Saltar ao contido

Jimena Fernández de la Vega

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Modelo:BiografíaJimena Fernández de la Vega

Editar o valor en Wikidata
Biografía
Nacemento1895 Editar o valor en Wikidata
A Veiga Editar o valor en Wikidata
Morte1984 Editar o valor en Wikidata (88/89 anos)
Santiago de Compostela Editar o valor en Wikidata
Causa da mortemorte natural Editar o valor en Wikidata
Profesora
Editar o valor en Wikidata
Datos persoais
EducaciónUniversidade de Santiago de Compostela Editar o valor en Wikidata
Actividade
Campo de traballoXenética Editar o valor en Wikidata
Ocupaciónxenetista Editar o valor en Wikidata
EmpregadorUniversidade Central Editar o valor en Wikidata
ProfesoresRoberto Nóvoa Santos Editar o valor en Wikidata
Familia
PaiWenceslao Fernández de la Vega Pasarín Editar o valor en Wikidata
IrmánsElisa Fernández de la Vega
Wenceslao Fernández de la Vega Lombán
Virgilio Fernández de la Vega Lombán Editar o valor en Wikidata
ParentesMaría Teresa Fernández de la Vega, sobriña Editar o valor en Wikidata

BNE: XX1268635 Dialnet: 5070738

Jimena María Francisca Emilia Fernández de la Vega Lombán, nada na Veiga (Asturias) o 30 de maio de 1895 e finada en Santiago de Compostela en 1984, foi unha médica vencellada a Galicia, pioneira e promotora da xenética en España.[1]

Traxectoria

[editar | editar a fonte]

Filla de Dolores Lombán Cotarelo e Wenceslao Fernández de la Vega Pasarín, médico liberal de Castroverde, membro da Institución Libre de Enseñanza,[2] fundador e primeiro director do Balneario de Guitiriz.

Xunto á súa irmá xemelga Elisa foron as primeiras mulleres en estudar nunha universidade galega. Foron admitidas na facultade de Medicina da Universidade de Santiago de Compostela. Remataron xuntas a carreira, e a Jimena concedéuselle o Premio Extraordinario (só se concede un por ano).

Xenetista, foi discípula de Nóvoa Santos, Gregorio Marañón e Gustavo Pittaluga.[3] En 1922 presentou a súa tese Estudio de la vagotonía infantil por medio del examen hematológico.[2]Concedéronlle unha pensión para estudar a herdanza mendeleiana en Alemaña. Foi profesora na Cátedra de Patoloxía Xeral da Universidade Central de Madrid (a predecesora da actual Universidade Complutense de Madrid).

Durante a guerra civil exerceu como médico militar en Santiago de Compostela no hospital instalado no seminario de San Martiño Pinario. Fíxose cargo dos fillos de Elisa á morte desta e tras o exilio do seu pai á Arxentina. [2]

Cando rematou a guerra volveu a Madrid, deu clases na Facultade e traballou no hospital de San Carlos, en Atocha. A finais dos anos 40, sacou as oposicións a médico de balneario e fíxose cargo do de Guitiriz. Tras a morte da súa nai foi directora de distintos balnearios como Montemayor (provincia de Salamanca) ou Cestona (Guipúscoa) e finalmente trasladouse ao balneario de Lanjarón (provincia de Granada), onde permaneceu ata a xubilación. [2] Morreu nun sanatorio de Santiago dunha enfermidade cerebrovascular.

Unha sobriña súa, María Teresa Fernández de la Vega, foi vicepresidenta primeira do goberno de José Luis Rodríguez Zapatero.

Tumba de Jimena Fernández de la Vega no cemiterio de Boisaca
  • “Estado actual de la Biología y Patología Gemelar en su relación con los problemas hereditarios”. Hamburgo (1926)
  • “Drosophila y Mendelismus”. Hamburgo (1927)
  • Sobre los procesos de difusión e intercambio entre la sangre y los tejidos. Método de la fluoriscina. Wiener Klinische Wochenschrift. 1927; 25
  • “Experimentos de Genética en Drosophila, efectuados en el Instituto Anatómico de Hamburgo”. Boletín de la RSEHN, 1928
  • Consideraciones sobre las hemodistrofias a propósito de un caso clínico. Anales del servicio de Patología Médica del Hospital General de Madrid, 1928-29: 224-231
  • Consideraciones etiológicas y patogénicas sobre un caso de hemofilia. Archivos de Cardiología y Hematología 1929 ( 10) :228-231
  • Tradución do alemán da obra de Julius Bauer Herencia y constitución (1930)
  • Herencia de los caracteres psicológicos. Archivos de Neurobiología. 1933; 13:405-417
  • La herencia biológica en el hombre. I. Herencia de los caracteres psicológicos. II. Selección y contraselección. En: Noguera, E. e Huerta, L. (eds). Genética, Eugenesia y Pedagogía Sexual. Libro de las Primeras Jornadas Eugénicas Españolas. Madrid: Morata; 1934, pp. 159–181
  • Constitución. En: Nóvoa Santos, R. Manual de Patología General. Santiago, 1934. Tomo primeiro, pp. 375–404
  • Coeficientes de correlación entre algunas medidas del hábitus. Anales de Medicina Interna. 1934; 3:341-349
  • "Vererbungsfragen der Blutkörperchen" (“Preguntas sobre la herencia de los eritrocitos”). 1934
  • “La herencia fisiopatológica en la especie humana”. 1935
  • Hidrología y materia biológica. Lecciones adaptadas al programa de las oposiciones a médicos hidrólogos (1943)[4]
  • Teoría de la herencia y herencia molecular (1963)[2]

Recoñecementos

[editar | editar a fonte]

En 2006 inaugurouse a Vicerreitoría de estudantes da Universidade de Santiago de Compostela baixo o nome de Casa Jimena e Elisa Fernández de la Vega.[5]

En 2021 a Real Academia Galega de Ciencias escolleuna Científica galega do ano.[6]

  1. Xoel Fernández de la Vega Gorgoso (9/8/2008). "Jimena Fernández de la Vega". Consultado o 19/7/2017.
  2. 1 2 3 4 5 Rey, Manuel (08/3/2018). "Jimena e Elisa Fernández de la Vega, as xemelgas pioneiras na Medicina". GCiencia. Consultado o 12/2/2019.
  3. Delgado Echeverría, Isabel (2007). El descubrimiento de los cromosomas sexuales (PDF). Madrid: CSIC. pp. 350–360. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 12 de febreiro de 2019. Consultado o 19 de xullo de 2017.
  4. Romero de Pablos, Ana; Santesmases, Mª Jesús (2008). Cien años de política científica en España. Madrid: Fundación BBVA. p. 163. ISBN 978-84-96515-62-8.
  5. "Homenaje a Jimena y Elisa Fernández de la Vega, tías de María Teresa y pioneras en la universidad gallega". elcorreogallego.es. 3/12/2006. Arquivado dende o orixinal o 16/03/2018. Consultado o 13/3/2018.
  6. "Jimena Fernández de la Vega, pioneira da xenética médica, nomeada 'Científica galega do ano'". Praza Pública. 2021-02-10. Consultado o 2021-02-11.

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Bibliografía

[editar | editar a fonte]

Outros artigos

[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas

[editar | editar a fonte]