Xulio César

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Caio Xulio César
Dictador de Roma
Giulio-cesare-enhanced 1-800x1450.jpg
Busto de Xulio César

69 a.C.

65 a.C.
Nacemento 13 de xullo do 100 a.C.
Roma (República Romana)
Falecemento 15 de marzo do 44 a.C.
Roma (República Romana)
Herdeiro Octavio Augusto
Descendencia Ningunha de sangue
Dinastía Dinastía Xulia
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.

Caio Xulio César (en latín Gaius Julius Caesar), nado o 13 de xullo do 100 a.C. e finado o 15 de marzo do 44 a.C., foi un líder político e militar da antiga Roma que conquistou a Gallia Comata, estendendo a República romana ata o océano Atlántico.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Inicios[editar | editar a fonte]

Procedente dunha das máis antigas familias do patriciado romano, os Xulios, foi educado con esmero con mestres gregos. Pasou unha xuventude disipada, na que comezou axiña a achegarse ao partido político "popular", ao cal o unía a súa relación familiar con Mario. Por esta razón, a animadversión do ditador Sila obrigouno a exiliarse por algún tempo a Bitinia. Gañou o apoio da plebe subvencionando festas e obras públicas. E foi acrecentando o seu prestixio nos diferentes cargos que ocupou: cuestor (no ano 69 a.C.), edil (65), gran pontífice (63), pretor (62) e propretor da Hispania Ulterior (61-60 a.C.). Alí tivo éxito nunha campaña militar contra os lusitanos. Tras esta, realizou unha expedición ao litoral da Gallaecia ata chegar a Brigantium.

O triunvirato[editar | editar a fonte]

De volta a Roma, conseguiu un gran éxito político ao reconciliar os dous líderes rivais, Craso e Pompeio, aos que uniu consigo mesmo mediante un acordo privado para repartírense o poder formando un triunvirato e así opoñerse aos optimates que dominaban o Senado (60). Ao ano seguinte, César foi elixido cónsul e as medidas que adoptou viñeron a acrecentar a súa popularidade: repartiu lotes de terra entre veteranos e parados, aumentou os controis sobre os gobernantes provinciais e deu publicidade ás discusións do Senado.

Pero a ambición política de César ía máis alá e, buscando a base para obter un poder persoal absoluto, fíxose conceder por cinco anos -do 58 ao 51- o control de varias provincias: (Galia Cisalpina, Galia Narbonense e Iliria). O triunvirato foi fortalecido polo Convenio de Luca (56), que aseguraba vantaxes para cada un dos seus compoñentes; pero respondía a un equilibrio inestable, que habería de evolucionar cara á concentración do poder nunha soa man. Craso morreu durante unha expedición contra os partos (53) e a rivalidade entre César e Pompeio non encontrou freo unha vez morta Xulia, a filla daquel, casada con este (54). .

Guerra das Galias[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Guerra das Galias.

Entrementres, César lanzárase á conquista do resto das Galias. Derrotou aos helvecios en Bribacte e ao caudillo Ariovisto en Alsacia. Derrotou aos nervios e eburones, o que lle permitiu ocupar todo o territorio das tribos belgas. Venceu tamén aos Vénetos de Armórica. Como consecuencia, triunfou na conquista das Galias que non só completou, se non que asegurou lanzando dúas expedicións a Britania cruzando o Canal da Mancha e outras dúas a Xermania, cruzando o río Rin. Con isto chegou a dominar un vasto territorio, que ofrecía a Roma unha obra comparable á de Pompeio en Oriente.

Esmagou a rebelión de Vercinxetórix, que depositou as armas aos seus pés tras o asedio e toma de Alesia. Isto supuxo a derrota definitiva dos galos (52 a de C.).

Guerra civil[editar | editar a fonte]

O prestixio e o poder acadados por César preocuparon a Pompeio, elixido cónsul único en Roma en medio dunha situación de caos polas loitas entre mercenarios (52). Conminado polo Senado a licenciar as súas tropas, César preferiu enfrontarse a Pompeio, a quen o Senado confiara a defensa da República como última esperanza de salvagardar a orde oligárquica tradicional.

Tras pasar o río Rubicón -que marcaba o límite da súa xurisdición-, coa súa célebre frase alea iacta est (a sorte está deitada), César iniciou unha guerra civil de tres anos (49-46) na que resultou vitorioso: conquistou primeiro Roma e Italia, despois invadiu Hispania derrotando aos pompeianos en Ilerda. Posteriormente, a campaña trasladouse aos Balcanes; alí acadou a brillante vitoria da batalla de Farsalia que supuxo a rendición de 20.000 pompeístas e a derrota directa do propio Pompeio. Finalmente, dirixiuse a Oriente, onde este se refuxiara. Perseguíndoo, chegou a Exipto, onde aproveitou para intervir nunha disputa sucesoria da familia faraónica, tomando partido en favor de Cleopatra ("Guerra alexandrina", 48-47).

Asasinado Pompeio en Exipto, César proseguiu a loita contra os seus partidarios. Primeiro tivo que vencer o rei do Ponto, Farnaces, na batalla de Zela (47), que definiu coa súa sonada sentenza "veni, vidi, vici" ("cheguei, vin e vencín"); despois derrotou os últimos pompeístas que resistían en África (batalla de Tapso, 46) e os propios fillos de Pompeio en Hispania (batalla de Munda, preto de Córdoba, 45). Vencedor en tan longa guerra civil, César calou os descontentos repartindo dádivas e recompensas durante as celebracións que organizou en Roma pola vitoria.

Morte de Xulio César, obra de Vincenzo Camuccini, 1798.

Ditadura[editar | editar a fonte]

Unha vez dono da situación, César acumulou cargos e honras que fortaleceron o seu poder persoal: cónsul por dez anos, prefecto dos costumes, xefe supremo do exército, pontífice máximo (sumo sacerdote), ditador perpetuo, emperador con dereito de transmisión hereditaria...; a súa estatua comezou a colocarse en todos os templos, mais tamén rexeitou o diadema real que lle ofreceu o seu xeneral Marco Antonio. O Senado foi reducido a un mero consello do príncipe. Estableceu así unha ditadura militar disimulada pola aparencia de acumulación de maxistraturas civís. Reservouse o dereito a nomear e cesar funcionarios, organizou un censo de cidadáns, ditou a Lex Iulia Municipalis, repartiu terras entre as súas tropas, reformou o calendario, o fornecemento das provincias, ampliou o número de senadores a 900 e promoveu grandes obras civís.

Final e significación[editar | editar a fonte]

O temor a que abolira o sistema republicano a prol dunha acumulación de poderes na súa persoa alentou unha conspiración contra el. Morreu asasinado no senado nos idus (quince) de marzo nunha conxura dirixida por Casio e Bruto que lle impediu completar as súas reformas. Porén, deixou terminadas algunhas, como o cambio do calendario (que se mantivo até o século XVI), unha nova lei municipal que concedía maior autonomía ás cidades, a reconversión como agricultores das masas italianas proletarizadas, o establecemento de colonias en lugares propicios para o comercio...; todo apuntaba a transformar Roma, da cidade-estado que fora, en cabeza dun imperio que abranguera a práctica totalidade do mundo coñecido, ao mesmo tempo que se transformaba a súa vella constitución oligárquica por unha monarquía autoritaria de tinturas populistas; a dita obra sería completada polo seu sobriño-neto e sucesor, Octavio Augusto.

Vencellos familiares[editar | editar a fonte]

Xulio César casou tres veces, con Cornelia Cinilla, filla do sucesor de Mario e xefe dos populares, Lucio Cornelio Cinna; Pompeia Sulla, neta de Sila, a quen repudiou ao pretender que á súa muller non só tiña que ser honesta senón parecelo; e, finalmente, con Calpurnia Pisonis, filla de Lucio Calpurnio Pisón, que moi cedo chegaría á cónsul da man de César.

Xulio César casou á súa filla Xulia con Pompeio. Esta finou antes da guerra civil.

Ademais de político e xenio militar, César foi un importante orador e literato. Escribiu a Guerra das Galias

Xulio César na literatura e o cine[editar | editar a fonte]

Xulio César foi obxetivo de numerosas obras literarias, sendo un das personaxes históricas máis representadas, porén hai algunhas que destacan pola súa repercusión e importancia artística:

  • A traxedia Xulio César, escrita polo dramaturgo inglés William Shakespeare, quizais a obra máis famosa sobre o político romano.

Este gran número de aparicións tamén se repite tanto no cine como na televisión, ben coma protagonista ben coma personaxe secundario.

Filmes[editar | editar a fonte]

Ano Filme Director Actor
1908 Julius Caesar James Stuart Blackton/William V. Ranous Charles Kent
1911 Julius Caesar Frank R. Benson Guy Rathbone
1917 Cleopatra J. Gordon Edwards Fritz Leiber
1934 Cleopatra Cecil B. DeMille Warren William
1945 Caesar and Cleopatra Gabriel Pascal Claude Rains
1950 Julius Caesar David Bradley Harold Tasker
1953 Julius Caesar Joseph L. Mankiewicz Louis Calhern
1960 Spartacus Stanley Kubrick John Gavin
1963 Cleopatra Joseph L. Mankiewicz Rex Harrison
1970 Julius Caesar Stuart Burge John Gielgud
1979 Julius Caesar Michael Langham Sonny Jim Gaines
1999 Cleopatra Franc Roddam Timothy Dalton
2001 Vercingétorix Jacques Dorfmann Klaus Maria Brandauer
2002 Julius Caesar Uli Edel Jeremy Sisto
2003 Imperium: Augustus Roger Young Peter O'Toole
2005 Rome Varios Ciarán Hinds


Imperio Romano

Segue a:
República Romana
Xulio César
Precede a:
Octavio Augusto
Dinastía Xulio-Claudia

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Wikiquote
A Galicitas posúe citas sobre: Xulio César
Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Xulio César

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]