Ingmar Bergman

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Ingmar Bergman
Ingmar Bergman Smultronstallet.jpg
Igmar Bergman durante a produción de Smultronstället (1957)
Nacemento 14 de xullo de 1918
Uppsala Suecia Suecia
Falecemento 30 de xullo de 2007
Fårö Suecia Suecia
Profesión Director de cine
Ficha na IMDb

Ingmar Bergman, nado en Uppsala o 14 de xullo de 1918 e finado en Fårö o 30 de xullo de 2007, foi un recoñecido director e dramaturgo sueco. É considerado unha das personalidades máis eminentes da cinematografía mundial.

Bergman, fillo dun pastor luterano, Erik, e de Karin Akerblom, viviu a súa infancia seguindo os desprazamentos do seu pai, por quen foi educado consonte os conceptos luteranos de "pecato, confesión, castigo, perdón e gracia", temas que logo serán recorrentes nos seus filmes.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Orige e primeiras experiencias[editar | editar a fonte]

Nado en Uppsala nun un convento protestante, o su pai, Erik, era un pastor luterano duro e severo de fortísima personalidade, que lle impartiu unha educación que o marcou con pegadas que se atopan con frecuencia nas súas películas: a figura do pai aparecerá en tres filmes: Fanny e Alexander (1982), Con as mellores intencións (1992) e Conversacións Privadas (1996). Novo aínda, contra a vontade dos proxenitores, que querían que fose sacerdote, marchou para Estocolmo 1936.

Logo de realizar os estudos superiores e o servizo militar, inscrebeuse na Universidade de Estocolmo, onde frecuentou un curso de Historia da Literatura (a súa tese versará sobre o dramaturgo Johan August Strindberg), iniciándose ao tempo no teatro estudiantil e escrebendo textos para algúns dramas. Como axudante de director, comeza tamén a a traballar no Teatro da Ópera.

Os primeiros filmes e o teatro[editar | editar a fonte]

No 1943 Bergman casou con Else Fischer, bailarina e coreógrafa (con quen terá unha filla, a futura escritora Lena). É nesta época cando un seu manuscrito, Hets (Tormento, 1944) foi adquirido por Filmindustri e pasado a filme, sob a dirección de Alf Sjoberg, con Bergman como asistente de dirección.

Poucos meses despois desta primeira experiencia cinematográfica, foille proposto dirixir un filme sobre a comedia "A besta mai" de Leck Fischer. A pesar de que a película, lanzada despois co título Crise (1946), non tivera éxito, o produtor independente Lorens Marmsted ofreceríalle unha nova oportunidade; en 1946 xurde así Chove sobre o noso amor. Nese mesmo ano decide trasladarse a Goteborg, onde é nomeado director xefe do teatro da cidade. Debuta con "Calígula" de Albert Camus e pon en escena moitos dos seus dramas.

Grazas a confianza de Marmsted, Bergman puido realizar outros dous filmes: A Terra do desexo e Musica na escuridade (1947). A atención suscitada por este último traballo, anima a Svensk Filmindustri a encargarlle unha posta en escena ("A furia do pecado e Eva", dirixida por Gustaf Molander) e un filme (Cidade Portuaria (1948)), mais o fracaso que recolle a película leva a un novo corte dos fondos.

Foi de novo mercé á axuda de Lorens Marmstedt que Bergman realizará Prisión (1949), primeira obra importante na súa carreira. Entre mentres sepárase da súa muller Else, casando con Ellen Lundstrom; en 1951 inicia relacións con a xornalista Gun Hagberg que acabará por ser a nova esposa e que lle dará unha filla.

Os primeiros éxitos[editar | editar a fonte]

No 1950 Bergman acada o éxito con Un verán de amor, que continúa en 1952 con Segredos de muller. No 1953 Un verán con Mónica provoca un escándalo , a causa da atrevida sensualidade da actriz Harriet Andersson, naquela altura unha moza vintena, e con a cal Bergman manteu relacións. Tornaráse con 9 filmes unha das actrices preferidas de Bergman despois de Bibi Andersson (11 filmes). Logo realiza as películas Unha labarada de amor, (1953), e Unha lección de amor, (1954), dúas comedias sobre situacións sentimentais e humanas, con a Andersson como protagonista.

No 1953 comeza a traballar no Stadsteater (Teatro cidadán) de Malmö, no que coñece un grupo de actores que acadarán presenza fixa nos seus filmes: Gunnel Lindblom, Max von Sydow, Ingrid Thulin, e Bibi Andersson. No 1955 realiza Soños de muller, unha comedia mediocre, e Sorrisos dunha noite de verán, o seu primeiro éxito de alcance europeo, que resultará premiado no Festival di Cannes.

O éxito internacional[editar | editar a fonte]

En 1956 Bergman termina O sétimo selo cque obtén varios galardóns, entre outros o premio especial do Festival de Cannes; logo o Oso de Ouro no Festival de Berlín e o premio da crítica no Festival de Venecia por Amorodos salvaxes. Logo No umbral da vida e O rostro reciben o premio como mellor dirección en Cannes e Venecia, mentres en 1960 O manancial da doncela válelle obter o seu primeiro Oscar.

No 1959 casa por cuarta vez, con a pianista Kabi Laretei. Nestes anos traballo tamén na neonata televisión sueca, realizando: Venetianskan, (1958), Rabies (1959), e Ovader (1960). En 1961 é director do teatro dramático de Estocolmo e realiza Como nun espello, primeiro capítulo dunha discutida triloxía relixiosa: o filme recibe un Oscar como mellor película estranxeira.

Sigue con Luces de inverno (1962), que é premiado en Berlín e Viena; Ett Dromspel (1963), filme para TV, e O silencio (1963), un dos seus traballos que provocaron máis escándalo. No 1964, afectado por unha grave depresion, escrebe Persoa e inicia relacións con a actriz norueguesa Liv Ullman, con a que ten a Lynn (1966).

No 1965 realizará a miniserie televisiva Don Juan, e outras rodaxes para TV, mais pouco exitosas porque son profundamente dramáticas, tal "Daniel", episodio do telefilme Estímulación (1967).

A un rítmo dun filme por ano, serán realizados A hora do lobo (1966), case un filme de terror; o telefilm O rito (1967); a película de guerra Vergoña (1968), e o grotesco Paixón (1969).

Terminado o amor por Liv Ullman, en 1974, casa de novo con Ingrid von Rosen no 1975, con a que formou matrimonio ata a morte de ela en 1995: terán un fillo, Daniel, que seguirá os seus pasos facendo carreira artística (director), como os seus sete medio irmáns (moitos dos cales son actores).

Os anos 1970[editar | editar a fonte]

No 1971 realiza A adultera, que resulta un fiasco clamoroso, póndoo en dificultades económicas, que se resolverán mercé o inesperado éxito mundial de Gritos e susurros (1972), obra que gaña numerosos premios. No ano seguinte roda Escenas dun matrimonio, nado como teleserie e transformado despois nun filme de case tres horas. Grava logo o telefilme Misántropos (1974), inspirado na obra de Molière; o dramma psicolóxico A imaxe no espello (1976) e a película de terror O ovo da serpe (1977).

Nese mesmo ano sofre unha crise por problemas con Facenda e ten que ser internado nun hospital psiquiátrico. Retírase a illa de Faro, onde permanecerá moitos anos. Dedícase con exclusividade ao cine, realizando Sonata de outono (1978), con Ingrid Bergman. Para a televisión alemá produce 'Un mundo de marionetas (1980).

Os últimos anos[editar | editar a fonte]

No 2000 rodou para TV The Image Maker (O realizador de imaxes), que recolle a historia de Victor Sjöström, o grande mestre sueco, ambientada en 1921, cando debe rodar un dos seus filmes máis famosos A carreta fantasma.

Proseguíu a súa actividade teatral, con unha A frauta máxica mozartiana, obra única na súa filmografía, cunha forte óptica fascinante.

En 2002, publica o volume "Imaxes", con fotografías da súa infancia.

En 2003 rodou Zarabanda, continuación de Escenas dun matrimonio, financiada por catro televisións europeas, gravada en formato dixital. Dela Bergman comentou: "Este é o meu derradeiro filme".

Escreveu na súa autobiografía, titulada " A lanterna magica": "En realidade, eu vivo sempre nos meus soños, e de cando en vez fago unha visita ao mundo real".

O 20 de xaneiro de 2005 Bergman recibiu o Premio Federico Fellini pola súa saliencia cinematográfica.

Filmografía[editar | editar a fonte]