Mustafa Kemal Atatürk

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Mustafa Kemal Atatürk
Mustafa Kemal Atatürk
Mustafa Kemal Atatürk
Emblem of the President of Turkey.svg
Presidente de Turquía
Período: 29 de outubro de 1923
10 de novembro de 1938
Antecesor: {{{antecesor1}}}
Sucesor: İsmet İnönü
Chanceler: {{{chanceler1}}}
Monarca: {{{monarca1}}}
Seal of Prime Ministry of the Republic of Turkey.svg
Primeiro Ministro de Turquía
Período: 3 de maio de 1920
24 de xaneiro de 1921
Antecesor: {{{antecesor2}}}
Sucesor: Fevzi Çakmak
{{{cargoexecutivo3}}}
Período: {{{periodo3}}}
Antecesor: {{{antecesor3}}}
Sucesor: {{{sucesor3}}}
{{{cargoexecutivo4}}}
Período: {{{periodo4}}}
Antecesor: {{{antecesor4}}}
Sucesor: {{{sucesor4}}}
Datos persoais
Nacemento: 19 de maio de 1881
Lugar: Salónica, Imperio Otomán Imperio Otomán (Grecia)
Falecemento: 10 de novembro de 1938
(57 anos)
Lugar: Estambul, Flag of Turkey.svg Turquía
Organización: Partido Republicano Popular
Afiliacións: {{{afiliacións}}}
Cónxuxe: Latife Uşşaki (1923-1925)
Parella: {{{parella}}}
Fillos: {{{fillos}}}
Parentes: {{{parentes}}}
Residencia: {{{residencia}}}
Cargo(s): {{{cargos}}}
Alma mater: {{{almamater}}}
Profesión: Político e militar
Relixión: Islam
Premios: {{{premios}}}
Signature of Mustafa Kemal Atatürk.svg
{{{web}}}

Mustafa Kemal Atatürk(pronunciado: [musˈtäfä ceˈmäl ätäˈtyɾc]), nado en Salónica o 19 de maio de 1881 e finado en Estambul o 10 de novembro de 1938, foi un militar e político turco, fundador e primeiro presidente da República de Turquía.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Naceu en Salónica, entón coñecida como Selânic e parte do Imperio Otomán, fillo dun funcionario de alfándegas que morreu cando el aínda era un neno, segundo o costume turco da época déuselle un único nome, Mustafa.

Estudou nun liceo militar turco onde o profesor de matemáticas deulle o sobrenome de Kemal (o perfecto) pola súa brillantez. Como Mustafa Kemal entrou na Academia Militar de Monastir (hoxe Bitola, na República de Macedonia) en 1895, en 1898 entra na Escola da Guerra de Estambul, do que se licenza en 1902 co grao de tenente. Entre 1905 e 1907 serve en Siria co 5º exército, en 1907 únese ao movemento dos Novos Turcos. En 1911 foi destinado ao Estado Maior en Estambul. Enviado a Libia en 1911 para facer fronte á invasión italiana, en 1913 regresa a Estambul ao cargo das defensas otomás na área de Gallipoli.

Durante a Primeira Guerra Mundial defendeu a área de Gallipoli durante o desembarco dos británicos, franceses, australiano e neocelandeses, converténdose en abril de 1915 no primeiro comandante otomán en vencer a un exército occidental dende as cruzadas, en outubro de 1918 os otománs capitularon e Mustafa Kemal convértese nun dos líderes dos que defendían a non división dos territorios de lingua turca do Imperio Otomán.

Trala aceptación do Tratado de Sevres polo sultán Mehmet VI, Kemal declara traidores á dinastía otomá, Kemal derrota aos gregos que avanzaran ata Ancara para poñer fin á súa rebelión, coñecida como Guerra de independencia turca, as vitorias de Kemal conseguiron manter a integridade territorial de Turquía e a anulación do Tratado de Sevres polo Tratado de Lausana, en novembro de 1922 o goberno provisional puxo fin ao sultanato.

O 29 de abril de 1923 proclamábase a República de Turquía con Mustafa Kemal como o seu presidente, dende alí iniciou unha política de homoxeneización da poboación: intercambio de poboación con Grecia, persecución da lingua kurda; a reforma cultural: substitución do alfabeto árabe polo latino, reforma da educación e modernización das estruturas do estado: laicismo, código civil.

Foi reelixido nas furnas en 1927, 1931 e 1935, así mesmo no ano 1934 a Asamblea Nacional de Turquía concedeulle o título de Atatürk, que significa Pai dos turcos.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Mustafa Kemal Atatürk Modificar a ligazón no Wikidata

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]


Predecesor:
Mehmed VI
(Sultán do Imperio Otomán)
Emblem of the President of Turkey.svg
Presidente de Turquía

1923 - 1938
Sucesor:
İsmet İnönü