Lingua occitana

Occitano (occitan)
Falado en:	Francia, España
Rexións:	Europa
Total de falantes:	de 0,5 a 10 millóns
Posición:	22
Familia:	Indoeuropeo  Linguas itálicas   Linguas romances    Linguas galorromances     Occitano
Estatuto oficial
Lingua oficial de:	Cataluña
Regulado por:	sen regulación oficial
Códigos de lingua
ISO 639-1:	oc
ISO 639-2:	oci (desde 1500) / pro (antes de 1500) (B)	(T)
ISO 639-3:	oci
SIL:	(varios)

O occitano é a lingua falada dende a Idade Media no sur da actual Francia, denominada Occitania por algúns sectores políticos e culturais, nas súas variedades dialectais. En Cataluña ademais de ser oficial no Val de Arán coa denominación de aranés, é oficial en todo o país desde o 9 de agosto de 2006, data de entrada en vigor do novo estatuto de autonomía.

Literatura

A literatura occitana foi a máis rica (só por diante do galego) na Europa da época. Dos séculos XII ao XIV foi lingua literaria, especialmente no xénero lírico, en Francia, Italia e norte da Península Ibérica, sendo a lingua dos trobadores medievais desa área. O texto máis antigo en occitano é un refrán vencellado a un poema latino do século X.

Pódese considerar que na etapa medieval as diversas variantes de occitano, o catalán e mailo aragonés constituían unha soa lingua que comezou a se dividir nos séculos XIII-XIV.

No século XVI e no século XVII produciuse unha revitalización, con autores como Louis Bellaud de la Bellaudière, Guilhem Ader, Pèire Godolin, Glaudi Brueis e Francés de Corteta.

Durante o século XIX fixéronse importantes esforzos por revitalizala como lingua poética e literaria por un grupo de persoas coñecidos como Félibrige, que encabezaron Frédéric Mistral, Fèlix Castan ou Joseph Roumanille.Non obstante, non acadaron repercusión suficiente e hoxe emprégase en menos ocasións có francés como forma literario, con arredor de 50 títulos publicados ao ano.

Falantes

Mapa cronolóxico que amosa a evolución territorial das linguas do Sudoeste de Europa entre as que aparece o occitano.

En 1992, as cifras achegadas eran de 750.000 falantes activos en Provenza e entre 1 e 1,5 millóns que entendían a lingua. Un ano antes, unha sondaxe realizada entre 939 persoas entrevistadas en catro departamentos de Languedoc (Aude, Hérault, Lozère e Gard, cun total de 1.751.178 habitantes) amosaba un 48% de cidadáns que entendía a lingua e un 28% que a falaba, mais tan só o 9% o facía a diario.

Táboa de vocabulario

Esta táboa presenta unha comparativa do occitano con outras linguas romances.

latín	Francés	Italiano	Español	Occitano (linguadociano)	Catalán (Central)	Galego	Portugués	Romanés
clave	clef	chiave	llave	clau	clau	chave	chave	cheie
noctem	nuit	notte	noche	nuèit/nuèch	nit	noite	noite	noapte
cantare	chanter	cantare	cantar	cantar	cantar	cantar	cantar	cânta
capra	chèvre	capra	cabra	cabra	cabra	cabra	cabra	capră
lingua	langue	lingua	lengua	lenga	llengua	lingua	língua	limbă
platea	place	piazza	plaza	plaça	plaça	praza	praça	piaţă
pons	pont	ponte	puente	pònt	pont	ponte	ponte	punte/pod
ecclesia	église	chiesa	iglesia	glèisa	església	igrexa	igreja	biserică
hospitalis	hôpital	ospedale	hospital	espital	hospital	hospital	hospital	spital
caseus (Latín vulgar formaticum)	fromage	formaggio	queso	formatge	formatge	queixo	queijo	cas;

Véxase tamén

Outros artigos

• Gascón
• Aranés
• Manifestación polo Occitano
• Occitanismo

Ligazóns externas

• Diccionari general occitan de Cantalausa
• (en occitano) (en francés) Ostal d'Occitània de Tolosa