Universidade Carolina de Praga

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Universidade Carolina
Charles-University-symbol-2.png
Univerzita Karlova
Datos xerais
Localización Praga, República Checa
Datos actuais
Reitor Vaclav Hampl
Alumnos 50.000
Datos de contacto
Enderezo Repartida por Praga
Páxina web www.cuni.cz

A Universidade Carolina (en checo: Univerzita Karlova, en alemán: Karls-Universität, en latín: Universitas Carolina) fundada en 1348 en Praga (Bohemia), actualmente República Checa, é unha das universidades máis vellas en Europa e a primeira universidade de Europa Central. Forma parte do Grupo Coimbra.

O seu selo mostra a Carlos IV (cos seus escudos de armas como Sacro Emperador Romano Xermánico e Conde de Luxemburgo) axeonllándose diante de San Venceslau, rodeado pola inscrición, Sigillum Universitatis Scolarium Studii Pragensis (en galego: Selo da Academia de Praga, en checo: Pečeť studentské obce pražského učení).

Historia[editar | editar a fonte]

A pesar dos intentos do rei Venceslau II de Bohemia de crear un Studium generale (Estudio xeral) en Praga, non foi até o reinado de Carlos IV cando a Universidade foi creada (1348), inspirándose no modelo das Universidades de Boloña e da Sorbona de París (de aquí o nome de Carolina, Sorbona deriva de Robert de Sorbon). Por tanto, trátase da universidade máis antiga de Europa oriental.

Moi presto a Universidade organizouse como un Studium generale da época coa creación das facultades de Arte, Teoloxía, Dereito e Medicina. Ademais, co rexurdimento da liturxia eslava, a Universidade encargábase da formación de cantores para a Catedral de San Vito da cidade. Aínda que Carlos IV fundouna coa idea de que se encargase da formación intelectual dos notables e nobres de Bohemia, a ela asistían alumnos de todo o Sacro Imperio Romano Xermánico do cal Carlos IV era emperador. Por iso os alumnos da Universidade organizáronse o 1363 nas seguintes nacións (nationes):

Facultade de Teoloxía Católica.

A pesar de todo, os dous grupos hexemónicos eran os checos e os alemáns, que se repartían todo o peso aos órganos de decisión e mostraban unha enorme rivalidade entre eles. Este feito foi moi común en todas as institucións de Praga até moi entrado o século XX. A Universidade chegou a adquirir un notable prestixio en toda Europa e organizou intercambios con outras universidades de Europa Occidental.

A corrente de pensamento predominante á Universidade era a do teólogo John Wycliffe, partidario do pelaxianismo. Por tanto, era considerada un corrente herexe pola Igrexa. Este feito foi moi contestado pola comunidade alemá, máis partidaria do nominalismo. O conflito foi solucionado polo rei Venceslau IV cando deu a supremacía aos checos, polo que os alemáns fundaron unha nova universidade en Leipzig (Alemaña) en 1409. Aínda así, o reitor da Universidade, Jan Hus, foi condenado por herexe e queimado á fogueira. Actualmente é considerado un heroe na República Checa. A partir de 1417 a Universidade desenvolve un programa husita conservador e publica os Catro artigos de Praga (1419). Por este motivo, os alumnos católicos estranxeiros deixan a Universidade, que entón queda apartada do movemento cultural europeo.

No século XVI o luteranismo permite á universidade volver establecer contactos coas universidades dos países protestantes. O fracaso do protestantismo a Bohemia obrigará a clausurar a Universidade, pero vólvese a abrir en 1622 a cargo das xesuítas. O Estado non volve recuperar o control total da Universidade até 1747. En 1784 prodúcese unha notable mellora do ensino universitario: por primeira vez as clases deixan de facerse en latín para ser impartidas en alemán. Non será até o Espertar Nacional Checo (1848) que se expón a necesidade de empregar o checo na docencia.

Na Segunda Guerra Mundial a comunidade universitaria protestou enerxicamente pola invasión alemá de Checoslovaquia, o que custou a vida a moitos alumnos e profesores, así como o peche da Universidade e a súa substitución por unha Universidade alemá que dependía totalmente do Terceiro Reich. Coa liberación de Praga polos aliados (1945), a Universidade alemá foi clausurada e reabriuse a Universidade Carolina. A pesar de todo, despois do golpe de estado de 1948, a Universidade sufriu un control férreo do Estado, que non permitía un ensino libre e imparcial, o que provocou moito malestar. Por iso, foi a comunidade universitaria a que estivo á fronte da Primavera de Praga (1968) e da Revolución de Veludo (1989), que provocaron a caída do réxime en Checoslovaquia.

Instalacións[editar | editar a fonte]

A Universidade Carolina de Praga non conta cun campus, senón que ten os seus edificios esparexidos polo centro históricos de Praga, declarado Patrimonio da Humanidade da UNESCO. A pesar de todo, a Facultade de Medicina conta con edificios en Plzeň e Hradec Kralove. A Facultade de Farmacia ten a súa sede na cidade de Hradec Kralove. Desde 2000 está dividida nas seguintes 17 facultades, todas elas con autonomía propia:

O edificio principal da Universidade recibe o nome de Karolinum e atópase en pleno barrio antigo (Staré Město) de Praga. Foi dada polo banqueiro Rotlev na Universidade, que ordenou a súa remodelación a František Maxmilian Kaňka en 1518. Actualmente é a sede das oficinas principais e o reitorado e acolle exposicións de arte contemporánea abertas ao público xeral.

A Biblioteca Central da Universidade Carolina (que tamén é a Biblioteca Nacional da República Checa) está situada no edificio histórico chamado Klementinum, situado tamén ao barrio de Staré Město de Praga. Construído o século XVI foi a sede do Colexio das Xesuítas de Praga. Como o Karolinum tamén é obra de Kaňka. Trátase do conxunto monumental máis importante da cidade, só por última do Castelo. Dispón dun fondo de máis de cinco millóns de volumes (entre os cales destacan 6.000 manuscritos como o Código de Vyšehrad e 4.000 incunables).

Convenios con outras universidades[editar | editar a fonte]

A Universidade Carolina de Praga é membro do Grupo Coimbra, o Europaeumi da Asociación Universitaria Europea. En 2001 asinou a Declaración de Boloña, pola cal ingresou no Espazo Europeo de Ensino Superior, xunto co resto de universidades da Unión Europea.

Persoeiros[editar | editar a fonte]

Alumnos notables[editar | editar a fonte]

Algúns dos máis notables alumnos que pasaron pola Universidade Carolina, entres eles tres Premios Nobel, son:

Académicos notables[editar | editar a fonte]

Algúns dos máis notables académicos que pasaron pola Universidade Carolina son:

  • Edvard Beneš, lider da independencia checoslovaca.
  • Premio Nobel Albert Einstein, físico.
  • Gerhard Gentzen, matemático.
  • Bedřich Hrozný, lingüista.
  • Jan Hus, teólogo e filósofo.
  • Jan Jesenius, físico, político e filósofo.
  • Konstantin Josef Jireček, historiador.
  • Karel Kosík, filósofo.
  • Ernst Mach, físico e filósofo.
  • Tomáš Masaryk, político, sociólogo e filósofo.
  • Jan Patočka, filósofo.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]