Saltar ao contido

Provincia de Zamora

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Provincia de Zamora
 Nome orixinal
    Provincia de Zamora (es)   Editar o valor en Wikidata
 Xentilicio
zamorano (es)  
zamorano (ast)  
zamoranos (ast)  
zamoranes (ast)  
zamorana (ast)  
zamorana (es)  
zamoranu (ast)  
zamorano (it)   Editar o valor en Wikidata
Imaxe do escudo de armas
Imaxe
 Instancia de
Características
Implicados
 Órgano executivo
Historia
 Historia
Localización
 Situado en
 Capital
 OpenStreetMap
Mapa
 Coordenadas
Cifras e dimensións
 Poboación
174.544 (2018)
168.725 (2021) estimación
165.832 (2024) poboación residente Editar o valor en Wikidata
 Superficie
   10.559 km² Editar o valor en Wikidata
 Punto máis alto
   2.128 m Pena Trevinca Editar o valor en Wikidata
 Punto máis baixo
   335 m Río Douro Editar o valor en Wikidata
 Fuso horario
   UTC+01:00 Editar o valor en Wikidata
Códigos e identificadores
Código postal49 Editar o valor en Wikidata
Código INE49 Editar o valor en Wikidata
OpenStreetMap348987 Editar o valor en Wikidata
VIAF124321596 Editar o valor en Wikidata
Freebase/m/0124y1 Editar o valor en Wikidata
NUTSES419 Editar o valor en Wikidata
Fontes e ligazóns
 Páxina WEB
Galiciana: 7503 BNE: XX4575387
Wikidata G:Commons C:Commons

A provincia de Zamora é unha provincia española integrada actualmente na Comunidade Autónoma de Castela e León e cuxo territorio pertenceu antigamente ao Reino de León.

O territorio da provincia de Zamora abarca 10.559 km² e ten 174.544 habitantes no 2018. Trátase dunha poboación fortemente envellecida e en clara regresión demográfica. Os seus principais núcleos de poboación son Zamora (capital da provincia), Benavente e Toro. Outras localidades, cabezas de partido xudicial xunto coas anteriores, son: Villalpando, Pobra de Seabra e Alcañices.

Orixe da provincia

[editar | editar a fonte]

A provincia nace como tal co establecemento da División territorial de España en 1833, sendo adscrita á rexión do Reino de León. Parte dos seus territorios antes formaban parte doutras provincias como a de Valladolid e a extinta provincia de Toro.

As comarcas da provincia son:

Mancomunidades

[editar | editar a fonte]

Mancomunidades actuais

[editar | editar a fonte]

Os concellos da provincia están agrupados nas seguintes mancomunidades:

Mancomunidades antigas

[editar | editar a fonte]

Concellos non mancomunados

[editar | editar a fonte]

Na actualidade, os concellos non mancomunados da provincia son:[1]

Demografía

[editar | editar a fonte]
Cantidade de poboaciónAno164.000166.000168.000170.000172.000174.000176.0002018201920202021202220232024provincia de ZamoraEstatísticas de poboaciónNota: Este gráfico xerouse automaticamente a partir de datos recollidos de Wikidata. Se precisa cambiar ou actualizar algún dos datos, fágao no propio Wikidata.

Fronteiras

[editar | editar a fonte]

A provincia limita coas seguintes provincias: ao norte e sur coas provincias de León e Salamanca respectivamente , ao Leste coa Valladolid, e ao oeste coa galega Ourense e tamén co distrito portugués de Braganza.

Características

[editar | editar a fonte]

Comprendida na submeseta norte, o seu territorio presenta numerosos contrastes. Destaca unha zona montañosa ao norte, parte dos Montes de León, con alturas que chegan aos 2.127 m (Pena Trevinca). Na zona occidental da provincia, a Serra da Culebra rexistra alturas de ata 1.243m (Pena Mira) e acolle no seu seo a Reserva Nacional de Caza do seu mesmo nome, con importantes poboacións de lobo ibérico (as máis significativas da península), cervos e xabaríns, entre outros. Ao SO da provincia o río Douro discorre encaxonado nunha garganta denominada Arribas do Douro con desniveis de ata 200 m, constituíndo unha fronteira natural con Portugal. A zona centro, leste e sur presenta a típica chaira meseteña.

Hidrografía e recursos do subsolo

[editar | editar a fonte]

A hidrografía provincial está fortemente marcada polo Douro, que a atravesa de leste a oeste, e os seus afluentes: Valderaduey, Esla, Órbigo, Teira, Cea, Aliste, (estes 4 últimos afluentes do Esla), Guareña, Tormes. A excepción constitúea o río Bibei, afluente do Sil, que discorre pola zona máis noroccidental da provincia. As augas do Douro, do Teira, do Esla, do Bibei e do Tormes foron embalsadas ao longo do seu curso pola provincia para aproveitamento hidroeléctrico, sendo os encoros de maior capacidade o de Almendra no Tormes e o de Ricobayo no Esla. De particular interese son o Lago de Sanabria, o maior da península de orixe glaciar e as Lagoas de Villafáfila, de carácter estepario, con importantes concentracións de aves en determinadas épocas do ano.

Existen augas mineiro-medicinais nas vilas de Almeida, Ribadelago (Bouzas) e Calabor.

Lingüística

[editar | editar a fonte]

O idioma predominante é o castelán, mais tamén se conserva o leonés en zonas como Sanabria[2], Benavente[3], Aliste,[4], Sayago[5]. O seu arraigo é maior canto máis ao noroeste e máis disperso canto máis ao sur e leste [6] Nos vales do Tuela e o Bibei fálase galego (concellos de Porto, Hermisende, Pías, Lubián), onde ten cotas de emprego superiores ao 95%[7][8].

  1. "REGLAMENTO ORGÁNICO" (PDF) (en castelán).
  2. Frías Conde, F.X. El sanabrés. Anuario do Instituto de Estudos Zamoranos "Florián Ocampo". Deputación de Zamora, 1999
  3. Ynduráin, Francisco. Notas sobre el habla de Benavente (Zamora).
  4. Curto López, Mª Rosa. Nuevas aportaciones dialectales al habla de la Tierra de Aliste. Universidade de Valladolid, 1973.
  5. Stern, Charlotte. Sayago and Sayagués in Spanish History and Ltierature. Hispanic Review, XXIX, University of Pennsylvania, 1961.
  6. Morala Rodríguez, José Ramón. Originales y copias: El proceso de castelanización en el área leonesa. Actas do V Congreso Internacional de Historia da Lingua Española, Valencia 31 de xaneiro -4 de febreiro 2000 / coord. por María Teresa Echenique Elizondo, Juan P. Sánchez Méndez, 2002.
  7. E-PrintsUCM - O galego exterior ás fronteiras administrativas (en castelán)
  8. Textos do galego exterior

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Outros artigos

[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas

[editar | editar a fonte]