedjkheperre Harsiese
880–860 a.C.
Un escuro rebelde en Tebas.
Takelot I
885–872 a.C.
Fillo de Osorkon I.
Usermaatre-setepenamun Osorkon II
872–837 a.C.
fillo de Takelot I.
Usermaatre-setepenre Shoshenq III
837–798 a.C.
Shoshenq IV
798–785 a.C.
Usermaatre-setepenre Pami
785–778 a.C.
Aakheperre Shoshenq V
778–740 a.C.
Usermaatre Osorkon IV
740–720 a.C.

Vixésima terceira dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XXIII dinastía exipcia.

A XXIII Dinastía foi un grupo local, novamente de orixe Libia, con sed en Herakleópolis e Tebas que gobernaron desde o 837 a.C ata o 735 a.C.:

Nome Imaxe Datas Comentarios
Hedjkheperre-setpenre Takelot II
837–813 a.C.
Anteriormente pensábase que era un faraón da XXII dinastía, agora é coñecido por ser o fundador da XXIII dinastía.
Usermaatre-setepenamun Pedubast
826–801 a.C.
Un rebelde: apoderouse da Tebas de Takelot II..
Usermaatre-setepenamun Iuput I
812–811 a.C.
Co-rexente con Pedubast.
Usermaatre Shoshenq VI
801–795 a.C.
Sucesor de Pedubast.
Usermaatre-setepenamun Osorkon III
795–767 a.C.
Fillo de Takelot II, recuperou Tebas e logo proclamouse faraón.
Usermaatre-setpenamun Takelot III
773–765 a.C.
Co-reinado co seu pai Osorkon III durante os primeiros cinco anos do seu reinado.
Usermaatre-setpenamun Rudamun
765–762 a.C.
Fillo máis novo de Osorkon III e irmán de Takelot III.

Rudamun foi sucedido en Tebas por un gobernante local:

Nome Imaxe Datas Comentarios
Menkheperre Ini
762–descoñécese a.C.
Reinou só en Tebas.

Vixésimo cuarta dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XXIV dinastía exipcia.

A XXIV dinastía foi unha dinastía rival de curta duración situada no delta occidental ( Sais, con só dous faraóns gobernando dende o 732 a.C. ata o 720 a C.).

Nome Imaxe Datas Comentarios
Shepsesre Tefnakhte
732–725 a.C.
Wahkare Bakenrenef (Bocchoris)
725–720 a.C.

Vixésimo quinta dinastía (Período Nubio/Kushite)

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XXV dinastía exipcia.

Os nubios invadiron o Baixo Exipto e tomaron o trono de Exipto baixo o reinado de Piye aínda que xa controlaban Tebas e o Alto Exipto nos primeiros anos do reinado de Piye. A conquista de Piye do Baixo Exipto estableceu a XXV dinastía que gobernou ata o 656 a.C.

Nome Imaxge Datas Comentarios
Usermaatre Piye
744–714 a.C., segundo Frédéric Payraudeau[98]
Faraón de Nubia; conquistou Exipto no seu 20º ano, reinado completo de polo menos 24 anos, posiblemente máis de 30 anos
Djedkaure Shebitku
714–705 a.C., segundo Frédéric Payraudeau[98]
Creeuse que foi o sucesor de Shabaka ata os anos 2010.
Neferkare Shabaka
705–690 BC, according to Frédéric Payraudeau[98]
Believed to be Shebitku's predecessor until the 2010s
Khuinefertemre Taharqa
690–664 a.C.
Norreu no 664 a.C.
Bakare Tantamani
664–653 a.C.
Perdeu o control do Alto Exipto no 656 a.C. cando Psamtik I estendeu a súa autoridade a Tebas nese ano.

Finalmente regresaron a Nubia, onde estableceron un reino en Napata (656-590) e, máis tarde, a Meroë (590 a.C. - 500 d.C.).

Período final

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: A Baixa Época.

A Baixa Época transcorre entre o 664 a.C. e o 332 a.C., e inclúe períodos de dominio por exipcios nativos e persas.

Dinastía Vixésimo Sexta

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XXVI dinastía exipcia.

A XXVI dinastía gobernou entre o 664 a.C. e o 525 a.C.[99]

Nome Imaxe Datas Comentarios
Tefnakht II
685–678 a.C.
O Stephinates de Manetón. Pode ser un descendente da XXIV dinastía. O pai de Necho I.
Nekauba
678–672 a.C.
O Nechepsos de Manetón. A súa existencia e cuestionada.
Menkheperre Nekau I (Necho I)
672–664 a.C.
Foi asasinado por unha forza invasora kushita no 664 a.C. baixo Tantamani. Pai de Psamtik I.

O fillo e sucesor de Necho I, Psamtik I, conseguiu reunificar Exipto e é normalmente considerado como o fundador da Vixésimo Sexta Dinastía.

Nome Imaxe Datas Comentarios
Wahibre Psamtik I (Psammetichus I)
664–610 a.C.
Reunifiou Exipto. Fillo de Necho I pai de Necho II.
Wehemibre Necho II (Necho II)
100px
610–595 a.C.
Moi probablemente é o faraón mencionado en varios libros da Biblia e a morte de Josías. Fillo de Psamtik I e pai de Psamtik II.
Neferibre Psamtik II (Psammetichus II)
595–589 a.C.
Fillo de Necho II e pai de Apries.
Haaibre Wahibre (Apries)
589–570 a.C.
Fuxiu de Exipto despois de que Amasis II (que era un xeneral da época) declarouse faraón despois dunha guerra civil. Fillo de Psamtik II.
Khnemibre Ahmose II (Amasis II)
570–526 a.C.
Foi o último gran gobernante de Exipto antes da conquista persa. Segundo o historiador grego Herodoto, tiña orixe plebea. Pai de Psamtik III.
Ankhkaenre Psamtik III (Psammetichus III)
526–525 a.C.
Fillo de Amasis II. Gobernou durante uns seis meses antes de ser derrotado polos persas na Batalla de Pelusio e posteriormente executado por tentar sublevarse.

Vixésimo Sétima Dinastía (Primeiro período persa)

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XXVII dinastía exipcia.

Exipto foi conquistado polo Imperio Persa no 525 a.C. e constituíu unha satrapía como parte deste imperio ata o 404 a.C. Os Xás aqueménidas foron recoñecidos como faraóns nesta época, formando a XXVII Dinastía:

Nome Imaxe Datas Comentarios
Cambyses (Cambyses II)
525–521 a.C.
Derrotado por Psamtik III na Batalla de Pelusium no 525 a.C.
Smerdis (Bardiya)
522–521 a.C,
Fillo de Ciro o Grande.
Petubastis III[100]
522/21–520 a.C.
Un rebelde exipcio nativo no Delta do Nilo.
Darío I o Grande
521–486 a.C.
Ascendeu ao trono derrocando a Gaumata[101]
Psammetichus IV[100]
Posiblemente no 480 a.C.
Un probable líder rebelde exipcio nativo. Data exacta incerta.
Xerxes I o Grande
486–465 a.C.
Asasinado por Artabano de Persia.
Artabano o hircaniano
465–464 a.C.
Artaxerxes I Man dura
464–424 a.C.
Morreu no 424 a.C.
Xerxes II
424–423 a.C.
Un demandate.
Sogdianus
424–423 a.C.
Un demandant.
Darío II
424–404 a.C.
Morreu no 404 a.C.

Vixésimo Oitava Dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XXVIII dinastía exipcia.

A vixésimo oitava dinastía durou só 6 anos, desde o 404 a.c. ata o 398 a.C., cun só faraón:

Nome Imaxe Datas Comentarios
Amyrtaeus
404–398 a.C.
Descendente dos faraóns saítas da vixésimo sexta dinastía, liderou unha exitosa revolta contra os persas.

Vixésimo novena dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XXIX dinastía exipcia.

A XXIX dinastía gobernou desde o 398 a.C. ao 380 a.C.:

Nome Imaxe Datas Comentarios
Baenre Nefaarud I
399–393 a.C.
Tamén coñecido como Neferitas. Derrotou a Amyrtaeus en batalla aberta e executouno.
Khenemmaatre Hakor (Achoris)
Arredor do 392 a.C.–arredor do 391 a.C.
Fillo de Nefaarud I.
Psammuthes
Arredor do 391 a.C.
Posiblemente destronou a Hakor durante un ano.
Hakor (restaurado)
Arredor do 390 a.C.– arredor do 379 a.C.
Retomou o trono de Psammuthes.
Nefaarud II
Arredor do 379 a.C.
Foi deposto e probablemente asasinado por Nectanebo I despois de gobernar só 4 meses. Fillo de Hakor.

Trixésima dinastía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XXX dinastía exipcia.

A XXX dinastía gobernou desde o ano 380 a.C. ata que Exipto volveu a estar baixo o dominio persa no 343 a.C.:

Nome Imaxe Datas Comentarios
Kheperkare Nekhtnebef (Nectanebo I)
379–361 a.C.
Tamén coñecido como Nekhtnebef. Deposto e probablemente asasinado por Nefaarud II, comezando a última dinastía de exipcios nativos. Pai de Teos.
Irimaatenre Djedher (Teos)
361–359 a.C.
Co-rexente co seu pai Nectanebo I desde o 365 a.C. Foi derrocado por Nectanebo II coa axuda de Agesilaus II de Esparta.
Senedjemibre Nakhthorhebyt (Nectanebo II)
359–342 a.C.
Último gobernante nativo do antigo Exipto[102] recoñecido por Manetón.

Trixésima primeira dinastía (Segundo período persa)

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: XXXI dinastía exipcia.

Exipto volveu a estar baixo o control dos persas aqueménidas. Despois da práctica de Manetón, os gobernantes persas do 343 a.C. ao 332 a.C. son designados ocasionalmente como a XXXI dinastía:

Nome Imaxe Datas Comentarios
Artaxerxes III
343-338 a.C.
Exipto quedou baixo o dominio persa por segunda vez.
Artaxerxes IV Arses
338-336 a.C.
Só reinou no Baixo Exipto.
Khababash
338-335 a.C.
O faraón rebelde que liderou unha invasión en Nubia.
Darío III
336-332 a.C.
O Alto Exipto volveu ao control persa no 335 a.c. O Imperio Persa foi conquistado por Alexandre o grande no 332 a.C.

Período helenístico

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Período helenístico.

Dinastía Arxéada

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Dinastía Arxéada.

Os gregos macedonios baixo Alexandre o grande marcaron o inicio do período helenístico coa conquista de Persia e Exipto. Os Arxéeadas gobernaron entre o 332 a.C. e o 309 a.C.:

Nome Imaxe Datas Comentarios
Setepenre-meryamun Alexander III (Alexandre o grande)
332-323 a.C.
Macedonia conquistou Persia e Exipto.
Filipo III Arrhidaeus
323-317 a.C.
Medio irmán de Alexandre o Grande, parvo.
Haaibre Alexandre IV
317-309 a.C.
Fillo de Alexandre III o Grande e Roxana.

Dinastía ptolemaica

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Período helenístico.

O segundo período helenístico, o tolemaico, gobernou Exipto desde o 305 a.C. ata que Exipto pasou a ser unha provincia de Roma antiga no 30 a.C (sempre que se sobrepoñen dúas datas, isto significa que houbo unha rexencia). O membro máis famoso desta dinastía foi Cleopatra VII, na época moderna coñecida simplemente como Cleopatra, que foi sucesivamente a consorte de Xulio César e, despois da morte de César, de Marco Antonio tendo fillos con ambos.

Cleopatra esforzouse por crear unha unión dinástica e política entre Exipto e Roma, pero o asasinato de César e a derrota de Marco Antonio frustrou os seus plans.[Cómpre referencia]

Caesarion (Ptolomeo XV Philopator Philometor César) foi o último rei da Dinastía tolemaica de Exipto, e reinou xunto coa súa nai Cleopatra VII de Exipto, desde o 2 de setembro do 47 a.C. Era o fillo maior de Cleopatra VII, e posiblemente o único fillo de Xulio César, de quen foi nomeado. Entre a suposta morte de Cleopatra, o 12 de agosto do 30 a.C., ata a súa suposta morte o 23 de agosto do 30 a.C., foi nominalmente o único faraón. É tradición que foi perseguido por orden de Octavio Augusto, que se convertería no emperador romano Augusto, pero non existe evidencia histórica.[Cómpre referencia]

Nome Imaxe Datas Comentarios
Setepenre-meryamun Tolomeo I Sóter
305–285 a.C.
Abdicou no 285 a.C. morreu no 283 a.C.
Berenice I
Descoñécese–285 a.C.
Esposa de Tolomeo I
Weserkare-meryamun Tolomeo II Filadelfo
288–246 a.C.
Reinou durante 39 anos[103]
Arsínoe I
284/281–arredor 274 a.C.
Esposa de Tolomeo II
Arsínoe II
277–270 a.C.
Esposa de Tolomeo II
Tolomeo III Euergetes
246–222 a.C.
Reinou durante 24 anos[104]
Berenice II
244/243–222 a.C.
Esposa de Tolomeo III. Foi asasinada.
Tolomeo IV Filopátor
222–204 a.C.
Morreu en circunstancias pouco claras, posiblemente por incendio no palacio ou asasinado.
Arsinoe III
220–204 a.C.
Esposa de Tolomeo IV. Foi asasinada.
Hugronaphor
205–199 a.C.
Faraón revolucionario no sur
Ankhmakis
199–185 a.C.
Faraón revolucionario no sur
Tolomeo V Epifanio
204–180 a.C.
Alto Exipto na revolta 207-186 a.C.
Cleopatra I Sira
193–176 a.C.
Esposa de Tolomeo V, correxente con Tolomeo VI durante a súa minoría de idade.
Tolomeo VI Filometor
180–164 a.C.
Faleceu no ano 145 a.C.
Cleopatra II
175–164 a.C.
Esposa de Tolomeo VI
Tolomeo VIII Euergetes II
171–163 a.C.
Proclamado rei polos alexandrinos no 170 a.C, gobernou conxuntamente con Tolomeo VI Filometor e Cleopatra II desde o 169 ata o 164 a.C. Faleceu no 116 a.C.
Tolomeo VI Filometor
163–145 a.C.
Exipto baixo o control de Tolomeo VIII 164 a.C.-163 a.C., Tolomeo VI restaurado no 163 a.C.
Cleopatra II
163–127 a.C.
Casada con Tolomeo VIII, liderou a revolta contra el no 131 a.C. e converteuse na única gobernante de Exipto.
Tolomeo VII Neos Filopátor
145–144 a.C.
Proclamado co-gobernante polo seu pai, máis tarde gobernou baixo a rexencia da súa nai Cleopatra II
Tolomeo VIII Euergetes II
145–131 a.C.
Restaurado
Cleopatra III
142–131 a.C.
Segunda esposa de Tolomeo VIII. Foi asasinada polo seu propio fillo Tolomeo X.
Tolomeo MeNfit
131 A.C.
Proclamado rei por Cleopatra II, logo asasinado por Tolomeo VIII
Harsiesi
131–130 A.C.
Faraón revolucionario no sur
Tolomeo VIII Euergetes II
127–116 a.C.
Restaurado
Cleopatra III
127–107 a.C.
Restaurado con Tolomeo VIII, posterior co-rexencia con Tolomeo IX e X.
Cleopatra II
124–116 a.C.
Reconciliouse con Ptolomeo VIII, gobernou con Cleopatra III e con Tolomeo ata o 116 a.C...
Tolomeo IX Soter II
116–110 a.C.
Faleceu no 80 a.C.
Cleopatra IV
116–115 a.C.
Casada brevemente con Tolomeo IX, pero foi expulsada por Cleopatra III. Máis tarde asasinada.
Tolomeo X Alexander I
110–109 a.C.
Faleceu no 88 a.C.
Berenice III
81–80 a.C.
Obrigada a casar con Tolomeo XI, asasinada polas súas ordes 19 días despois
Tolomeo XI Alexander II
80 a.C.
Fillo novo de Tolomeo X Alexandre, instalado por Sila, gobernou durante 80 días antes de ser linchado pola plebe por matar a Berenice III
Tolomeo XII Neos Dionisos (Auletes)
80–58 a.C.
Fillo de Tolomeo IX, faleceu no 51 a.C.
Cleopatra V Trifena
79–68 a.C.
Esposa de Tolomeo XII, madre de Berenice IV
Cleopatra VI
58–57 a.C.
Filla de Tolomeo XII
Berenice IV
58–55 a.C.
Filla de Tolomeo XII, obrigada a casar con Seleucus Kybiosaktes, pero esganouno. Gobernou conxuntamente con Cleopatra VI ata o 57 a.C.
Tolomeo XII Neos Dionisos
55–51 a.C.
Restaurado, reinou brevemente coa súa filla Cleopatra VII antes da súa morte
Cleopatra VII
51–30 a.C.
Gobernou xunto co seu pai Tolomeo XII, o seu irmán Tolomeo XIII, o seu irmán-marido Tolomeo XIV, e o seu fillo Tolemeo XV, no uso moderno, o uso de Cleopatra sen número ordinario refírese normalmente a Cleopatra VII. Suicidouse.
Tolomeo XIII
51–47 a.C.
Irmán de Cleopatra VII
Arsinoe IV
48–47 a.C.
En oposición a Cleopatra VII
Tolomeo XIV
47–44 a.C.
Irmán menor de Cleopatra VII e Tolomeo XIII
Tolomeo XV
44–30 a.C.
Fillo pequeno de Cleopatra VII, tiña 3 anos cando se proclamou co-gobernante con Cleopatra. Último gobernante coñecido do antigo Exipto cando Roma tomou posesión.
Relevo exipcio que representa ao emperador romano Traxano (á dereita, reinou no 98–117 d.C.) en estilo faraónico completo.
Artigo principal: Faraóns romanos.

Cleopatra VII tivo relacións co ditador romano Xulio César e co xeneral romano Marco Antonio, pero non foi ata despois do seu suicidio (despois de que Marco Antonio fose derrotado por Augusto, que máis tarde sería o emperador Augusto César, que Exipto se converteu nunha provincia da República romana no 30 a.C. Os posteriores emperadores romanos recibiron o título de faraón, aínda que exclusivamente en Exipto.

O último emperador romano en recibir o título de faraón foi Maximino Daia (reinado 311-313 d.C.).[105] [106]

    Referencias
    1. "Digital Egypt for Universities". www.ucl.ac.uk. Consultado o 2019-02-12.
    2. Toby A. H. Wilkinson: Royal Annals Of Ancient Egypt. Routledge, London 2012, ISBN 1-136-60247-X, p. 50.
    3. Toby A. H. Wilkinson: Royal Annals Of Ancient Egypt. Routledge, London 2012, ISBN 1-136-60247-X, p. 61.
    4. Thomas Schneider: Lexikon der Pharaonen. Albatros, Düsseldorf 2002, ISBN 3-491-96053-3, p. 259.
    5. Thomas Schneider: Lexikon der Pharaonen. Albatros, Düsseldorf 2002, ISBN 3-491-96053-3, p. 139.
    6. Thomas Schneider: Lexikon der Pharaonen. Albatros, Düsseldorf 2002, ISBN 3-491-96053-3, p. 199.
    7. Thomas Schneider: Lexikon der Pharaonen. Albatros, Düsseldorf 2002, ISBN 3-491-96053-3, p. 138.
    8. Thomas Schneider: Lexikon der Pharaonen. Albatros, Düsseldorf 2002, ISBN 3-491-96053-3, p. 181.
    9. Thomas Schneider: Lexikon der Pharaonen. Albatros, Düsseldorf 2002, ISBN 3-491-96053-3, p. 311.
    10. 1 2 Thomas Schneider: Lexikon der Pharaonen. Albatros, Düsseldorf 2002, ISBN 3-491-96053-3, p. 137.
    11. Felde, Rolf: Gottheiten, Pharaonen und Beamte im alten Ägypten, Norderstedt 2017, S. 125.
    12. Barry Kemp (a1), Andrew Boyce and James Harrell, The Colossi from the Early Shrine at Coptos in Egypt, in: Cambridge Archaeological Journal Volume 10, Issue 2 de abril de 2000, 233
    13. Barry Kemp (a1), Andrew Boyce and James Harrell, The Colossi from the Early Shrine at Coptos in Egypt, in: Cambridge Archaeological Journal Volume 10, Issue 2 de abril de 2000, 233
    14. zur Altägyptischen Kultur, Band 37
    15. Barry Kemp (a1), Andrew Boyce and James Harrell, The Colossi from the Early Shrine at Coptos in Egypt, in: Cambridge Archaeological Journal Volume 10, Issue 2 de abril de 2000, 233
    16. Ludwig David Morenz: Bild-Buchstaben und symbolische Zeichen. Die Herausbildung der Schrift der hohen Kultur Altägyptens (= Orbis Biblicus et Orientalis 205). Fribourg 2004, ISBN 3-7278-1486-1, p. 91.
    17. 1 2 Zur Aktualität von Jan Assmann: Einleitung in sein Werk
    18. Barry Kemp (a1), Andrew Boyce and James Harrell, The Colossi from the Early Shrine at Coptos in Egypt, in: Cambridge Archaeological Journal Volume 10, Issue 2 de abril de 2000, 233
    19. Barry Kemp (a1), Andrew Boyce and James Harrell, The Colossi from the Early Shrine at Coptos in Egypt, in: Cambridge Archaeological Journal Volume 10, Issue 2 de abril de 2000, 233
    20. Barry Kemp (a1), Andrew Boyce and James Harrell, The Colossi from the Early Shrine at Coptos in Egypt, in: Cambridge Archaeological Journal Volume 10, Issue 2 de abril de 2000, 233
    21. Barry Kemp (a1), Andrew Boyce and James Harrell, The Colossi from the Early Shrine at Coptos in Egypt, in: Cambridge Archaeological Journal Volume 10, Issue 2 de abril de 2000, 233
    22. P. Tallet, D. Laisnay: Iry-Hor et Narmer au Sud-Sinaï (Ouadi 'Ameyra), un complément à la chronologie des expéditios minière égyptiene. In: Bulletin de L'Institute Français D'Archéologie Orientale (BIFAO) 112. Ausgabe 2012, S. 381–395.
    23. Günter Dreyer: Horus Krokodil, ein Gegenkönig der Dynastie 0. In: Renee Friedman and Barbara Adams (Hrsg.): The Followers of Horus, Studies dedicated to Michael Allen Hoffman, 1949–1990 (= Egyptian Studies Association Publication, vol. 2). Oxbow Publications, Bloomington (IN) 1992, ISBN 0-946897-44-1, p. 259–263.
    24. Jürgen von Beckerath: Handbuch der ägyptischen Königsnamen (= Münchner ägyptologische Studien, vol. 49. von Zabern, Mainz 1999, ISBN 3-8053-2591-6, p. 36–37.
    25. Toby Wilkinson: Early Dynastic Egypt: Strategy, Society and Security. Routeledge, Londres 1999, ISBN 0-415-18633-1, p. 38, 56 & 57.
    26. Wolfgang Helck: Untersuchungen zur Thinitenzeit (= Ägyptologische Abhandlungen (ÄA), Vol. 45). Harrassowitz, Wiesbaden 1987, ISBN 3-447-02677-4, p. 124.
    27. 1 2 3 Wolfgang Helck: Untersuchungen zur Thinitenzeit (Agyptologische Abhandlungen), ISBN 3-447-02677-4, O. Harrassowitz (1987), p. 124
    28. William Matthew Flinders Petrie: The Royal Tombs of the Earliest Dynasties. Cambridge University Press, New York 2013 (reprint of 1901), ISBN 1-108-06612-7, p. 49.
    29. Nicolas-Christophe Grimal: A History of Ancient Egypt. Blackwell, Oxford UK/ Cambridge USA 1992, ISBN 978-0-631-19396-8, p. 53.
    30. Wilkinson (1999) pp. 83–84
    31. Dietrich Wildung: Die Rolle ägyptischer Könige im Bewußtsein ihrer Nachwelt. Teil I. Posthume Quellen über die Könige der ersten vier Dynastien. In: Münchener Ägyptologische Studien, vol. 17. Deutscher Kunstverlag, Munich/Berlin 1969, p. 31–33.
    32. Wilkinson (1999) p. 79
    33. Wilkinson (1999) pp. 87–88
    34. Pascal Vernus, Jean Yoyotte, The Book of the Pharaohs, Cornell University Press 2003, p.27
    35. Jürgen von Beckerath: Handbuch der ägyptischen Königsnamen. Deutscher Kunstverlag, München/Berlin 1984, ISBN 3-422-00832-2, page 171.
    36. Toby A.H. Wilkinson: Early Dynastic Egypt. Routledge, London/New York 2002, ISBN 1-134-66420-6, p. 75–76.
    37. Jürgen von Beckerath: Handbuch der ägyptischen Königsnamen. 2. verbesserte und erweiterte Auflage. von Zabern, Mainz 1999, S. 44–45.
    38. Thomas Schneider: Lexikon der Pharaonen. Albatros, Düsseldorf 2002, ISBN 3-491-96053-3, page 175.
    39. King Khasekhem
    40. King Khasekhemwy
    41. Wilkinson, Toby (1999). Early Dynastic Egypt. Routledge. pp. 83& 95. ISBN 0-415-18633-1.
    42. Wilkinson, Toby. Royal Annals of Ancient Egypt. pp. 79 & 258.
    43. "Pharaohs - Timeline Index". www.timelineindex.com. Arquivado dende o orixinal o 20 de xaneiro de 2021. Consultado o 2020-03-23.
    44. Clayton (1994) p.32
    45. Lehner, Mark (1997). Geheimnis der Pyramiden (en alemán). Düsseldorf: Econ. pp. 94–96. ISBN 3-572-01039-X.
    46. Clayton (1994) p.42
    47. Thomas Schneider: Lexikon der Pharaonen. Albatros, Düsseldorf 2002, ISBN 3-491-96053-3, S. 278–279.
    48. Miroslav Verner (2000): Who was Shepseskara, and when did he reign?, in: Miroslav Bárta, Jaromír Krejčí (editors): Abusir and Saqqara in the Year 2000, Academy of Sciences of the Czech Republic, Oriental Institute, Prague, ISBN 80-85425-39-4, p. 581602, available online Arquivado 01 de febreiro de 2011 en Wayback Machine..
    49. Dodson & Hilton (2004) p.73
    50. Ryholt & Bardrum (2000) pp.87–100.
    51. Jürgen von Beckerath: Handbuch der ägyptischen Königsnamen, Münchner ägyptologische Studien, Heft 49, Mainz : P. von Zabern, 1999, ISBN 3-8053-2591-6, available online Arquivado 22 de decembro de 2015 en Wayback Machine.
    52. Kim Ryholt: "The Late Old Kingdom in the Turin King-list and the Identity of Nitocris", Zeitschrift für ägyptische, 127, 2000, p. 99
    53. Gustave Jéquier, Maṣlaḥat al-Āthār (1993): Les pyramides des reines Neit et Apouit (en francés), Cairo: Institut français d'archéologie orientale, OCLC 195690029, see plate 5.
    54. Percy Newberry (1943): Queen Nitocris of the Sixth Dynasty, in: The Journal of Egyptian Archeology, vol. 29, pp=5154
    55. Gae Callender: Queen Neit-ikrety/Nitokris, in: Miroslav Barta, Filip Coppens, Jaromic Krecji (editors): Abusir and Saqqara in the year 2010/1, Prague: Czech Institute of Egyptology, Faculty of Arts, Charles University, 2011, ISBN 978-80-7308-384-7, see pp. 249250
    56. 1 2 Turin Kinglist, Columns IV,18 to V,10, Ancient Egypt dot org. Accessed 10 February 2010.
    57. Margaret Bunson: Encyclopedia of Ancient Egypt, Infobase Publishing, 2009, ISBN 978-1-4381-0997-8, available online, see p. 181 Arquivado 08 de agosto de 2014 en Wayback Machine.
    58. Labib Habachi: King Nebhepetre Menthuhotep: his monuments, place in history, deification and unusual representations in form of gods, in: Annales du Service des Antiquités de l'Égypte 19 (1963), pp. 16–52
    59. Wolfram Grajetzki (2006) pp. 23–25
    60. Wolfram Grajetzki (2006) pp. 25–26
    61. 1 2 3 Wolfram Grajetzki (2006) pp. 27–28
    62. Amenemhat I
    63. Wolfram Grajetzki (2006) pp. 28–35
    64. Murnane (1977) p.2
    65. Murnane (1977) p.7
    66. Murnane (1977) p.9
    67. Josef Wegner, The Nature and Chronology of the Senwosret IIIAmenemhat III Regnal Succession: Some Considerations based on new evidence from the Mortuary Temple of Senwosret III at Abydos, JNES 55, Vol.4, (1996), pp.251
    68. Wolfram Grajetzki (2006) pp. 56–61
    69. "Amenemhat IV Maakherure (1807/06-1798/97 BC)". Digital Egypt for Universities.
    70. Grajetzki (2006) pp. 61–63
    71. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 K.S.B. Ryholt, The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period, c.1800–1550 BC, Carsten Niebuhr Institute Publications, vol. 20. Copenhagen: Museum Tusculanum Press, 1997
    72. "Nerikare". Wikipedia (en inglés). 2018-11-02. Consultado o 2019-10-06.
    73. "Amenemhet VI". Wikipedia (en inglés). 2019-09-21. Consultado o 2019-10-06.
    74. 1 2 Thomas Schneider: Lexikon der Pharaonen, Albatros, Düsseldorf 2002, ISBN 3-491-96053-3
    75. "Semenkare Nebnuni". Wikipedia (en inglés). 2019-08-14. Consultado o 2019-10-06.
    76. "Sehetepibre". Wikipedia (en inglés). 2018-11-02. Consultado o 2019-10-06.
    77. Thomas Schneider: Lexikon der Pharaonen, Albatros, 2002
    78. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 K.S.B. Ryholt: The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period, c.1800–1550 BC, Carsten Niebuhr Institute Publications, vol. 20. Copenhagen: Museum Tusculanum Press, 1997
    79. 1 2 Kings of the 2nd Intermediate Period
    80. Detlef Franke: Zur Chronologie des Mittleren Reiches. Teil II: Die sogenannte Zweite Zwischenzeit Altägyptens, In Orientalia 57 (1988), p. 259
    81. Ryholt, K.S.B. (1997). The Political Situation in Egypt During the Second Intermediate Period, C. 1800–1550 B.C. Museum Tusculanum Press. p. 164. ISBN 978-87-7289-421-8.
    82. "Giant Sarcophagus Leads Penn Museum Team in Egypt To the Tomb of a Previously Unknown Pharaoh". Penn Museum. xaneiro 2014. Arquivado dende o orixinal o 24 de xullo de 2018. Consultado o 16 de xaneiro de 2014.
    83. 1 2 Marcel Marée: A sculpture workshop at Abydos from the late Sixteenth or early Seventeenth Dynasty, in: Marcel Marée (editor): The Second Intermediate period (Thirteenth-Seventeenth Dynasties), Current Research, Future Prospects, Leuven, Paris, Walpole, MA. 2010 ISBN 978-90-429-2228-0. p. 247, 268
    84. 1 2 Jürgen von Beckerath: Untersuchungen zur politischen Geschichte der Zweiten Zwischenzeit in Ägypten, Glückstadt, 1964
    85. 1 2 3 4 Jürgen von Beckerath: Chronologie des pharaonischen Ägyptens, Münchner Ägyptologische Studien 46. Mainz am Rhein, 1997
    86. Jürgen von Beckerath: Handbuch der ägyptischen Königsnamen, Münchner ägyptologische Studien 49, Mainz 1999.
    87. Wolfgang Helck, Eberhard Otto, Wolfhart Westendorf, Stele – Zypresse: Volume 6 of Lexikon der Ägyptologie, Otto Harrassowitz Verlag, 1986, Page 1383
    88. Christopher Bronk Ramsey et al., Radiocarbon-Based Chronology for Dynastic Egypt, Science 18 de xuño de 2010: Vol. 328. no. 5985, pp. 1554–1557.
    89. "Ramesses I Menpehtire". Digital Egypt. University College London. 2001. Arquivado dende o orixinal o 11 de abril de 2009. Consultado o 2007-09-29.
    90. "King Merenptah". Digital Egypt. University College London. 2001. Arquivado dende o orixinal o 10 de xullo de 2013. Consultado o 2007-09-29.
    91. "Sety II". Digital Egypt. University College London. 2001. Consultado o 2007-10-27.
    92. "Siptah Sekhaenre/Akhenre". Digital Egypt. University College London. 2001. Consultado o 2007-10-27.
    93. Grimal (1992) p.291
    94. "Ramesses XI Menmaatre-setpenptah". Arquivado dende o orixinal o 17 de setembro de 2013. Consultado o 2007-10-28.
    95. Cerny p.645
    96. 1 2 3 F. Payraudeau, Retour sur la succession Shabaqo-Shabataqo, Nehet 1, 2014, p. 115-127
    97. "Late Period Kings". Arquivado dende o orixinal o 02 de abril de 2009. Consultado o 2007-10-27.
    98. 1 2 Placed in this dynasty only for chronological reasons, as he was not related to the Achaemenids.
    99. "Darius the Great". Wikipedia (en inglés). 2019-09-25. Consultado o 2019-10-06.
    100. "Nakhthorhebyt". Digital Egypt for Universities. Consultado o March 1, 2011.
    101. "Ptolemy II Philadelphus". Wikipedia (en inglés). 2019-10-02. Consultado o 2019-10-06.
    102. "Ptolemy III Euergetes". Wikipedia (en inglés). 2019-10-04. Consultado o 2019-10-06.
    103. von Beckerath, Jürgen (1999). Handbuch der ägyptischen Königsnamen. Verlag Philipp von Zabern. pp. 266–267. ISBN 978-3422008328.
    104. Vernus, Pascal; Yoyotte, Jean (2003). The Book of the Pharaohs (en inglés). Cornell University Press. pp. 238–256. ISBN 9780801440502. maximinus pharaoh.

    Véxase tamén

    [editar | editar a fonte]

    Outras lecturas

    [editar | editar a fonte]
    • J. H. Breasted, History of Egypt from the Earliest Time to the Persian Conquest, 1909
    • J. Cerny, 'Egypt from the Death of Ramesses III to the End of the Twenty-First Dynasty' in The Middle East and the Aegean Region c.1380–1000 BC, Cambridge University Press, ISBN 0-521-08691-4
    • Clayton, Peter A. (1995). Chronicle of the Pharaohs: The Reign-by-Reign Record of the Rulers and Dynasties of Ancient Egypt. The Chronicles Series (Reprinted ed.). London: Thames and Hudson. ISBN 978-0-500-05074-3. 
    • Dodson, Aidan and Hilton, Dyan. The Complete Royal Families of Ancient Egypt. Thames & Hudson. 2004. ISBN 0-500-05128-3
    • Sir Alan Gardiner Egyptian Grammar: Being an Introduction to the Study of Hieroglyphs, Third Edition, Revised. London: Oxford University Press, 1964. Excursus A, pp. 71–76.
    • Nicolas Grimal, A History of Ancient Egypt, (Blackwell Books: 1992)
    • Murnane, William J. Ancient Egyptian Coregencies, Studies in Ancient Oriental Civilization. No. 40. The Oriental Institute of the University of Chicago, 1977
    • Michael Rice, Who's Who in Ancient Egypt, Routledge 1999
    • Ryholt, Kim & Steven Bardrum. 2000. "The Late Old Kingdom in the Turin King-list and the Identity of Nitocris." Zeitschrift für ägyptische Sprache und Altertumskunde 127
    • Shaw, Garry. The Pharaoh, Life at Court and on Campaign, Thames and Hudson, 2012.
    • Toby A. H. Wilkinson, Early Dynastic Egypt, Routledge 1999, ISBN 0-415-18633-1
    • Verner, Miroslav,The Pyramids – Their Archaeology and History, Atlantic Books, 2001, ISBN 1-84354-171-8
    • Egypt, History & Civilisation By Dr. R Ventura. Published by Osiris, PO Box 107 Cairo.

    Ligazóns externas

    [editar | editar a fonte]