Saltar ao contido

Ortografía de antigo nórdico

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
A Pedra de Rök, en Östergötland, Suecia.

A ortografía do antigo nórdico foi diversa, sendo escrita nos alfabetos rúnico e latino, con moitas convencións de ortografía, variantes de letras, letras únicas e sinais. En tempos modernos, os estudosos estableceron unha ortografía estandarizada para a linguaxe. Cando os nomes en nórdico antigo son usados ​​en textos noutras linguas, moitas veces realízanse modificacións nesta ortografía. En particular, os nomes dos personaxes da mitoloxía nórdica moitas veces teñen varias grafías diferentes.

Ortografía no alfabeto latino

[editar | editar a fonte]

A táboa seguinte contén varias grafías atestadas de sons e as súas transcricións no IPA. No uso xeral, a distinción ortográfica de sons ou fonemas non é necesariamente realizado por cada escritor. Por exemplo, un autor só pode distinguir algunhas vogais pola súa lonxitude, polo que as convencións ortográficas poden ser mesturadas e combinadas. Cando a táboa relaciona un fonema longo ou curto- /(ː)/, especificamente un curto // ou longo /ː/ represéntanse grafías adicionais non previstas nas regras de lonxitude marcada.

Ortografía latina das vogais do antigo nórdico
Fonema /i(ː)//i/U/e(ː)/ /æ(ː)//æ//æː/ /y(ː)//ø(ː)//ø//øː/
Uso xeral ii, e, æe, æ æ, ęeN/A yø, ö, œN/A
Normalización estándar ie N/Aęæ yN/Aøœ
Fonema /u(ː)//u/U/o(ː)/ /ɑ(ː)//ɑ/U/ɒ/ /æi//ɒu//ɐy/ /Vː/
Uso xeral uu, oo aa, æǫ, o, aE ei, ęi, æiauey, øy V, V́, VV
Normalización estándar uo aǫ eiauey V́
Ortografía latina das consoantes do antigo nórdico
Fonema /p(ː)//b(ː)//m(ː)//f/[v]/θ/[ð]/t(ː)//d(ː)//n(ː)/
Uso xeral pbmfff, u, ffuþ, thð, dh, dtdn
Normalización estándar pbmfN/Aþðtdn
Fonema /l(ː)//lː//s(ː)//r(ː)/ /ɽ(ː)//j//w//k(ː)//g(ː)/[ɣ]
Uso xeral lꝇsr ri, ju, v, ƿ, ꝩ k, cggh
Normalización estándar lN/Asr jvkgN/A
Fonema /h//hw, hr, hl, hn/ [ts][t, d, ð, n]+[s][ks][gs][kw] /Cː/
Uso xeral hh(S) zxgx[1]Equ, qv, kv, &c. CC, C
Normalización estándar hh(S) zN/AxN/AN/A CC

Lenda:

  • U: Non acentuado
  • E: Principalmente do leste
  • (ː): Longo ou curto.

As vogais baixa / baixa-media poden ser indicadas de forma diferente:

  • /æ/ = /ɛ/
  • /ɒ/ = /ɔ/
  • /ɑ/ = /a/

Sons de dialectos específicos:

Ortografía no alfabeto rúnico

[editar | editar a fonte]

A táboa seguinte asocia os fonemas da lingua coas súas representacións ortográficas. A nasalización e a duración das vogais non son distinguidos na táboa nin en ningunha ortografía. Non se distingue entre /æi/ e /æ/+/i/.

Ortografía rúnica das vogais do antigo nórdico
Fonema /i(ː)//eː//i/U, /e//æ(ː)/ /y(ː)//ø(ː)//u(ː)//u/U/o(ː)/ /ɑ(ː)//ɒ(ː)//ɑ̃(ː)/ /ɒu/, /ɐy/
Futhark recente, séculos VIII-XII ᛁᛆ/ᛅ, ᚬ/ᚭ ᚢᚢ, ᚬ/ᚭ ᛆ/ᛅᛆ/ᛅ, ᛅᚢ/ᛆᚢᚬ/ᚭ ᛅᚢ/ᛆᚢ
Runas medievais, séculos XI-XIV ᛁᛂᛅ ᚤ, ᛦᚯᚢᚮ ᛆ ᛆᚢ
Ortografía rúnica das consoantes do antigo nórdico
Fonema /p//b//f/[v]/t//d//θ/[ð]/s/[ts]/k//g//h/
Futhark recente, séculos VIII-XII ᛒᚠᛏᚦᛋᚴᚼ
Runas medievais, séculos XI-XIV ᛒᛔᚠᚡᛐᛑᚦᚧᛌᚴᚵᚼ
Fonema /m//n//ɾ//ɽ//l//j//w//Cː/
Futhark recente, séculos VIII-XII ᛘᚾᚱᛦᛚᛁᚢN/A
Runas medievais, séculos XI-XIV ᛘᚿᚱᛧᛚᛁᚢC, CC
  • U: Non acentuado.

Nomes comúns

[editar | editar a fonte]

Nomes comúns en antigo nórdico con diferentes formas de escrita.

Deuses (en antigo nórdico chamados Æsir)

Deusas

Animais

Xigantes

Lugares

Xigantas

Outros

Notas

[editar | editar a fonte]
  1. ↑ Gordon and Taylor Old Norse readings - konungx for normalized konungs
  2. ↑ Cleasby-Vigfússon: Málsnjallr-Máttigr Arquivado 16 de xaneiro de 2010 en Wayback Machine.; Mánuðr, alternado con mónoðr
Obtido de «https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ortografía_de_antigo_nórdico&oldid=4905079»