Hugin e Munin

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Véxase tamén: Munin.
Este artigo trata de elementos da mitoloxía nórdica. Para a editorial homónima vexa Editorial Hugin e Munin.
o par de corvos Hugin e Munin pousados nos ombreiros de Odín nunha ilustración do século XVIII tirada dun manuscrito islandés.

Hugin e Munin son, na mitoloxía nórdica, un par de corvos asociados co deus Odín. Hugin e Munin viaxaban ao redor do mundo coñecido como Midgard escolmando as novas e recompilando información para Odín. Os datos sobre Hugin en Munin encóntranse nas Eddas, compilacións de poemas do século XIII, principais fontes do actual coñecemento da mitoloxía nórdica; na Edda en prosa e no Heimskringla, escritos no século XIII Snorri Sturluson; no Terceiro Tratado Gramatical, compilado no século XIII Óláfr Þórðarson; e na poesía dos escaldos. Ambos os dous eran enviados á alba a recoller información e regresaban pola tarde. Pousábanse nos ombreiros do deus e rumoreaban todas as noticias.

O nome Hugin provén do nórdico antigo Huginn e significa "pensamento",[1] mentres que Munin significaría en nórdico antigo "memoria"[2] ou "mente".[3]

Na Edda poética, un Odín disfrazado expresa o seu temor pola hipótese de que non poidan regresar dos seus voos diarios. A Edda en prosa explica que Odín é coñecido como "deus-corvo" debido á súa asociación con Hugin e Munin. Tanto na Edda en prosa como no Terceiro Tratado Gramatical, os dous corvos son descritos pousados nos ombreiras de Odín. No Heimskringla, detalla que Odín deulles a Hugin e a Munin a capacidade de falar.

Outros retratos de Odín cos corvos poden encontrarse en bracteatas douradas do Período das Migración, en placas do casco da Era de Vendel, nun par de broches idénticos en forma de ave da idade do ferro xermánica, en obxectos da Era viquingua representando a un home de bigote usando un casco e unha parte do século X ou XI da Cruz de Thorwald. O papel de Hugin e Munin como mensaxeiros de Odín ten sido asociado a práticas xamánicas, a estandarte do corvo nórdica, ao simbolismo xeral do corvo entre os pobos xermánicos, e aos conceptos nórdicos de fylgja e de hamingja.

Características[editar | editar a fonte]

Odín entronizado e suxeitando súa lanza Gungnir, cercado polos seus corvos, Hugin e Munin, e lobos, Geri e Freki; ilustrado por Carl Emil Doepler en 1882.

No poema Grímnismál da Edda poética, o deus Odín (disfarzado de Grímnir) achega ao mozo Agnarr informacións sobre os compañeiros de Odín. El fálalle ao príncipe sobre os lobos de Odín, Geri e Freki, e na estrofa seguinte do poema, declara que Hugin e Munin voam diariamente por todo o mundo Midgard. Grímnir di que se preocupa coa hipótese de Hugin nunca máis regrese e tamén teme por Munin:

Traduçãoción de Benjamin Thorpe:
Hugin and Munin fly each day
over the spacious earth.
I fear for Hugin, that he come not back,
yet more anxious am I for Munin.[4]
Tradución de Henry Adams Bellows:
O'er Mithgarth Hugin and Munin both
Each day set forth to fly;
For Hugin I fear lest he come not home,
But for Munin my care is more.[5]
Tradución ao galego:
Hugin e Munina
voan todos os días
ao redor do mundo;
non temo que Hugin
non regrese,
máis si temo por Munin.
Orixinal:
Huginn ok Muninn
fljúga hverjan dag
Jörmungrund yfir;
óumk ek of Hugin,
at hann aftr né komi-t,
þó sjámk meir of Munin.
Edda poética - Grímnismál, estrofa 20.[6][7]

Na primeira parte da Edda en prosa, Gylfaginning (capítulo 38), a figura entronizada de Hár conta a Gangleri (rei Gylfi disfarzado) que dous corvos chamados Hugin e Munin sentan nos ombreiros de Odín. Os corvos contan a Odín todo o que ven e oen. Odín envía a Hugin e Munin para fóra ao mencer e os paxaros voan por todo o mundo antes de voltar á hora do xantar. Como resultado, Odín é informado de moitos eventos. Hár engade que é a partir desta asociación que Odín é coñecido como "deus-corvo". A estrofa mencionada enriba de Grímnismál é así citada.[8]

Na segunda parte da Edda en prosa, Skáldskaparmál (capítulo 60), Hugin e Munin aparecen nunha lista de nomes poéticos para corvos. No mesmo capítulo, son presentados fragmentos da obra de Einarr Skúlason. Neses fragmentos, Munin é citado como nome comum de 'corvo' e Huginn é citado em um kenning de 'carroña'.[9]

Na Saga dos Ynglings do libro Heimskringla, proporciónase un relato evemerizado da vida de Odín. O capítulo 7 describe como Odín tiña dous corvos, e sobre eses corvos concedeu o don da fala. Eses corvos voan por toda a terra e levan informacións, facendo que Odín tórnese "moi sabio no seu coñecemento".[10]

No Terceiro Tratado Gramatical, un verso anónimo menciona que os corvos voan dos ombreiros de Odín; Hugin procura homes aforcados e Muninn corpos mortos. O verso di:

Dous corvos voron dos ombreiros de
Hnikar [Óðinn]; Hugin ao aforcado e
Munin ao morto [lit. cadáveres].[11]

Rexistro arqueolóxico[editar | editar a fonte]

Un bracteato (DR BR42) representando unha figura referida a un cabalo rodeado por un paxaro.
Placa dun casco da era Vendel caracterizando unha figura montando a cabalo, suxeitando unha lanza e un escudo, e confrontada cunha serpe.
Unha parte da Cruz de Thorwald (á esquerda), unha parte sobrevivinte da pedra rúnica erguida en Kirk Andreas na Illa de Man.

Os bracteatos de ouro (tipos A, B e C) do período de migración (séculos V e VI) posúen unha representación dunha figura humana sobre un cabalo, sostendo unha lanza e rodeada por un, ou moitas veces, por dous paxaros. A presenza de aves levou á identificación iconográfica da figura humana co deus Odín, rodeado por Hugin e Munin. Como descrición dos corvos na Edda en prosa de Snorri, un ave é ás veces representada no oído do ser humano ou na orella doc abalo. Os bracteatos foron encontrados en Dinamarca, Suecia e Noruega, cunha pequena cantidade encontrada en Inglaterra e no sur da Dinamarca.[12]

O germanista austríaco Rudolf Simek afirma que estes bracteatos poden representar a cura dun cabalo de Odín e as cescricións das aves a través do cabalo poden indicar que os corvos estaban curando o cébalo. Simek di que iso pode indicar que os corvos de Odín non foron inicialmente máis que compañeiros de Odín no campo de batalla, mais tamén "axudantes de Odín na súa función de veterinario".[13]

As placas do casco da era de Vendel (dos séculos VI ou VII) encontradas nunha sepultura en Suecia mostran unha figura con casco sostendo unha lanza e un escudo, ao mesmo tempo montando un cabalo, escoltada por dous paxaros. A placa foi interpretada como Odín acompañado por dous paxaros: os seus corvos.[13][14]

Un par de broches idénticos en forma de ave da idade de ferro germánica de Bejsebakke, no norte de Dinamarca, poden ser representacións de Hugin e Munin. Detrás de cada ave aparece un motivo de máscara e os pés das aves tañen forma de cabezas de animais. As plumas das aves tamén están compostas por cabezas de animais. Xuntas, as cabezas dos animais nos plumas forman unha máscara na parte posterior do paxaro. As aves teñen un peteiro forte e colas en forma de abanico, indicando que son corvos. Os broches estaban destinados a ser empregados en cada hombreiro, de acordo coa moda da idade de ferro xermánica. O arqueólogo Peter Vang Petersen comentou que se ben o simbolismo dos broches está aberto ao debate, a forma dos peteiros e plumas da cola confirmam que as representacións dos broches son corvos. Petersen afirma que "os ornamentos en forma de corvo usados en parella, segundo a moda da época, un en cada hombreiro, fan que os pensamentos se dirixan cara aos corvos de Odín e ao culto de Odín na idade do ferro xermánica". Petersen di que Odín está asociado ao disfraz e que as máscaras sobre os corvos poden ser retratos de Odín.[15]

Os fragmentos do tapiz de Oseberg, pertencentes á era viquinga, no enterramento do barco de Oseberg en Noruega, presentan unha escena que contén dúas aves negras que asoman sobre un cabalo, posiblemente, orixinalmente conducindo un carro (como parte dunha procesión de carruaxes de cabalos no tapiz). Na súa análise do tapiz, a estudosa Anne-Stine Ingstad interpreta estes paxaros como Hugin e Munin voando sobre unha carro cuberto que contén unha imaxe de Odín, comparando as imaxes de Nerthus atestiguadas por Tácito no século I.[16]

Durante unhas excavacións en Ribe, Dinamarca, recuperouse un molde de fundición de metal da Era Viquinga e 11 moldes idénticos. Eses obxectos mostran a un home con bigote empregando un casco que posúe dous adornos para a cabeza. O arqueólogo Stig Jensen propón que eses ornamentos da cabeza deben interpretarse como Hugin e Munin, e o portador como Odín. El observa que "hai representacións similares en todos os lugares aos que van os viquingos; do leste de Inglaterra a Rusia e naturalmente tamén no resto de Escandinavia".[17]

Unha parte da Cruz de Thorwald (unha parte sobrevivinte da pedra rúnica erguida en Kirk Andreas, na Illa de Man) mostra a un home con barba sostendo unha lanza cara abaixo a un lobo, co seu pé dereito na súa boca e un gran paxaro no ombreiro.[18] Andy Orchard comentou que que esa ave pode ser Hugin ou Munin.[2] A Rundata data a cruz no ano 940,[19] mentres que Pluskowski a data no século XI.[18] Esta descrición ten sido interpretada como Odín, cun corvo ou unha águia no seu ombreiro, sendo consumido polo monstruoso lobo Fenrir durante os acontecementos do Ragnarök.[18][20]

En novembro de 2009, o Museo de Roskilde anunciou o descubrimento e posterior exhibición dunha figuriña de prata nielada encontrada en Lejre, Dinamarca, que batizaron como Odin de Lejre. O obxecto de prata amosa a unha persoa sentada nun trono. O trono presenta cabezas de animais e está rodeada por dous paxaros. O Museo de Roskilde identifica a figura como Odín sentado no seu trono Hliðskjálf, rodeado polos corvos Hugin e Munin.[21]

Teorías[editar | editar a fonte]

Certos estudiosos têm relacionado o relacionamento de Odin com Huginn e Muninn à prática xamânica. John Lindow, por exemplo, relaciona a capacidade de Odin de enviar o seu "pensamento" (Huginn) e a sua "mente" (Muninn) à jornada em estado de transe dos xamãs. A respeito da estrofe Grímnismál onde Odin se preocupa com o retorno de Huginn e Muninn, Lindow escreve: "seria consistente com o perigo que o xamã enfrenta na jornada do estado de transe."[22]

Rudolf Simek é crítico quanto tal abordagem, e afirma que "foram feitas tentativas para interpretar os corvos de Odin como a personificação do poder intelectual do deus, mas isso só pode ser assumido a partir dos nomes deles mesmos, Huginn e Muninn, que muito provavelmente não foram inventados antes dos séculos IX ou X" ainda que os dois corvos, como companheiros de Odin, parecem derivar de tempos muito anteriores.[23] Em vez disso, Simek conecta Huginn e Muninn com maior simbolismo do corvo no mundo germânico, incluindo o estandarte do corvo (descrito em crônicas inglesas e em sagas escandinavas), uma bandeira que era tecida em um método que permitiu que, quando flutuasse ao vento, aparecesse como se o corvo representado sobre ela batesse as asas.[23]

Anthony Winterbourne relaciona Huginn e Muninn aos conceitos nórdicos de fylgja, conceito com três características: as habilidades de mudança de forma, a boa fortuna e o espírito guardião; e o hamingja, o duplo fantasma de uma pessoa que pode aparecer na forma de um animal. Winterbourne afirma que "A jornada do xamã através das diferentes partes do cosmos é simbolizada pelo conceito hamingja da alma que muda de forma e ganha outra dimensão simbólica para a alma nórdica na descrição dos corvos de Oðin, Huginn e Muninn."[24] Em resposta à crítica de Simek das tentativas de interpretar os corvos "filosoficamente", Winterbourne disse que: "tais especulações [...] simplesmente fortalecem o significado conceitual plausível por outras características da mitologia" e que os nomes Huginn e Muninn "exigem mais explicação do que geralmente é fornecido."[24]

Influência moderna[editar | editar a fonte]

Huginn e Muninn aparecem nas histórias em quadrinhos de Thor. A primeira aparição dos corvos foi na edição Thor #274.[25][26] Eles apareceram também em várias outras edições de Thor, incluindo também aparições em eventos envolvendo múltiplos personagens do Universo Marvel, como Os Vingadores, Cristal, Dentes-de-Sabre e X-men.[27][28] Durante o evento Vingadores: A Queda, em que todos os membros da equipe passaram por eventos que levariam ao fim do grupo, Thor enfrenta o Ragnarök. Na cronologia dessas histórias, Odin havia falecido meses antes, enfrentando Surtur e Thor herda tanto o trono quanto os poderes do pai.[29][30] Durante os eventos do Ragnarök, ele perde tais poderes e são os corvos de seu pai que lhe ensinam que Thor deverá superar as provações enfrentadas por seu pai para dar fim ao Ragnarök.[31][32]

Ambos serão retratados no vindouro filme Thor, produzido pela Marvel Studios e dirigido por Kenneth Branagh.[33]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Orchard 1997, p. 92.
  2. 2,0 2,1 Orchard 1997, p. 115.
  3. Lindow 2001, p. 186.
  4. Thorpe 1907, p. 21.
  5. Bellows 1923, p. 92.
  6. Sturluson, Snorri. trad. H. A. Bellows (1936), ed. "Grímnismál". Edda poética. 
  7. Jónsson, Guđni. Versión en nórdico antiguo, ed. "Grímnismál". Edda poética. Arquivado dende o orixinal o 9 de maio de 2007. Consultado o 17 de outubro de 2011. 
  8. Faulkes 1995, p. 33.
  9. Faulkes 1995, pp. 138, 244 e 247.
  10. Hollander 2007, p. 11.
  11. Tarrin 2006, p. 8.
  12. Simek 2007, pp. 43 e 164.
  13. 13,0 13,1 Simek 2007, p. 164.
  14. Lindow 2005, p. 187.
  15. Petersen 1990, p. 62.
  16. Ingstad 1995, pp. 141—142.
  17. Jensen 1990, p. 178.
  18. 18,0 18,1 18,2 Pluskowski 2004, p. 158.
  19. Entrada Br Olsen;185A no Rundata 2.0
  20. Jansson 1987, p. 152.
  21. "Odin de Lejre" (en dinamarqués). Museu de Roskilde. Arquivado dende o orixinal o 26 de xuño de 2010. Consultado o 27 de xuño de 2011. 
  22. Lindow (2001:188).
  23. 23,0 23,1 Simek (2007:164).
  24. 24,0 24,1 Winterbourne (2004:38—41).
  25. Comicvine. "Primeira aparição de Huginn" (en inglês). Consultado o 3 de março de 2011. 
  26. Comicvine. "Primeira aparição de Muninn" (en inglês). Consultado o 3 de março de 2011. 
  27. Comicvine. "Edições de Huginn" (en inglês). Consultado o 3 de março de 2011. 
  28. Comicvine. "Edições de Muninn" (en inglês). Consultado o 3 de março de 2011. 
  29. Jurgens, Dan; Immonen, Stuart; Bennett, Joe; Raney, Tom. "Volume encadernado reunindo as edições Thor #39-45". Death of Odin. Arquivado dende o orixinal o 19 de febreiro de 2011. Consultado o 3 de março de 2011. 
  30. "Mortes na Marvel: Jurgens e Brevoort falam sobre Odin". Arquivado dende o orixinal o 28 de xuño de 2004. Consultado o 27 de xuño de 2019. 
  31. Oeming, Michael Avon; Daniel Berman, Andrea Divito. (Julho a dezembro de 2004). Marvel Comics Thor #80-85
  32. "Os Novos Vingadores #25". Arquivado dende o orixinal o 01 de setembro de 2010. Consultado o 27 de xuño de 2019. 
  33. Codespoti, Sérgio (20 de julho de 2010). "Marvel revela o trono de Odin". Arquivado dende o orixinal o 15 de novembro de 2010. Consultado o 3 de março de 2011. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Orchard, Andy (1997). Diccionario de Mitos y Leyendas nórdicas. Cassell. ISBN 0-304-34520-2
  • Petersen, Peter Vang (1990). "Los cuervos de Odin" recollido na obra Oldtidens Ansigt: Faces of the Past. Det kongelige Nordiske Oldskriftselskab. ISBN 87-7468-274-1

Outros artigos[editar | editar a fonte]