No principio do Arcaico, a calor interna da Terra era preto de 3 veces maior que na actualidade, e aínda dúas veces maior que a principio do Proterozoico (2.500 millóns de anos). A calor era a remanente do proceso de *acrección planetaria, parcialmente procedente da calor de formación do núcleo interno formado por ferro, e parcialmente procedente da calor radioactiva pola curta vida de átomos radioactivos como o uranio-235.
A maioría das rochas arcaicas que podemos observar na actualidade son metamórficas e ígneas. A actividade volcánica era considerablemente maior que a actual, con numerosos hot spots, rift valleys e erupcións de lavas, incluíndo tipos infrecuentes como komatitas.
