Software

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Diagrama que amosa como o usuario interactúa coas aplicacións informáticas nun ordenador persoal típico. A capa da aplicación informática relaciónase co sistema operativo, que á súa vez comunícase co hardware. As frechas indican o fluxo de información.

En informática, a palabra inglesa software utilízase para describir a parte non física ("lóxica") do ordenador, tamén chamada programa ou aplicación informática.

Chámase así en contrapartida á parte física da computadora, o hardware (monitor, teclado, rato, escáner...etc), que é o que fai que os programas se poidan executar e o usuario poida interaccionar co ordenador. O software é o código compilado que se transforma en aplicacións utilizables, que poden ser ofimáticas, de deseño, multimedia etc.

O software de ordenador (ou sinxelamente, software) refírese a un ou máis programas de ordenador e os datos almacenados para algún propósito concreto. O software permite o funcionamento programado previamente codificado, xa sexa dando instrucións de xeito directo, a través de instrucións ao hardware (a parte física), ou servindo como entrada a outro programa. O software de tratamento de datos existe só para o seu uso eventual por outro software de programa.

O termo software foi usado por primeira vez neste senso por John W. Tukey en 1957; de xeito coloquial, o termo utilízase frecuentemente para designar aplicacións, utilidades, o sistema operativo etc.. En informática e enxeñaría de programas, software é toda a información procesada polo sistema informático, programas e datos.

Definición de software[editar | editar a fonte]

Existen varias definicións similares aceptadas para software, pero probablemente a máis formal sexa a seguinte:

É o conxunto dos programas de cómputo, procedementos, regras, documentación e datos asociados, que forman parte das operacións dun sistema de computación.
Extraído do estándar 729 do IEEE[1]

Considerando esta definición, o concepto de software vai máis aló dos programas de computación nos seus distintos estados: código fonte, binario ou executable; tamén a súa documentación, os datos a procesar e mesmo a información de usuario forman parte do software: é dicir, abarca todo o intanxible, todo o «non físico» relacionado.

O termo «software» foi usado por primeira vez neste sentido por John W. Tukey en 1957. Na enxeñaría de software e as ciencias da computación, o software é toda a información procesada polos sistemas informáticos: programas e datos.

O concepto de ler diferentes secuencias de instrucións (programa) desde a memoria dun dispositivo para controlar os cálculos foi introducido por Charles Babbage como parte da súa máquina diferencial. A teoría que forma a base da maior parte do software moderno foi proposta por Alan Turing no seu ensaio de 1936, «On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem» (en galego, "Os números computables, cunha Aplicación ó Entscheidungsproblem"), cunha aplicación ao problema de decisión.

Clases de software[editar | editar a fonte]

Calquera ordenador moderno de uso xeral (en oposición aos sistemas embebidos) conta con varias "capas" de software que realizan cada unha certas tarefas determinadas. Divídense habitualmente en tres categorías principais:

Software de sistema
O software de sistema inclúe o sistema básico de entrada e saída ("BIOS", chamado tamén firmware en vez de software), os controladores dos dispositivos, un sistema operativo e, normalmente, unha interface gráfica de usuario ("GUI") que, en conxunto, lle permiten ao usuario poder interaccionar co ordenador e os seus periféricos. O sistema de software ven normalmente co ordenador e quen ten coñecementos de informática só "a nivel de usuario" non é consciente sequera de que existe.
Software de aplicación
O software de aplicación permítelle ao usuario realizar unha ou máis tarefas concretas, como as aplicacións de ofimática coas que é posíbel redactar documentos (procesador de textos), realizar cálculos en follas de cálculo, ou xogar cos videoxogos. O software de aplicación cómprase á parte ou descárgase de internet. Nas aplicacións é no que a maior parte da xente pensa cando se fala de software.
Software de usuario
O software de usuario adecúa os sistemas ás necesidades específicas de cada usuario. Inclúe os modelos de follas de cálculo, as macros dos procesadores de texto, as simulacións científicas, os gráficos e os guións de animación. Mesmo os filtros de correo son un tipo de software de usuario. É fácil pasar por alto a súa importancia real.

Software en execución[editar | editar a fonte]

Un programa de ordenador ten que ser "cargado" na memoria deste.

Cando o programa está cargado, o ordenador está en disposición de traballar con el. Os ordenadores operan executando o software. Isto significa enviar instrucións desde a aplicación, pasando polo software de sistema, e chegando finalmente ao hardware como código máquina. Cada instrución provoca que o ordenador faga unha operación, tal como mover datos, facer un cálculo, ou alterar o fluxo de instrucións.

Programas e librarías[editar | editar a fonte]

Un programa informático pode non incluír todas as instrucións precisas para ser executado por un computador. Por exemplo, hai partes que non se escriben porque son as mesmas para moitos programas, como o diálogo "abrir ficheiro". Para estas instrucións recórrese a unha libraría de sofware en vez de escribilas de novo. Estas librarías (calco do inglés library, que realmente significa "biblioteca") non se poden executar elas sós, senón que as activa o programa que estamos a executar. Dise que un programa "chama" por unha libraría para executar unha función determinada.

Creación de software[editar | editar a fonte]

Os programas créanse mediante linguaxes de programación e utilidades relacionadas, que poden vir en moitas das formas arriba mencionadas: paquetes que conteñen un compilador, linker, e outras ferramentas; e conxuntos (suites) (tamén chamados ambientes integrados de desenvolvemento, Integrated Development Environment) que inclúen editores, depuradores, e outras utilidades para múltiples linguaxes de programación.

Patentes de software[editar | editar a fonte]

O tema das patentes de software ten moita controversia, dende que as patentes protexen as ideas dos "inventores", dos cales xeralmente se opina que dificultan o desenvolvemento do sistema.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. IEEE Std, IEEE Software Engineering Standard: Glossary of Software Engineering Terminology. IEEE Computer Society Press, 1993

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]