Frank Gehry

Frank Gehry
Biografía
Nacemento	(en) Frank Owen Goldberg ; 28 de febreiro de 1929 ; Toronto
Morte	5 de decembro de 2025 (96 anos); Santa Monica
Educación	USC School of Architecture (en) - arquitectura (–1954); Escola de Graduados de Deseño de Harvard ; Bloor Collegiate Institute (en) ; Universidade do Sur de California - Bachelor of Architecture (en) ; Universidade Harvard ; Harbord Collegiate Institute (en)
Actividade
Campo de traballo	Arquitectura e ópera
Lugar de traballo	Toronto ; Os Ánxeles ; Santa Monica
Ocupación	arquitecto, escenógrafo, músico, autor, deseñador de xoias, deseñador de mobles, deseñador, debuxante
Período de actividade	1957 - 2020
Empregador	Universidade Columbia
Membro de	Academia Europea das Ciencias e Artes ; Real Academia de Arte (membro de honra) ; Academia Estadounidense das Artes e as Letras ; Academia das Artes e das Ciencias dos Estados Unidos
Movemento	Arquitectura posmoderna
Compañeiro profesional	Alberto Zorzi
Obra
	Obras destacables Centro Stata; Guggenheim Abu Dhabi (pt) ; (1934) Weisman Art Museum (en) ; (1996) Casa danzante; (1997) Museo Guggenheim Bilbao; (2001) DZ Bank building (en) ; (2003) Walt Disney Concert Hall; (2011) Beekman Tower (pt) ; (2014) Fondation Louis Vuitton; (2014) Biomuseo; (2020) Dwight D. Eisenhower Memorial (en) ;
Familia
Pai	Gehry
Premios
	(2016) Medalla Presidencial da Liberdade Concedido por Barack Obama; (2014) Premio Princesa de Asturias das Artes; (2012) Medalla do Xubileu de Diamante da Raíña Sabela II; (2012) Twenty-five Year Award (en) ; (2011) Premio Steiger; (2009) Premio Grandes Inmigrantes; (2009) Order of Charlemagne (en) ; (2008) Golden Lion (pt) ; (2006) Salón da Fama de California; (12 de novembro de 2002) Compañeiro da Orde do Canadá; (2002) Medalla do Xubileu de Ouro da Raíña Sabela II; (2002) Medalla Nacional das Artes; (2001) doutor honoris causa pola Universidade de Alcalá; (2000) Medalla de Ouro do RIBA; (2000) Premio Nacional de Deseño; (1999) Medalla de Ouro do AIA; (1998) Frederick Kiesler Prize (en) ; (1994) The Dorothy and Lillian Gish Prize (en) ; (1994) Thomas Jefferson Medal in Architecture (en) ; (1992) Praemium Imperiale; (1992) Wolf Prize in Architecture (en) ; (1989) Premio Pritzker ;
Sitio web	foga.com

Frank Owen Gehry, nado en Ephraim Goldberg (Toronto) o 28 de febreiro do 1929^[1] e finado o 5 de decembro de 2025 en Santa Mónica (Estados Unidos), foi un arquitecto canadense.

É coñecido polos seus deseños esculturais dos edificios. Tamén é recoñecíbel polas estruturas curvas cubertas na súa meirante parte por metais reflectivos. A súa obra máis famosa, e a que amosa mellor a expresión do seu traballo, é o Museo Guggenheim Bilbao, que está recuberto de titanio. Foi gañador do Premio Pritzker no ano 1989 e do Premio Princesa de Asturias das Artes en 2014.

Traxectoria

Nado en Toronto nunha familia xudía, Gehry mudouse aos 17 anos aos Ánxeles (California) para se formar na Universidade de California do Sur en arquitectura. Despois comezou a estudar planeamento urbano en Harvard, mais non rematou. En 2025 moraba nos Ánxeles, estando naturalizado estadounidense.

O director Sydney Pollack fixo no ano 2005 unha película documental sobre a súa persoa, titulada Sketches of Frank Ghery (apuntamentos de Ghery), na que se fala dos seus inicios, das relacións e sentimentos cara ás súas obras, ou das críticas que recibe.

Premios

En recoñecemento ao seu labor, Frank Gehry recibiu numerosos e prestixiosos premios e distincións, como as seguintes:

1977 - Arnold W. Brunner Memorial Prize in Architecture (American Academy of Arts and Letters.)
1989 - Premio Pritzker.
1992 - Premio da Fundación Wolf das Artes (Arquitectura).
1992 - Praemium Imperiale Award for Architecture, da «Japan Art Association».
1994 - Premio Dorothy and Lillian Gish.
1998 - National Medal of Arts (AEB).
1998 - Premio Friedrich Kiesler.
1999 - Medalla de Ouro do AIA, American Institute of Architects (AEB).
2000 - Medalla de Ouro, Royal Institute of British Architects.
2002 - Gold Medal for Architecture (American Academy of Arts and Letters).
2002 - Comendador da Orde do Canadá.
2003 - Medalla de Prata de Caldes de Malavella.
2008 - Gran Cruz da Orde de Carlomagno do Principado de Andorra (despois rexetouna).
2014 - Premio Príncipe de Asturias das Artes.^[2]

Obras representativas

Casa Frank Gehry (California).
Museo Guggenheim Bilbao, Bilbao, País Vasco.
Adega-Hotel Marqués de Riscal, Elciego (Áraba), País Vasco.
Casa Danzante, Praga, República Checa.
Edificio do Banco DG, Berlín, Alemaña.
Centro Stata, Instituto Tecnolóxico de Massachusetts, Boston, Estados Unidos
Edificio Peter B. Lewis, Cleveland, Ohio, Estados Unidos
Escola de Management Weatherhead, Cleveland, Ohio, Estados Unidos
Centro de Exposicións, Columbia, Maryland, Estados Unidos
Centro postal Merriweather, Columbia, Maryland, Estados Unidos
Sede principal de Rouse Company, Columbia, Maryland, Estados Unidos
Centro Maggie's Dundee, Dundee, Escocia.
Torre Gehry, Hanóver, Alemaña.
Sala de Concertos Walt Disney, Os Ánxeles, Estados Unidos
Museo Experience Music Project, Seattle, Estados Unidos
Universidade de Minnesota, Minneapolis, Minnesota, Estados Unidos
Museo de Arte Weisman, Minneapolis, Minnesota, Estados Unidos
Pavillón Jay Pritzker, Chicago, Illinois, Estados Unidos
O Peixe dourado no Port Olímpic de Barcelona, Cataluña.
Vitra Design Museum en Weil am Rhein.
Museo da Biodiversidade na cidade de Panamá.

Imaxes dalgúns edificios do arquitecto

Museo Guggenheim, Bilbao.
Adega-Hotel Marqués de Riscal en Elciego (Áraba).
Casa Danzante, Praga.
Vestíbulo do DG Bank.
Centro Stata.
Edificio Peter B. Lewis.
Pavillón Pritzker.
Museo da biodiversidade en Panamá

Notas

↑ "Frank Gehry clears the air" Globe and Mail, 28 de xullo, 2010
↑ "Premio Príncipe de Asturias das Artes 2014". Arquivado dende o orixinal o 11 de maio de 2014. Consultado o 24 de outubro de 2014.

[clear-1] "Frank Gehry clears the air" Globe and Mail, 28 de xullo, 2010

[2] "Premio Príncipe de Asturias das Artes 2014". Arquivado dende o orixinal o 11 de maio de 2014. Consultado o 24 de outubro de 2014.

[1]

[2]

v c e Galardoados co Premio Princesa de Asturias das Artes
Década de 1980	1981: Jesús López Cobos 1982: Pablo Serrano Aguilar 1983: Eusebio Sempere 1984: Orfeón Donostiarra 1985: Antonio López García 1986: Luis García Berlanga 1987: Eduardo Chillida 1988: Jorge Oteiza 1989: Oscar Niemeyer 1990: Antoni Tàpies
Década de 1990	1991: Victoria de los Ángeles, Teresa Berganza, Montserrat Caballé, Josep Carreras, Pilar Lorengar, Alfredo Kraus e Plácido Domingo 1992: Roberto Matta Echaurren 1993: Francisco Javier Sáenz de Oiza 1994: Alicia de Larrocha 1995: Fernando Fernán Gómez 1996: Joaquín Rodrigo 1997: Vittorio Gassman 1998: Sebastião Salgado 1999: Santiago Calatrava 2000: Barbara Hendricks
Década de 2000	2001: Krzysztof Penderecki 2002: Woody Allen 2003: Miquel Barceló 2004: Paco de Lucía 2005: Maya Plisetskaya e Tamara Rojo 2006: Pedro Almodóvar 2007: Bob Dylan 2008: Orquestras Xuvenís e Infantís de Venezuela 2009: Norman Foster 2010: Richard Serra
Década de 2010	2011: Riccardo Muti 2012: Rafael Moneo 2013: Michael Haneke 2014: Frank Gehry 2015: Francis Ford Coppola 2016: Núria Espert 2017: William Kentridge 2018: Martin Scorsese 2019: Peter Brook 2020: Ennio Morricone e John Williams
Década de 2020	2021: Marina Abramović 2022: Carmen Linares e María Pagés 2023: Meryl Streep 2024: Joan Manuel Serrat 2025: Graciela Iturbide
Os outros premios: Ciencias Sociais Comunicación e Humanidades Concordia Cooperación Internacional Investigación Científica e Técnica Deportes Letras.