Ácido araquidónico

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Ácido araquidónico
Nome IUPAC: ácido (5Z,8Z,11Z,14Z)-5,8,11,14-eicosatetraenoico.
Modelo do ácido araquidónico.

O ácido araquidónico (AA, ou ARA) é un ácido graxo poliinsaturado omega-6 de 20 átomos de carbono [1]. É o homólogo do ácido saturado ácido araquídico, que se encontra no aceite de cacahuete, (Arachis hypogaea), de onde lle vén o nome a ambos. [2] É líquido a temperatura ambiental normal, xa que o seu punto de fusión é de -49ºC.

Índice

[editar] Química

En canto á súa estrutura químca, o ácido araquidónico é un ácido carboxílico de 20 carbonos poliinsaturado con catro dobres enlaces situados nos carbonos 5, 8, 11 e 14, todos eles cis [3]. Como o primeiro dobre enlace está no sexto carbono empezando polo final da cadea, é un ácido graxo omega-6 ou n-6. Considérase un ácido graxo insaturado de cadea longa.

Nalgunhas fontes químicas utilízase o termo "ácido araquidónico" para designar a calquera dos ácidos eicosatetraenoicos. Pero, polo contrario, case todos as publicacións de bioloxía, medicina e nutrición limitan ese termo ao ácido todo-cis-5,8,11,14-eicosatetraenoico. AAnumbering.png

[editar] Bioloxía

O ácido araquidónico é un dos ácidos graxos poliinsaturados presente nos fosfolípidos (especialmente fosfatidiletanolamina, fosfatidilcolina, e nos fosfatidilinosítidos) das membranas celulares, e abunda no cerebro, músculos, e fígado.

Ademais de intervir na sinalización celular como un lípido segundo mensaxeiro implicado na regulación de encimas de sinalización, como a PLC-γ, PLC-δ, e PKC-α, -β, e -γ, o ácido araquidónico é tamén un intermediato inflamatorio fundamental e pode actuar como vasodilatador.[4] Véxanse as rutas biosintéticas de formación de eicosanoides, que se describen nunha sección máis abaixo.

[editar] Relación cos ácidos graxos esenciais

Artigo principal: Ácido graxo esencial.
O ácido araquidónico do corpo normalmente procede de fontes animais da dieta, como carnes, ovos, produtos lácteos; ou é sintetizado no corpo a partir do ácido linoleico.

O ácido araquidónico non é un ácido graxo esencial, xa que se pode sintetizar a partir do ácido linoleico, que si é esencial. Aínda así, pode chegar a ser esencial para o organismo se hai deficiencia de ácido linoleico ou se non se ten a capacidade de converter o ácido linoleico en ácido araquidónico, que é requirido pola maioría dos mamíferos. Algúns mamíferos non teñen a capacidade (ou téñena moi limitada) de converter o ácido linoleico en ácido araquidónico, polo que para eles é un compoñente esencial da súa dieta. Como nas plantas comúns hai pouco ou ningún ácido araquidónico, ditos animais son carnívoros obrigados; sendo un exemplo o gato.[5][6] Porén, unha fonte comercial de ácido araquidónico é o fungo Mortierella alpina.[7]

[editar] Síntese e cascada

Síntese do ácido araquidónico a partir do ácido linoleico.
Síntese dos eicosanoides.

O ácido araquidónico sintetízase a partir do ácido linoleico, que ten dous carbonos menos e dous dobres enlaces menos, polo que deben eliminarse varios hidróxenos e unha elongase debe engadir dous carbonos. O ácido araquidónico pasa a formar parte das moléculas de moitos fosfolípidos.

O ácido araquidónico é liberado das moléculas de fosfolípidos dos que forma parte polo encima fosfolipase A2 (PLA2), a cal escinde os ácidos graxos do fosfolípido, pero pode tamén xerarse na escisión dun diacilglicérido pola diacilglicerol lipase.[4]

O ácido araquidónico xerado como sinalizador celular parece derivar da acción da fosfolipase A2 citosólica específica da fosfatidilcolina (cPLA2, de 85 kDa), entanto que o ácido araquidónico con funcións inflamatorias xérase pola acción dunha PLA2 secretoria de baixo peso molecular (sPLA2, de 14-18 kDa).[4]

O ácido araquidónico é un precursor na produción de eicosanoides:

A produción destes derivados e a súa acción no corpo coñécense en conxunto como a cascada do ácido araquidónico, que é importante nas interaccións entre os ácidos graxos esenciais.

[editar] Activación da fosfolipase A2

A PLA2, é activada pola unión dun ligando a receptores, entre os que están:

Ademais, calquera axente que incremente o calcio intracelular pode causar a activación dalgunhas formas de PLA2.[10]

[editar] Activación da fosfolipase C

O ácido araquidónico pode ser tamén escindido dos fosfolípidos pola fosfolipase C (PLC), rendendo diacilglicéridos (DAG), que son seguidamente escindidos pola DAG lipase orixinando ácido araquidónico.[9]

Os receptores que activan esta vía metabólica son:

A PLC pode tamén ser activada pola MAP quinase. Entre os activadores desta vía están o factor de crecemento derivado das plaquetas (PDGF) e o factor de crecemento de fibroblastos (FGF).[10]

[editar] O ácido araquidónico no organismo

[editar] Cerebro

O ácido araquidónico é un dos ácidos graxos máis abundantes no cerebro, e está presente en cantidades similares ás do ácido docosahexaenoico (DHA). Entre os dous supoñen aproximadamente o 20% do contido en ácidos graxos do cerebro.[11] Xunto co ácido docosahexaenoico, o ácido araquidónico é necesario para a saúde neurolóxica. O ácido araquidónico axuda a manter a fluidez das membranas celulares do hipocampo,[12] axuda a protexer o cerebro do estrés oxidativo activando o receptor gamma activado polo proliferador do peroxisoma [13], e activa a sintaxina-3 (STX-3), unha proteína implicada no crecemento e reparación das neuronas.[14]

Nos adultos a alteración do metabolismo do ácido araquidónico pode estar asociado a trastornos neurolóxicos como a enfermidade de Alzheimer e o trastorno bipolar,[15] nos que poden estar implicadas significativas alteracións na conversión do ácido araquidónico a outras moléculas bioactivas (sobreexpresión ou alteracións na cascada encimática do ácido araquidónico). Algúns estudos indican que o consumo de ácido araquidónico non está asociado co comezo do Alzheimer e que a suplementación nas fases iniciais podería ser beneficiosa, [16] aínda que son necesarios máis estudos.

[editar] Crecemento muscular

Por medio da súa conversiñon en compoñentes activos como a prostaglandina PGF2alfa, o ácido araquidónico é necesario para a reparación e crecemento do músculo esquelético.[17] Esta función fai do ácido araquidónico un compoñente dietario importante para axudar ao proceso anabólico do músculo. [18].

O ácido araquidónico comercialízase como un suplemento que favorece o anabolismo muscular nos culturistas. Os estudos preliminares mostran unha mellora coa suplementación nas características musculares, [19] e unha redución no repouso dos niveis de IL-6 (un regulador central da inflamación). Pero son necesarios máis estudos.

[editar] Inflamación

Nas condicións metabólicas normais, o incremento do consumo de ácido araquidónico na dieta é improbable que orixine un aumento da inflamación. O ácido araquidónico metabolízase orixinando tanto moléculas proinflamatorias coma antiinflamatorias.[20] Estudos nos que se daban entre 840 mg e 2.000 mg diarios a individuos sans durante 50 días non mostraron ningún incremento na inflamación ou actividades metabólicas relacionadas.[20][21][22][23] Un incremento dos niveis de ácido araquidónico está asociado con niveis reducidos das substancias proinflamatorias IL-6 e IL-1, e o incremento do antiinflamatorio factor beta da necrose tumoral.[24] Isto pode dar lugar a unha redución da inflamación sistémica.

O ácido araquidónico xoga un papel central na inflamación relacionada con feridas e moitas enfermidades. O modo en que sexa metabolizado no corpo determina a súa actividade inflamatoria ou antiinflamatoria. As persoas que sofren de dores articulares ou enfermidades inflamatorias activas poden ver exacerbados os síntomas ao incrementaren o consumo de ácido araquidónico, o que se cre que se debe a que é convertido máis rapidamente en compostos inflamatorios. Igualmente, non se aconsella un consumo elevado de ácido araquidónico a persoas que teñan un historial de enfermidades inflamatorias, ou que teñan problemas serios de saúde. Nas persoas sas a suplementación con ácido araquidónico non ten efectos proinflamatorios, pero podería contrarrestar os efectos antiinflamatorios dos ácidos omega-3.[25]

[editar] Efectos sobre a saúde da suplementación con ácido araquidónico

A suplementación con ácido araquidónico a doses de 1.000-1.500 mg diarias durante 50 días foi ben tolerada en varios estudos clínicos, sen que se informase de efectos secundarios significativos. Todos os indicadores de saúde, incluídos a función renal e hepática,[22] lípidos séricos,[26] inmunidade,[27] e agregación plaquetaria [21] non se viron afectados a esta dose e período de duración. Ademais, maiores concentracións de ácido araquidónico no tecido muscular poden estar correlacionadas cun aumento da sensibilidade á insulina. [28] A suplementación con ácido araquidónico nos adultos sans parece non ter toxicidade nin riscos significativos.

Un consello científico da American Heart Association evaluou positivamente o impacto na saúde da suplementación con graxas omega-6 da dieta, incluído o ácido araquidónico.[29] O ácido araquidónico da dieta non é un factor de risco para as enfermidacdes cardíacas, e pode ter un papel no mantemento do metabolismo óptimo e reducir os riscos de problemas cardíacos. Recomendan manter un consumo suficiente de ácidos graxos esenciais omega-3 e omega-6 para ter unha boa saúde.

O ácido araquidónico non é canceríxeno, e os estudos mostran que os niveis consumidos na dieta non están asociados cun incremento no risco do cancro.[30][31][32][33] Porén, o ácido araquidónico é un metabolito central nos procesos inflamatorios e de crecemento celular, os cales se ven alterados en moitos tipos de enfermidades, incluíndo o cáncer. Por tanto, a seguridade da suplementación con ácido araquidónico en pacientes de cáncer, enfermidades inflamatorias, ou outras doenzas non se coñece, polo que nestes casos a suplementación non se recomenda.

[editar] Notas

  1. ↑ PubChem compound Arachidonic acid
  2. ↑ Dorland's Medical Dictionary – 'A'. Consultado o 2007-01-12.
  3. ↑ ChemSpider Arachidonic acid
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Baynes John W., Marek H. Dominiczak (2005), Elsevier Mosby Medical Biochemistry 2nd. Edition.
  5. ↑ (1984). "Nutrition of the Domestic Cat, a Mammalian Carnivore". Annual Review of Nutrition 4: 521–62. DOI: 10.1146/annurev.nu.04.070184.002513.
  6. ↑ (1975). "Inability of the cat to desaturate essential fatty acids". Nature 258 (5531): 171–3. DOI: 10.1038/258171a0.
  7. ↑ History of Martek, Martek.com
  8. ↑ Walter F., PhD. Boron (2003), Elsevier/Saunders Medical Physiology: A Cellular And Molecular Approaoch, 108.
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 Walter F., PhD. Boron (2003), Elsevier/Saunders Medical Physiology: A Cellular And Molecular Approaoch, 103.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 Walter F., PhD. Boron (2003), Elsevier/Saunders Medical Physiology: A Cellular And Molecular Approaoch, 104.
  11. ↑ (1971). "Nutritional influences in the evolution of mammalian brain. In: lipids, malnutrition & the developing brain". Ciba Foundation symposium: 267–92.
  12. ↑ Fukaya, T.; Gondaira, T.; Kashiyae, Y.; Kotani, S.; Ishikura, Y.; Fujikawa, S.; Kiso, Y.; Sakakibara, M. (2007). "Arachidonic acid preserves hippocampal neuron membrane fluidity in senescent rats". Neurobiology of aging 28 (8): 1179–1186. doi:10.1016/j.neurobiolaging.2006.05.023. PMID 16790296.
  13. ↑ (2006). "Neuroprotective effects of arachidonic acid against oxidative stress on rat hippocampal slices". Chemico-biological interactions 163 (3): 207–17. DOI: 10.1016/j.cbi.2006.08.005.
  14. ↑ (2006). "Omega-3 and omega-6 fatty acids stimulate cell membrane expansion by acting on syntaxin 3.". Nature 440 (7085): 813–7. DOI: 10.1038/nature04598.
  15. ↑ (2008). "Arachidonic acid and the brain". The Journal of nutrition 138 (12): 2515–20.
  16. ↑ (2009). "Phospholipase A2 activation as a therapeutic approach for cognitive enhancement in early-stage Alzheimer disease". Psychopharmacology 202 (1–3): 37–51. DOI: 10.1007/s00213-008-1351-0.
  17. ↑ (2001). "Skeletal muscle PGF(2)(alpha) and PGE(2) in response to eccentric resistance exercise: influence of ibuprofen acetaminophen.". The Journal of clinical endocrinology and metabolism 86 (10): 5067–70. DOI: 10.1210/jc.86.10.5067.
  18. ↑ http://www.bodybuilding.com/fun/llewellyn2.htm
  19. ↑ (2007). "Effects of arachidonic acid supplementation on training adaptations in resistance-trained males". Journal of the International Society of Sports Nutrition 4: 21. DOI: 10.1186/1550-2783-4-21.
  20. ↑ 20,0 20,1 (2009). "Omega-6 fatty acids and risk for cardiovascular disease: a science advisory from the American Heart Association Nutrition Subcommittee of the Council on Nutrition, Physical Activity, and Metabolism; Council on Cardiovascular Nursing; and Council on Epidemiology and Prevention". Circulation 119 (6): 902–7. DOI: 10.1161/CIRCULATIONAHA.108.191627.
  21. ↑ 21,0 21,1 (1997). "The effect of dietary arachidonic acid on platelet function, platelet fatty acid composition, and blood coagulation in humans". Lipids 32 (4): 421–5. DOI: 10.1007/s11745-997-0055-7.
  22. ↑ 22,0 22,1 Changes in whole blood and clinical safety markers over 50 days of concomitant arachidonic acid supplementation and resistance training. Wilborn, C, M Roberts, C Kerksick, M Iosia, L Taylor, B Campbell, T Harvey, R Wilson, M. Greenwood, D Willoughby and R Kreider. Proceedings of the International Society of Sports Nutrition (ISSN) Conference June 15–17, 2006. http://arachidonic.com/ARA-baylorsafety.pdf
  23. ↑ (2004). "Effects of dietary supplementation with arachidonic acid on platelet and renal function in patients with cirrhosis". Clinical science 106 (1): 27–34. DOI: 10.1042/CS20030182.
  24. ↑ (2006). "Relationship of plasma polyunsaturated fatty acids to circulating inflammatory markers". The Journal of clinical endocrinology and metabolism 91 (2): 439–46. DOI: 10.1210/jc.2005-1303.
  25. ↑ (1994). "Antithetic relationship of dietary arachidonic acid and eicosapentaenoic acid on eicosanoid production in vivo". Journal of lipid research 35 (10): 1869–77.
  26. ↑ (1997). "The effect of dietary arachidonic acid on plasma lipoprotein distributions, apoproteins, blood lipid levels, and tissue fatty acid composition in humans". Lipids 32 (4): 427–33. DOI: 10.1007/s11745-997-0056-6.
  27. ↑ (1998). "Arachidonic acid supplementation enhances synthesis of eicosanoids without suppressing immune functions in young healthy men". Lipids 33 (2): 125–30. DOI: 10.1007/s11745-998-0187-9.
  28. ↑ (1993). "The relation between insulin sensitivity and the fatty-acid composition of skeletal-muscle phospholipids". The New England journal of medicine 328 (4): 238–44. DOI: 10.1056/NEJM199301283280404.
  29. ↑ (2009). "Omega-6 Fatty Acids and Risk for Cardiovascular Disease: A Science Advisory From the American Heart Association Nutrition Subcommittee of the Council on Nutrition, Physical Activity, and Metabolism; Council on Cardiovascular Nursing; and Council on Epidemiology and Prevention". Circulation 119 (6): 902–7. DOI: 10.1161/CIRCULATIONAHA.108.191627.
  30. ↑ (1999). "Association of energy and fat intake with prostate carcinoma risk: results from The Netherlands Cohort Study". Cancer 86 (6): 1019–27. DOI: <1019::AID-CNCR18>3.0.CO;2-H 10.1002/(SICI)1097-0142(19990915)86:6<1019::AID-CNCR18>3.0.CO;2-H.
  31. ↑ (2004). "Dietary intake of n-3 and n-6 fatty acids and the risk of prostate cancer". The American journal of clinical nutrition 80 (1): 204–16.
  32. ↑ (2005). "Dietary fatty acids and colorectal and prostate cancers: epidemiological studies". Bulletin du cancer 92 (7): 670–84.
  33. ↑ (2004). "Dietary (n-6) PUFA and intestinal tumorigenesis". The Journal of nutrition 134 (12 Suppl): 3421S–3426S.

[editar] Véxase tamén

[editar] Outros artigos

[editar] Ligazóns externas


v • c • e
Tipos de lípidos
Xeral
Ácidos graxos
(Acil)glicéridos
Ceras
Fosfoglicéridos
Esfingolípidos
Glicolípidos
Esteroides
Terpenos
Eicosanoides
Compoñentes
Traído desde "http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ácido_araquidónico&oldid=2287079"
Ferramentas persoais
Espazos de nomes

Variantes
Accións
Navegación
Imprimir/exportar
Caixa de ferramentas
Outras linguas