Stephen Jay Gould

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Stephen Jay Gould
Stephen Jay Gould by Kathy Chapman.png
Profesión: paleontólogo e biólogo
País: Estados Unidos de América Estados Unidos
Nado en: 10 de setembro de 1941
Lugar de nacemento: Nova York, Estados Unidos
Faleceu en: 20 de maio de 2002
Lugar: Nova York, Estados Unidos

Stephen Jay Gould, nado en Nova York o 10 de setembro de 1941 e finado na mesma cidade o 20 de maio de 2002, foi un paleontólogo e divulgador científico estadounidense, un dos científicos que máis influíu sobre o pensamento evolutivo no século XX.

Vida e obra[editar | editar a fonte]

Estudou no instituto liberal Antioch, pasou á Universidade de Columbia e marchou a Harvard para realiza-la súa tese, universidade na que exerceu de profesor até a súa morte. A súa tese trataba a variación e a evolución dun diversificado grupo de caracois terrestres das Bermudas, dos xéneros Poecilozonites e Cerion. As súas investigacións levárono a decatarse do gran número de condicionantes que non dependían da selección natural para a súa evolución, como os xa observados nos arneiróns por Darwin, que este chamaba a correlación das partes, é dicir, que un órgano cambia debido á influencia debida ao cambio do órgano veciño. Era o principio da crítica ao neodarwinismo, corrente que soamente recoñecía como mecanismo evolutivo a selección natural.

Xa en 1972 colabora co paleontólogo Niles Eldredge para publicar un estudo que titularon: Os equilibrios interrompidos: unha alternativa ao gradualismo filético, que fala ben ás claras do seu contido: un enfrontamento aos neodarwinistas clásicos ou a chamada Teoría Sintética da Evolución. Esta nova teoría, dada en chamar Equilibrio Puntuado, ou Equilibrio Interrompido, incorporaba os coñecementos modernos, en especial a xenética de poboacións, á evolución darwinista. Pero Gould denucia a preferencia irracional por esta ciencia fronte á bioloxía do desenvolvemento, por exemplo. A evolución gradual interrompida por épocas de cambio rápido en termos xeolóxicos, que puideron corresponderse cunha catástrofe natural ou con calquera outro cambio no medio.

En 1979 publica xunta a Richard Lewontin un artigo de análise da evolución da arte gótica onde a decoración das enxutas influía por casualidade nas pinturas ao fresco, condicionando así os estreitos arcos unha estilizada pintura, en contra das críticas artísticas habituais. Asemade, a queixada dos humanos é exclusiva da especie, como a grande intelixencia, pero... teñen algo que ver? Este artigo tivo unha repercusión enorme para destaca-la importancia da casualidade na bioloxía evolutiva fronte ao simple seleccionismo.

Ademais de revoluciona-lo paradigma da teoría sintética, Gould faino destapando os erros ou mitos nos que caen tanto os autores da teoría sintética coma o propio Darwin. Foi un bibliófilo empedernido afeccionado a Darwin e á Bioloxía en xeral, o que lle deu a base para se converter nun excepcional analista da historia da ciencia. Aínda que isto tamén lle levou a profesar unha fonda admiración por Darwin como científico, decatouse da fonda impresión que deixara o liberalismo inglés nas teorías evolutivas, marxinando outras igualmente interesantes coma as da Europa continental, que investigaban o desenvolvemento. Relativizou tamén o tan divulgado enfrontamento entre ciencia e relixión, que en realidade enmascara outro enfrontamento máis fondo entre as omnipresentes humanidades do Renacemento e a nova ciencia e Ilustración.

Socialmente tivo moita repercusión pola seu gran talento divulgador das novas teorías evolutivas, os animados debates con outros científicos defensores da tería sintética, como John Maynard Smith, Ernst Mayr, Richard Dawkins nos debates de gradualistas contra interrupcionistas e, nos últimos anos, no debate sociobiolóxico co seu compañeiro de facultade Eduard O. Wilson, no transcurso do cal, un comportamento bastante pouco cívico da súa antiga asociación: “a ciencia para o pobo” fixo que renegase dela e defendese a labor do seu compañeiro a pesar das súas discrepancias.

Morreu de cancro de pulmón despois dun longo padecemento -20 anos- dun tipo de cancro de peritoneo que superara contra todo prognóstico.

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Aínda non existen libros deste autor traducidos ao galego.

  • Ontogeny and Phylogeny (1977). Cambridge MA: Harvard Univ. Press.
  • Ever Since Darwin (1977). New York: W. W. Norton.
  • The Panda's Thumb (1980). New York: W. W. Norton.
  • The Mismeasure of Man (1981). New York: W. W. Norton.
  • Hen's Teeth and Horse's Toes (1983). New York: W. W. Norton.
  • The Flamingo's Smile (1985). New York: W. W. Norton.
  • Time's Arrow, Time's Cycle (1987). Cambridge MA: Harvard Univ. Press.
  • An Urchin in the Storm: Essays about Books and Ideas (1987). N.Y.: W. W. Norton
  • Wonderful Life: The Burgess Shale and the Nature of History (1989). New York: W. W. Norton, 347 pp.
  • Bully for Brontosaurus (1991). New York: W. W. Norton.
  • Finders, Keepers: Eight Collectors (1992). New York: W. W. Norton.
  • Eight Little Piggies (1993). New York: W. W. Norton.
  • The Book of Life (1993). New York: W. W. Norton.
  • Dinosaur in a Haystack (1995). New York: Harmony Books.
  • Full House: The Spread of Excellence From Plato to Darwin (1996). New York: Harmony Books.
  • Questioning the Millennium: A Rationalist's Guide to a Precisely Arbitrary Countdown (1997). New York: Harmony Books.
  • Leonardo's Mountain of Clams and the Diet of Worms (1998). N.Y.: Harmony Books.
  • Rocks of Ages: Science and Religion in the Fullness of Life (1999). New York: Ballantine Publications.
  • The Lying Stones of Marrakech (2000). New York: Harmony Books.
  • Crossing Over: Where Art and Science Meet (2000). New York: Three Rivers Press.
  • The Structure of Evolutionary Theory (2002). Cambridge MA: Harvard Univ. Press.
  • I Have Landed: The End of a Beginning in Natural History (2002). New York: Harmony Books.
  • Triumph and Tragedy in Mudville: A Lifelong Passion for Baseball (2003). New York: W. W. Norton.
  • The Hedgehog, the Fox, and the Magister's Pox (2003). New York: Harmony Books.