Saltar ao contido

Cretáceo

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Cretáceo
Mesozoico Editar o valor en Wikidata
Imaxe
 Instancia de
 Parte de
 Composto por
 Epónimo
Datas
 Data de comezo
hai 145 millóns de anos (circa) Editar o valor en Wikidata
 Data de remate
hai 66 millóns de anos (circa) Extinción dos dinosauros Editar o valor en Wikidata
Cronoloxía
hai 66 millóns de anosExtinción dos dinosauros Editar o valor en Wikidata
 Precedido por
 Sucedido por
Identificadores
Freebase/m/01pt4 Editar o valor en Wikidata
OpenAlexC12294951 Editar o valor en Wikidata
Fontes e ligazóns
Wikidata C:Commons

No escala de tempo xeolóxico, o Cretáceo[1][2] é o período da era Mesozoica do eón Fanerozoico que está comprendido entre 145 millóns e 500 mil e 65 millóns e 500 mil anos atrás, aproximadamente. O período Cretáceo sucede o período Xurásico da súa era e precede o período Paleoxeno da era Cenozoica do seu eón.

Divídese nas épocas Cretáceo Inferior e Cretáceo Superior, da máis antiga para a máis recente.

Durante o Cretáceo, os dinosauros alcanzan a seu cumio, mais ao fin do período acaba ocorrendo a extinción dos dinosauros. É no mesmo período cando xorden os mamíferos placentarios primitivos.

Cambios xeográficos e climáticos

[editar | editar a fonte]

Ao longo do Cretáceo, a configuración dos continentes continuou o seu proceso de fragmentación a partir do supercontinente Panxea. Isto levou a un aumento da diversidade de hábitats e a unha maior separación entre as poboacións de especies, impulsando a especiación.[3] O clima do Cretáceo caracterizouse pola súa calidez, cunha notable diminución dos casquetes polares, o que permitiu unha ampla distribución das especies tanto en latitudes altas como baixas.[4]

Biodiversidade do Cretáceo

[editar | editar a fonte]

Ademais dos dinosauros, que dominaban os ecosistemas terrestres, o Cretáceo foi testemuña da expansión das anxiospermas (plantas con flor), que revolucionaron as cadeas alimentarias e proporcionaron novos nichos ecolóxicos.[5] Nos mares e océanos, os invertebrados, como os amonites e os belemnites, proliferaban, mentres que un grupo de dinosauros emplumados comezaban a diversificarse en especies que son as antepasadas das primeiras aves modernas.[6][7]

Luis Walter Alvarez (esquerda) e o seu fillo Walter Alvarez (dereita) no límite K-T en Bottaccione Gorge, Italia, onde investigaron as concentracións anómalas de iridio que contribuíron á hipótese do impacto de asteroides como causa da extinción masiva do Cretáceo-Paleoxeno.

Extinción no Cretáceo-Terciario

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Extinción dos dinosauros.

A fin do Cretáceo marcouse por unha extinción masiva, na que desapareceron moitas especies, incluídos todos os dinosauros non aviarios. A causa principal críase que foi o impacto dun grande meteorito na rexión que hoxe é a península de Iucatán, o que provocou cambios climáticos catastróficos.[8]

  1. Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para cretáceo.
  2. Definición de cretáceo no Dicionario de Galego de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
  3. Monroe, James S. (James Stewart) (2001). The changing earth : exploring geology and evolution. Pacific Grove, CA : Brooks/Cole-Thomson Learning. ISBN 978-0-534-38468-5. 
  4. Benton, M. J. (Michael J. ) (2015). When life nearly died : the greatest mass extinction of all time. London : Thames & Hudson. ISBN 978-0-500-29193-1. 
  5. Benton, Michael J.; Wilf, Peter; Sauquet, Hervé (2022-03). "The Angiosperm Terrestrial Revolution and the origins of modern biodiversity". New Phytologist (en inglés) 233 (5): 2017–2035. ISSN 0028-646X. doi:10.1111/nph.17822. 
  6. D. B. Weishampel, Dinosaurs, the Encyclopedia, McFarland & Company, Inc., 1996.
  7. ThriftBooks. "The Dinosaur Papers: 1676-1906 book by D.b. Weishampel". ThriftBooks (en inglés). Consultado o 2024-03-25. 
  8. Schulte, Peter; Alegret, Laia; Arenillas, Ignacio; Arz, José A.; Barton, Penny J.; Bown, Paul R.; Bralower, Timothy J.; Christeson, Gail L.; Claeys, Philippe (2010-03-05). "The Chicxulub Asteroid Impact and Mass Extinction at the Cretaceous-Paleogene Boundary". Science (en inglés) 327 (5970): 1214–1218. ISSN 0036-8075. doi:10.1126/science.1177265. 

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Outros artigos

[editar | editar a fonte]
Táboa de eóns, eras e períodos
Supereón Eón Era Período
Fanerozoico Cenozoico Cuaternario
Neoxeno
Paleóxeno
Mesozoico Cretáceo
Xurásico
Triásico
Paleozoico Permiano
Carbonífero
Devoniano
Siluriano
Ordoviciano
Cambriano
Precámbrico Proterozoico Neoproterozoico Ediacárico
Crioxénico
Tónico
Mesoproterozoico Esténico
Ectásico
Calímico
Paleoproterozoico Estatérico
Orosírico
Riácico
Sidérico
Arcaico Neoarcaico
Mesoarcaico
Paleoarcaico
Eoarcaico
Hadeico

Este artigo tan só é un bosquexo
 Este artigo sobre xeoloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.