Tuvalu

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Tuvalu
Bandeira de Tuvalu
Escudo de Tuvalu
Bandeira Escudo
Tuvalu on the globe (Polynesia centered).svg
Lema: Tuvalu mo te Atua
Galego: Tuvalu para Deus
Himno: Tuvalu mo te Atua
Capital Funafuti1
 • Poboación 4 492 hab. (2002)
Linguas oficiais Tuvalés e inglés
Forma de goberno Monarquía constitucional
Isabel II
Filoimea Telito
Apisai Ielemia
Independencia do Reino Unido 1 de outubro de 1978
Superficie Posto 227º
 • Total 26 km²
 • % auga Desprezable
Fronteiras 0 km
Costas 24 km
Poboación Posto 222º
 • Total 10 441 hab.
 • Densidade 429 hab./km²
PIB (nominal)
 • Total n/d
 • per cápita n/d
Moeda Dólar tuvalés e dólar australiano (AUD)
IDH n/d
Xentilicio Tuvaluano, -na
Fuso horario UTC 12
 • Horario de verán non aplica
Dominio de Internet .tv2
Prefixo telefónico +688
Prefixo radiofónico T2A-T2Z
Código ISO 798 / TUV / TV
Membro de: ONU, Commonwealth
1 As oficinas administrativas están localizadas na vila de Vaiaku na Illa Fongafale, dentro do atol Funafuti; varias fontes intercambian a capital entre estas tres localidades.
2 En 1998, Tuvalu comezou a obter beneficios da venda do seu nome de dominio en Internet ".tv" a compañías privadas de televisión.

Tuvalu,[1] antigamente Illas Ellice, é un arquipélago pertencente á rexión da Polinesia, localizada no Océano Pacífico, aproximadamente a metade de camiño entre Hawai e Australia. Os países máis próximos a Tuvalu son Kiribati, Samoa e Fidxi. Consta de 4 arrecifes de coral e 5 atois, cun área total de 25 quilómetros cadrados. Despois do Vaticano é a nación independente con menor número de habitantes. Tamén é o membro das Nacións Unidas con menor número de habitantes. Debido á súa baixa elevación (máximo de 5m), as illas que constitúen esta nación son ameazadas por calquera futuro aumento do nivel do mar. A poboación pode evacuar durante as próximas décadas a Nova Zelandia, ou Niue, unha pequena illa do Pacífico (independente pero asociada con Nova Zelandia) que non é ameazada por aumento do nivel do mar, pero ten unha baixa taxa de natalidade. Ten clima tropical marítimo, moderado polos ventos alisios do leste de marzo a novembro, os meses restantes con abundantes choivas e a vexetación típica está composta de palmeiras.

Historia[editar | editar a fonte]

Tuvalu, habitado desde comezos do primeiro milenio a.C., foi descuberto polos españois en 1568, coa chegada de Álvaro de Mendaña e Neyra. Comerciantes de escravos e baleeiros visitaron frecuentemente ás illas. En 1892, as illas pasaron a formar parte do protectorado británico de Gilbert e Illas Ellice. O protectorado converteuse en colonia en 1915.

En 1974, diferenzas étnicas dentro da colonia provocaron que os Polinesios das Illas Ellice decidisen separarse dos Micronesios das Illas Gilbert (despois Kiribati). O ano seguinte, as Illas Ellice convertéronse na colonia británica de Tuvalu. A independencia concedeuse en 1978. Entre 1995-1997, Tuvalu adoptou unha nova bandeira pero, finalmente, restituíu a antiga. (V: Bandeira de Tuvalu).

Se Tuvalu non é arrasado polo cambio climático antes, despois os seus habitantes terán que decidir sobre dúas cuestións: acerca de manter a monarquía constitucional ou converter Tuvalu nunha república, e sobre a conveniencia de trasladar a Nova Zelandia os seus 11.636 habitantes, xa que as illas viven en continua alerta debido aos ciclóns e outros fenómenos meteorolóxicos.

Goberno e política[editar | editar a fonte]

Tuvalu é unha monarquía constitucional dentro da Mancomunidade Británica de Nacións, coa Raíña Isabel II do Reino Unido como a cabeza do estado.

O parlamento local, ou Fale I Fono ten 12 membros e é elixido cada 4 anos. Os seus membros elixen a un primeiro ministro que é a cabeza de goberno.

Relacións internacionais[editar | editar a fonte]

Tuvalu mantén relacións moi amigables con Fidxi, Nova Zelandia, Australia e o Reino Unido. Tamén mantén relacións diplomáticas coa República de China, que é o único país con embaixada permanente no seu territorio e que ten un grande programa de axuda ás illas. Tuvalu converteuse en membro da ONU en 2000 e mantén unha representación ante a ONU en Nova York. Unha das principais prioridades internacionais de Tuvalu na ONU, no Cumio Mundial de Desenvolvemento Sostíbel en Johannesburg e noutros foros internacionais é promover a preocupación pola mudanza climática e polo previsíbel aumento do nivel do mar. Tuvalu apoia a ratificación e aplicación do protocolo de Quioto. Tamén é membro do Banco de Desenvolvemento de Asia. Tuvalu forma parte dun tratado de amizade cos Estados Unidos, asinado pouco despois da independencia e ratificado polo Senado dos Estados Unidos en 1983, baixo o cal Estados Unidos renunciou a reclamacións territoriais anteriores sobre catro illas de Tuvalu polo Acta do Guano.[2]

O goberno de Tuvalu está representado no Reino Unido por un cónsul honorario en Londres.

Xeografía[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Lista de illas de Tuvalu.

Sendo un dos países máis pequenos no mundo, de feito, o cuarto máis pequeno, Tuvalu tamén ten terras moi pobres. Non hai auga potable, e a terra é escasamente utilizable para a agricultura.

Aínda que Tuvalu tecnicamente non ten ningunha subdivisión administrativa - a súa poboación é demasiado pequena (estimada en 11,000 en 2004) - o país pode ser dividido en 9 illas, ou máis ben atois, a metade do camiño entre Hawaii e Australia. Orixinalmente, só oito destas illas estaban habitadas, de aí o nome Tuvalu que quere dicir "oito illas" en idioma tuvaluano. As nove illas son:

No 2001 o goberno de Tuvalu anunciou que as illas, das cales o punto máis elevado é de 5msnm, terían que ser evacuadas en caso de aumento do nivel do océano.

Nova Zelandia aceptou recibir un continxente anual de 75 evacuados, mentres que Australia rexeitou as peticións, probablemente por mor do seu rexeitamento do protocolo de Kioto.

Mapa de Tuvalu.

Economía[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Economía de Tuvalu.

O produto nacional bruto de Tuvalu era duns 12 millóns de dólares (segundo estimacións de 1999), o cal supuña uns ingresos medios de 1.100 dólares per cápita.

O dólar de Tuvalu ten o mesmo valor que o dólar australiano, que tamén circula nas illas (en 2002, 1,84 dólares australianos equivalían a un dólar estadounidense). A economía, a menos dinámica de calquera Estado independente do mundo, está baseada nunha agricultura de subsistencia; se crían porcos e aves de curral e a pesca ten unha importancia crecente, aínda que a única exportación é a copra (medula de coco utilizada para a extracción de aceite). Gran parte dos ingresos estatais obtense da venda de selos e moedas; o investimento exterior e os ingresos que remiten os emigrantes que traballan no estranxeiro apontoan a economía do país.

Esta recibiu unha inxección moi importante en 2000, tras a cesión das letras da súa matrícula (TV, que lle foi concedida un ano antes pola Unión Internacional de Telecomunicacións), para o seu uso en Internet, a unha empresa estadounidense. Tuvalu ten un aeroporto e un porto de entrada, ambos no atol de Funafuti, e só 8 quilómetros de estrada non asfaltada.

Demografía[editar | editar a fonte]

Cunha superficie total de 26 km², tiña unha poboación de 11.810 en xullo de 2006. O que significaba unha densidade de poboación de 441 hab/km². O atol de Funafuti, o máis importante, alberga a capital e máis do 40% da poboación. A esperanza de vida supera os 65 anos e a media de número de fillos por muller é de tres.

A poboación está formada por polinesios, cunha minoría micronesia (4%); fálanse tanto o tuvaluano como o inglés, ambas as linguas oficiais, ademais do gilbertense. O 97% dos tuvaluanos son membros da Igrexa de Tuvalu, unha igrexa protestante que posúe algúns elementos de relixións indíxenas. Outras relixións practicadas son os Adventistas do Sétimo Día (1,4%) e bahaístas (1%).

Cultura[editar | editar a fonte]

Festas Data Nome en castelán Nome local Notas
1 de xaneiro Ano Novo - -
12 de marzo Día do Commonwealth - -
6 de abril Venres Santo - Católica e Protestante
9 de abril Luns de Pascua - Católica e Protestante
14 de maio Festa do Evanxeo - -
8 de xuño Aniversario da Raíña - -
6 de agosto Día dos Nenos - -
1 de outubro Festa de Tuvalu - Festa Nacional
2 de outubro Festa de Tuvalu - -
12 de novembro Aniversario do Príncipe de Gales - -
25 de decembro Día de Nadal - Católica e Protestante
26 de decembro Día da Familia - -

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Anaír Rodríguez Rodríguez, Montserrat Davila Ventura. Lingua galega: dúbidas lingüísticas (PDF). Área de Normalización Lingüística da Universidade de Vigo. p. 115. ISBN 84-8158-266-2. 
  2. DOI Office of Insular Affairs (OIA) - FORMERLY DISPUTED ISLANDS