Fitoplancto

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Diatomeas a través do microscopio

O fitoplancto é o conxunto de microorganismos planctónicos fotoautótrofos, isto é, fotosintetizadores [1]. O nome provén das palabras gregas φυτόν (fito), ou "planta", e πλαγκτός (planctos), "o que vai á deriva".

As especies de fitoplancto pertencen aos dominios de Bacteria e Eukarya, polo que é un grupo filoxenéticamente diverso, e mostran un amplo rango de formas e tamaños. A meirande parte das especies son unicelulares e microscópicas, de tamaños dos 0,4 a 200 μm [2]. Algunhas especies forman colonias de ata 1 cm de tamaño, como é a cianobacteria filamentosa Trichodesmium[3]. Os grupos eucaríoticos de diatomeas, dinoflaxelados e haptófitos son os principais grupos do fitoplancto, e os responsables dos afloramentos nas augas polares e temperás [1][2]. Grazas a posuír clorofila e outros pigmentos accesorios, como fitobiliproteínas ou xantofilas, o fitolancto dálle cor ás augas que ocupan.

Caracterízaos o ciclo de vida parcial ou totalmente adaptado aos ambientes peláxicos de océanos e de lagos, así como doutras augas doces continentais. A aparición evolutiva do fitoplancto supuxo a oxixenación da atmosfera terrestre e unha mudanza dos ciclos bioxeoquímicos dos océanos e da atmosfera [2].

Importancia ecolóxica do fitoplancto[editar | editar a fonte]

O fitoplancto encóntrase na base da cadea trófica dos ecosistemas acuáticos, xa que serve de alimento a organismos maiores.

Pero amais diso, o fitoplancto é responsable de 98% do osíxeno da atmosfera. Teoricamente, xa que se pensa que a vida na Terra comezou no mar, o fitoplancto sería o responsable da aparición dos organismos heterótrofos, que utilizan, non só directamente o plancto na súa alimentación, senón tamén o osíxeno como fonte de enerxía.

Florecemento ou "bloom"[editar | editar a fonte]

Florecemento de fitoplancto no Mar Báltico.

O fitoplancto tamén pode ser responsable dalgúns problemas ecolóxicos cando se desenvolve demasiado: nunha situación de exceso de nutrientes e de temperatura favorable, estes organismos poden multiplicarse rapidamente formando o que se acostuma chamar florecemento (o "bloom", a palabra inglesa máis usada)[Cómpre referencia]. Nesta situación, a auga vólvese de cor verdoso, pero rapidamente (1-2 días, dependendo da temperatura) vólvese marrón, cando o plancto esgota os nutrientes e comeza a morrer[Cómpre referencia]. A esa altura, a descomposición máis ou menos rápida dos organismos mortos pode levar ó esgotamento do osíxeno na auga e, como consecuencia, á morte masiva de peixes e outros organismos.

Esta situación pode ser natural -no caso dun afloramento intenso - pero pode tamén ser debida a unha situación de contaminación causada polo depósito en exceso de nutrientes na auga. Neste caso, dise que a masa de auga está eutrofizada. No caso da auga doce, cando esta situación se volve crónica, a auga pode permanecer cuberta dunha capa de cianobacterias.

Nos florecementos naturais, o problema cesa cando os nutrientes se esgotan o a temperatura se afasta dos niveis óptimos.

Outro caso de florecemento prexudicial é o das mareas vermellas, nas cales a auga do mar toma unha coloración roxa, e causadas polo desenvolvemento de organismos que liberan toxinas na auga, normalmente "algas marróns" microscópicas do grupo dos dinoflaxelados[Cómpre referencia]. Este fenómeno, cuxas causas inda non se coñecen (a contaminación costeira parece ter moito que ver), foi responsable da destrución de moitas instalacións de acuicultura mariña.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 C. S. Reynolds . The Ecology of Phytoplankton. 2006
  2. 2,0 2,1 2,2 Simon N. et al. 2009. Diversity and evolution of marine phytoplankton. C. R. Biologies 332 (2009) 159–170
  3. Maxim Rubin, Ilana Berman-Frank & Yeala Shaked. Dust- and mineral-iron utilization by the marine dinitrogen-fixer Trichodesmium. Nature Geoscience. 4, 529–534 (2011) doi:10.1038/ngeo1181