Bandeira de Afganistán

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Bandeira de Afganistán
Bandeira de Afganistán
Uso
FIAV 111111.svgFIAV normal.png
Proporción 1:2
Adopción 4 de xaneiro de 2004
Cores      Negro     Vermello     Verde     Branco

A bandeira de Afganistán (en persa: بيرق افغانستان, en paxtún: د افغانستان بيرغ) foi adoptada o 4 de xaneiro de 2004, en conxunto coa nova Constitución afgá. A bandeira é semellante á que ondeaba en Afganistán durante a monarquía entre os anos 1930 e 1973. A diferenza é a adición da shahada enriba do escudo.

Deseño[editar | editar a fonte]

A bandeira consta de tres franxas verticais en cores negro, vermello e verde, incluíndo no centro ao escudo de Afganistán en cor branca. Estas cores nacionais, usadas por vez primeira en 1928, representan o pasado, a loita independentista e o progreso, respectivamente. No escudo aparece representada unha mesquita (con dúas bandeiras) co minbar e o mihrab sobre a que se sitúa o takbir (الله أكبر, Allahu Akbar, "Alá é grande"), un pequeno sol nacente e a shahada; debaixo aparece o ano 1298 do calendario persa (equivalente a 1919 do calendario gregoriano, proclamación da independencia) e a palabra افغانستان (Afganistán) nunha cinta que entrelaza a coroa de espigas de trigo.

Este país é o que máis veces cambiou de bandeira.[1] A bandeira afgá ha tido case sempre o escudo (que variou notablemente) e as cores negro-vermello-verde (en distintas posicións e significados atribuídos). Desde a independencia até de outubro de 1978 a bandeira tivo unha proporción 2:3 (alto:longo), restaurado coa actual, e entre outubro de 1978 e até 2004 unha proporción 1:2.

Historia[editar | editar a fonte]

Primeiras bandeiras[editar | editar a fonte]

Monarquía[editar | editar a fonte]

En 1919 declarouse a independencia e Afganistán deixou de ser un protectorado británico.[2] Agregáronse raios formando unha estrela de oito puntas, imaxe baseada nos estandartes do Imperio otomán. Conforme á súa regulamentación na Constitución de 1922, foi lixeiramente modificada axustando as proporcións do escudo.

En 1926 o emir Amanullah cambiou o seu título ao de rei. No medio de numerosas reformas, unha nova bandeira foi feita en 1928. Apareceron por primeira vez as cores negro-vermello-verde (significando o pasado, o sangue derramado pola independencia e a esperanza no futuro) e levaba un escudo totalmente novo. Con todo, a bandeira durou até 1929, cando Amanullah foi obrigado a abdicar. As reformas do rei provocaran revoltas relixiosas e tribais. O señor da guerra taxico Batcha-e-Sakao tomou Cabul en xaneiro de 1929 e foi proclamado emir por unha asemblea de líderes relixiosos. Usou unha bandeira tribanda vertical vermello-negro-branco. En outubro de 1929 foi derrocado e executado. Mohammed Nadir Xah restaurou as cores de Amanullah pero co escudo de 1922 (pois o escudo de 1928 considerábase moi "progresista").

En 1931 deseñouse un novo escudo combinando os de 1922 e 1928. Foi consagrado pola Constitución do 31 de outubro de 1931. Esta bandeira é moi similar á actual, pero o emblema ten diferenzas (toca o tres franxas, non ten a shahada, nin o takbir, nin o sol nacente e o ano que leva é distinto). Esta é a bandeira de maior duración na historia afgá.

República[editar | editar a fonte]

En 1973 foi derrocado o rei Mohamed Zahir Xah polo seu curmán e cuñado, o xeneral Mohammed Daoud Khan e este proclamou a República. O 9 de maio de 1974 foi establecida unha nova bandeira: tres franxas coas cores tradicionais pero horizontais (a franxa verde sendo o dobre que as outras dúas) e cun novo escudo: unha aguia dourada coas ás abertas no cantón. O 27 de abril de 1978 os oficiais progresistas ao mando de Abdul Qadir Dagarwal e Mohammad Aslam Watanjar encabezaron unha Revolución e tomaron o poder, entregándoo tres días despois ao Partido Democrático Popular de Afganistán dirixido por Nur Mohammad Taraki. Non houbo cambios oficiais de bandeira aínda que empezou a discutirse e foi corrente o uso da bandeira anterior sen o escudo.

O cambio legal veu o 19 de outubro de 1978. Substituíuse a bandeira por unha bandeira vermella co escudo no cantón. Alí, en cor dourada situábase a palabra en Jalq (tanto en dari como en paxtúo, "Pobo"), rodeada da coroa de espigas e na parte superior una estrela e na inferior unha cinta vermella coas inscricións douradas Dǝ S̠aur Enqelāb 1317 (A Revolución de Abril de 1978) e Dǝ Afġānistān Dimūkratīk Jumhūriyat (A República Democrática de Afganistán), novo nome oficial do país.

Nos últimos días de 1979 as tropas soviéticas entraron ao país a petición do goberno legal para axudalos a combater aos fundamentalistas insurrectos (mujahideen) e asumiu Babrak Karmal como presidente o 27 de decembro de 1979. Co fin de acougar a oposición relixiosa e feudal, decidiuse facer un cambio de pavillón e o 21 de abril de 1980 adoptouse a nova bandeira afgá, que consistía na antiga republicana pero co tres franxas horizontais de igual tamaño e cun novo emblema. O 30 de novembro de 1987 simplificouse o escudo da bandeira.

Islamismo[editar | editar a fonte]

Para o 27 de abril de 1992 os mujahideen derrocaran ao goberno, establecido un Estado Islámico e usaban distintas bandeiras. En maio estableceuse unha provisional, de tres franxas horizontais de igual tamaño en cores verde-branco-negro (das bandeiras das faccións fundamentalistas), na franxa verde aparecía o takbir en branco e na central, a shahadah en negro. Usáronse distintas variacións: outra coas cores investidas e as letras en dourado, outra coas cores investidas e a shahadah en azul e outra coas cores correctas pero as letras todas en negro, así como con distintas proporcións.

O 2 de decembro dese ano, tras a proclamación dunha nova Constitución, o presidente Burhanuddin Rabbani decretou a nova bandeira oficial, semellante á bandeira provisional pero que incluía o escudo de 1931 modificado. A cor verde representaba o islam, o branco á pureza e o negro ao pasado escuro do país. Esta bandeira, aínda que usada internacionalmente e en teoría a bandeira do país non tiña uso xeneralizado: cada facción mujahideen tiña as súas propias insignias. O 27 de setembro de 1996, unha facción fundamentalista, os talibán, fíxose co control da maior parte do territorio. Non houbo cambio oficial de bandeira, pero usouse a deste movemento, un pano enteiramente branco, de posible proporción 4:5. O 25 de outubro de 1997 o país trocou o nome a Emirato Islámico de Afganistán e á bandeira agregóuselle a shahadah completa escrita en letras negras, ocupando gran parte do campo branco.

Como o goberno talibán nunca foi recoñecido internacionalmente, durante estes anos, para a ONU e case todos os países do mundo, a bandeira válida era a de decembro de 1992, usada oficialmente pola Alianza do Norte (aínda que cada facción seguía tendo unha propia). Trala caída do réxime talibán na invasión de 2001, utilizouse a bandeira de 1992 pero o 27 de xuño de 2002 estableceuse unha nova bandeira coas cores tradicionais en disposición vertical e co escudo sen as cimitarras. Hai versións co escudo en dourado e en branco e con diferenzas na data que leva, así como unha versión coas franxas horizontais sen escudo. Esta bandeira da transición foi substituída pola actual, o 4 de xuño de 2004, polo presidente Hamid Karzai.

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]