Juana Capdevielle

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Juana Capdevielle
Juana Capdevielle San Martín, 1905-1936.jpg
Nacemento12 de agosto de 1905
 Madrid
Falecemento18 de agosto de 1936
 Rábade
NacionalidadeEspaña
Alma máterUniversidade Complutense de Madrid
OcupaciónIntelectual, pedagoga, arquiveira
CónxuxeFrancisco Pérez Carballo
editar datos en Wikidata ]

Juana Capdevielle San Martín, nada en Madrid o 12 de agosto de 1905 e asasinada ás aforas de Rábade (Lugo) o 18 de agosto de 1936. Foi unha intelectual, pedagoga, arquiveira e bibliotecaria española.[1] [2] [3]

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Tivo unha traxectoria de muller culta e progresista. Cursou os estudos secundarios en Pamplona para logo licenciarse en Filosofía e Letras na Universidade Central de Madrid, onde tivo como mestre a José Ortega y Gasset e a María Zambrano como compañeira[3]. Foi pensionada pola XAE, ampliou os seus estudos en Alemaña, Bélxica, Francia e Suíza.

O 9 de xullo de 1930, Juana Capdevielle ingresou no Corpo Facultativo de Arquiveiros, Bibliotecarios e Arqueólogos, primeiro adscrita á Biblioteca Nacional e desde xullo de 1931 á Biblioteca da Facultade de Filosofía e Letras da Universidade de Madrid. En 1933, converteuse na primeira muller xefa dunha biblioteca na universidade española e nese mesmo ano, ocupando o mesmo cargo, coordinou o traslado de importantes fondos dispersos noutras dependencias da universidade ás novas instalacións da Cidade Universitaria.[Cómpre referencia]

Tamén no 1933, Juana Capdevielle conseguiu o posto de xefa técnica dunha das mellores bibliotecas privadas do país: a do Ateneo de Madrid. Ademais, no mesmo ano, participou nas Primeiras Xornadas Euxénicas Españolas, celebradas entre o 21 de abril e o 10 de maio, coa conferencia El problema del amor en el ambiente universitario.Traballou na biblioteca universitaria da facultade onde estudara, así como na do Ateneo de Madrid. Na súa condición de pedagoga participou como conferenciante, xunto a personalidades como Roberto Nóvoa Santos, Pío Baroja ou Ramón J. Sender, nas primeiras xornadas organizadas en España sobre pedagoxía sexual en 1934.[Cómpre referencia]

Outras achegas profesionais de Capdevielle foron a organización, en 1934, dun servizo circulante de lectura para os enfermos do Hospital Clínico San Carlos (un centro hospitalario de titularidade pública situado no distrito Moncloa-Aravaca da cidade de Madrid) e da Cruz Vermella; o seu papel activo na constitución da Asociación de Bibliotecarios y Biblioógrafos de España (da que foi tesoreira) e a súa asistencia na implantación da Clasificación Decimal Universal (CDU) que ata entón era unha novidade tan só nas bibliotecas catalás. Este labor, polo que foi pensionada pola Xunta de Ampliación de Estudos e Investigacións Científicas, viuse truncado polo seu asasinato.[Cómpre referencia]

Na primavera de 1936, a petición expresa de Juana Capdevielle, o grupo teatral La Barraca realizou a que sería a súa última función El caballero de Olmedo de Lope de Vega.[Cómpre referencia]

En marzo de 1936 casa co avogado e político Francisco Pérez Carballo. Trala vitoria do Frente Popular, o seu marido é designado Gobernador Civil da Coruña e o matrimonio trasládase a Galicia. Cando tivo lugar o levantamento militar, o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 que deu lugar á Guerra Civil, permanece co seu marido ata o 20 de xullo e logo, por mor do seu embarazo, refúxiase na casa do boticario López Abente. O seu marido foi aprehendido e executado o día 24 de xullo. Ao chamar ao Goberno Civil para ter novas do seu esposo, comunícanlle que sería recollida para acompañala xunto a el, porén, foi detida e encarcerada. Estando en prisión, soubo do asasinato do seu marido e sufriu un ataque de nervios que, ao parecer, provocoulle un aborto (foi axudada polo médico e deputado de Esquerra Republicana García Ramos que tamén estaba detido)[4]. Francisco Pérez Carballo foi fusilado o 24 de xullo en Punta Herminia, preto da Torre de Hércules.[3]. Juana Capdevielle foi liberada a primeiros coa prohibición de residir na Coruña e busca acubillo en Vilaboa (Culleredo), na casa do deputado de Esquerra Republicana Victorino Veiga. Alí recibe unha orde de deportación que nunca chegou a cumprir, pois na noite do 17 de agosto foi detida por membros da Garda Civil, violada e asasinada. O seu cadáver apareceu á mañá seguinte no km 526 da estrada Madrid - A Coruña, no Monte da Gándara, ás aforas de Rábade, provincia de Lugo.

Obras[editar | editar a fonte]

CAPDEVIELLE, J., "El problema del amor en el ambiente universitario", en NOGUERA, E., HUERTA, L. (dir.), Libro de las Primeras Jornadas Eugénicas Españolas. Genética, Eugenesia y pedagogía sexual. Madrid, Javier Morata, 1934, v. II, p. 274-292.

CAPDEVIELLE, J., "Bibliotecas de hospital" extracto en GASCÓN GARCÍA, J. "El congrés de I´IFLA de 1935 (Madrid, Barcelona, etc.): història i textos", Item. Revista de Biblioteconomía i Documentació 12 (Gener-Juny 1993), p. 37-61.

Recoñecementos[editar | editar a fonte]

Na Universidade da Coruña o edificio onde se localizan o Servizo de Biblioteca Universitaria, o Centro de Documentación e Arquivo e unha sala de estudo, leva o seu nome.[5][6][7][8]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Blanco, Carmen: Juana Capdevielle no Álbum de Mulleres do Consello da Cultura Galega.
  2. "Recuperan a historia de Juana Capdevielle, fusilada en Rábade". Galicia Hoxe. Arquivado dende o orixinal o 28 de setembro de 2007. Consultado o 04 de xaneiro de 2007. 
  3. 3,0 3,1 3,2 Gállego Rubio, Cristina (2010). Juana Capdevielle San Martín. Complutense. ISBN 978-84-7491-993-6. 
  4. Casanova, Julián (2007). Historia de España. República y guerra civil. vol 8. Crítica Marcial Pons. ISBN 978-84-8432-878-0. 
  5. "INFORMACIÓN XERAL". www.udc.es. Consultado o 18 de agosto de 2020. 
  6. "Edificio Xoana Capdevielle". www.udc.es. Consultado o 18 de agosto de 2020. 
  7. "Información xeral". www.udc.es. Consultado o 18 de agosto de 2020. 
  8. "Horarios das aulas de estudo para o curso 2019/2020". www.udc.es. Consultado o 18 de agosto de 2020. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]