Vela (constelación)

Vela
Nome Latino	Vela
Abreviatura	Vel
Xenitivo	Velorum
Simboloxía	A Vela
Ascensión Recta	9 h
Declinación	−50°
Área	500 graos cadrados Rango 32º
Número de estrelas (magnitude < 3)	5
Estrela máis brillante	γ Vel (Suhail Al Muhlif) (magnitude ap. 1,6)
Choiva de meteoros	Delta Velidas Gamma Velidas Puppidas-Velidas
Constelacións lindeiras	Antlia Pyxis Puppis Carina Centaurus
Visible en latitudes entre +30° e −90° Mellor visibilidade ás 21:00 (9 p.m.) durante o mes de Marzo

Vela é unha constelación austral, unha das catro partes na que foi dividida a constelación de Argo Navis (o navío Argos), sendo as outras Carina (a quilla), Puppis (a popa) e Pyxis (o compás marítimo).

Características notables

Vela comparte a designación de Bayer das súas estrelas coas outras tres constelacións que formaban parte da Argo Navis, polo que non ten estrelas α o β. a súa estrela máis brillante é γ Velorum, de magnitude 1.75, un sistema estelar quíntuplo cunha compoñente principal que é a estrela de Wolf-Rayet máis brillante do firmamento. Nesta constelación atopase AI Velorum, prototipo dun grupo de estrelas púlsantes denominadas variables AI Velorum.

A identificación óptica do Pulsar de Vela, asociado ó Resto da Supernova de Vela, foi a proba directa da relación entre supernovas e pulsares.

Estrelas principais

• γ Velorum (Regor ou Suhail Al Muhlif), a estrela máis brillante da constelación con magnitude 1,75. É un sistema estelar cunha compoñente principal (γ² Velorum) é a estrela de Wolf-Rayet máis brillante e próxima.
• δ Velorum, segunda estrela máis brillante con magnitude 1,95 é un sistema estelar formado por unha estrela binaria eclípsante e unha anana branco-amarela.
• κ Velorum, de magnitude 2.47, estrela subxigante branco-azulada.
• λ Velorum (Suhail ou Alsuhail), terceira estrela máis brillante da constelación con magnitude 2.23, unha superxigante laranxa a 570 anos luz.
• μ Velorum, de magnitude 2.69, estrela binaria formada por unha xigante amarela e unha anana amarela.
• ο Velorum, a estrela máis brillante do cúmulo IC 2391, tamén chamado Cúmulo de Ómicron Velorum.
• φ Velorum (Tseen Kee), de magnitude 3.52, superxigante branco-azulada a case 2000 anos luz de distancia.
• ψ Velorum, estrela binaria con dúas compoñentes brancas separadas 0,68 segundos de arco.
• N Velorum (HD 82668), xigante laranxa de magnitude 3,13.
• e Velorum (HD 73634), xigante luminosa branca de magnitude 4,17.
• AI Velorum, estrela variable púlsante prototipo dun grupo de variables que levan o seu nome (variables AI Velorum).
• IM Velorum, variable Alfa2 Canum Venaticorum de oscilacións rápidas; xunto ó período principal de 2,85 días a estrela amosa pulsacións cada 11,67 minutos.
• HD 75289 (HR 3497), anana amarela cun planeta extrasolar.
• HD 83443, anana laranxa cun planeta cunha órbita moi próxima á estrela.
• Gliese 320, anana laranxa distante 36,3 anos luz do Sistema Solar.
• V390 Velorum, estrela en rápida transición dende xigante vermella a anana branca.
• CPD-57 2874 (CD-57 3107), superxigante azul vella que está comezando a desprenderse da súa envoltura externa.

Obxectos Notables do espazo profundo

• Nebulosa planetaria NGC 3132, situada na fronteira con Antlia, tamén é coñecida coma Nebulosa do Anel do Sur e é considerada a versión meridional da Nebulosa do Anel de Lyra.
• Resto da Supernova de Vela, no centro da cal fica o Pulsar de Vela, esta nebulosa nacida da explosión dunha nova é posible que se poda ver dende a Terra dende hai uns 10.000 anos; o pulsar foi o primeiro en ser identificado opticamente.
• Nebulosa de Gum, unha nebulosa de emisión difícil de observar, créese que pode se-lo resto dunha nova ocorrida hai un millón de anos aproximadamente.
• IC 2391 (Cúmulo de Ómicron Velorum), cúmulo aberto visible a simple vista.

Historia

Vela é unha das catro constelacións que formaban parte da vella constelación de Argo Navis, o barco dos Argonautas, evidentemente esta constelación fai referencia á vela do citado navío.

Falsa Cruz

δ Velorum e κ Velorum, xunto con Avior (ε Carinae) e Aspidiske (ι Carinae) forman o asterismo da Falsa Cruz, versión aumentada pero máis feble da Cruz del Sur, a confusión entre ambas ás veces da lugar a erros ó usa-las estrelas para a orientación e navegación.

Véxase tamén

Bibliografía

• Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). Stars and Planets Guide, Collins, London. ISBN 978-0007251209. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0691135564.
• Richard Hinckley Allen, Star Names, Their Lore and Legend, New York, Dover, varias datas.
• "Vela", unha canción de Eugene McGuinness do álbum The Early Learnings of Eugene McGuinness (2008).

Outros artigos

Mitoloxía

Para revisa-la mitoloxía desta constelación, a mellor forma é visita-los artigos adicados ó mito do navío Argo Navis, mandado facer por Xasón a Argos; navío co don da fala e a profecía que lle serviu a Xasón para ir á busca do vélaro de ouro xunto coa súa tripulación, os míticos Argonautas.

• Argo Navis
• Xasón
• Argonautas
• Argos
• Vélaro de Ouro

Astronomía

Para máis información sobre a desmantelada Argo Navis e ás súas compoñentes revise ós seguintes artigos:

• Argo Navis
• Carina
• Pyxis
• Puppis
• Malus, constelación obsoleta que era parte de Argo Navis, a cal facía referencia ó mastro do navío.

- Ligazóns externas a Argo Navis:

• Starry Night Photography : Argo Navis Image (en inglés)
• Star Tales – Argo Navis (en inglés)