Esqueleto

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Esqueleto
Horse and Man.jpg
Os esqueletos dun humano e un cabalo colocado nunha exhibición no Museo Australiano, Sydney.
BlueWhaleSkeleton.jpg
Esqueleto de balea azul.
Grego σκελετός
MeSH Skeleton

En bioloxía, o esqueleto é o sistema biolóxico que proporciona soporte e apoio ós tecidos brandos e músculos nos organismos vivos.

Tipos e clasificación[editar | editar a fonte]

Esqueleto humano nas Covas de Nerja (Málaga).

Os sistemas esqueléticos clasifícanse comunmente en tres tipos:

Estes últimos non posúen a capacidade de soportar estruturas importantes.

Esqueleto externo[editar | editar a fonte]

Os sistemas externos soportan proporcionalmente menos peso que os endoesqueletos do mesmo tamaño; por esta razón os animais máis grandes, coma os vertebrados, teñen sistemas esqueléticos internos.

Os principais exemplos de exoesqueleto atópanse entre os artrópodos, algúns invertebrados, nos que o exoesqueleto forma unha casca ou estrutura externa que protexe aos órganos internos.

Tendo en conta que os exoesqueltos limitan obviamente o crecemento do animal, as especies con esta característica desenvolveron evolutivamente variadas solucións. A maioría dos moluscos teñen cunchas calcáreas que acompañan ao crecemento do animal mediante crecemento no diámetro mantendo a súa morfoloxía. Outros animais, tales coma os artrópodos, abandonan o vello exoesqueleto ó medrar, proceso que se coñece como "muda". O novo exoesqueleto endurécese mediante procesos de calcificación e esclerotización.

O exoesqueleto dun artrópodo presenta frecuentemente extensións internas, que se coñecen como endoesqueléticas, aínda que non constitúan verdadeiramente un endoesqueleto.

Esqueleto interno[editar | editar a fonte]

Un esqueleto interno consiste en estruturas ríxidas ou semirríxidas dentro do corpo, que se moven grazas ó sistema muscular.

Se tales estruturas están mineralizadas ou osificadas, coma nos humanos e outros mamíferos, chámaselles ósos. Outro compoñente do sistema esquelético son as cartilaxes, que complementan a súa estrutura. Nos seres humanos, por exemplo, o nariz e as orellas están sustentadas por cartilaxe. Algúns organismos teñen un esqueleto interno composto enteiramente de cartilaxe, sen ósos calcificados, coma no caso das quenllas. Os ósos e outras estruturas ríxidas están conectadas por ligamentos e unidas ao sistema muscular a través de tendóns.

Esqueleto fluído[editar | editar a fonte]

O esqueleto fluído ou hidrostático aseméllase a un globo cheo de auga, e é característico de organismos coma corais, medusas, anélidos, samesugas, entre outros. Estes animais poden moverse contraendo os músculos que rodean a bolsa de fluídos, creando unha presión dentro da mesma que xera movemento. Algúns vermes de terra usan o seu esqueleto hidrostático para cambiar de forma mentres avanzan, contraendo e dilatando o seu corpo.

Esqueleto flexible[editar | editar a fonte]

Os esqueletos flexiblos permiten movementos. Así cando se aplica tensión á estrutura do esqueleto defórmase e logo reverte á súa forma orixinaria. Esta estrutura aparece nalgúns invertebrados como no gonzo da concha dos bivalvos ou a mesoglea dos cnidarios.[1]

Esqueleto ríxido[editar | editar a fonte]

Os esqueletos ríxidos non son capaces de movementos con tensión, creando un sistema de apoio forte máis común nos animais terrestres. Este tipo de esqueletos é o usado por animais que viven na auga, máis para protección (percebes e conchas dos caracois) ou para movementos rápidos nos animais que requiren apoio adicional da musculatura para nadar. Os esqueletos ríxidos están formados por materiais que inclúen a quitina (artrópodos), compoñentes do calcio (corais e moluscos) e silicatos (diatomeas e radiolarios).

Citoesqueleto[editar | editar a fonte]

O citoesqueleto emprégase para estabilizar e preservara a forma das células. É unha estrutura dinámica que mantén a forma das células, protéxeas e permite o movemento celular, usando estruturas como flaxelos, cilios e lamelipodios, tendo un importante papel no transporte intracelular e na división celular.

Na cultura popular[editar | editar a fonte]

Na cultura occidental o esqueleto adoita verse como símbolo da morte e do paranormal. É un adorno popular nas festividades como o Halloween ou o día dos mortos.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Pechenik, Jan A. (2015). Biology of the Invertebrates (7.ª ed.). Nova York: McGraw-Hill Education. ISBN 978-0-07-352418-4. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]