Memorias dun neno labrego

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Memorias dun neno labrego
Estatua Memorias dun neno labrego, Lalín.JPG
Estatua homenaxe a Memorias dun neno labrego en Lalín.
Autor/a Xosé Neira Vilas
Ilustrador Isaac Díaz Pardo
Cuberta Luís Seoane (capa da 1ª edición)
Isaac Díaz Pardo
Orixe Galicia Galicia
Lingua galega
Tema(s) Realidade social
Xénero(s) Narrativa
Editorial Editorial Follas Novas
Ediciós do Castro
Data de pub. 5 de xaneiro de 1961[1]
ISBN ISBN 978-84-8485-253-7 (25ª edición, 2007)
Seguido por Cartas a Lelo

Memorias dun neno labrego é unha novela social e histórica de Xosé Neira Vilas publicada na Arxentina o 5 de xaneiro de 1961. É un libro sobre o agro galego visto polos ollos dun neno, e é a obra máis lida da literatura galega,[2] con máis de 600 000 exemplares vendidos até o 2015.[3] Está adicado a todos os nenos e todas as nenas que falan galego.

Argumento[editar | editar a fonte]

Na obra o autor pretendía contar como era o estilo de vida nos anos corenta dun rapaz labrego de doce ou trece anos nunha aldea galega, concretamente da comarca de Deza, na aldea de Gres, en Vila de Cruces. Malia non tratarse dun texto autobiográfico, parte dun escenario e mais dunha época concreta. O protagonista é Balbino, un neno da aldea, que ten que se bater coa pobreza e as inxustizas da sociedade galega de xacando.

Así comeza a novela:

Eu son Balbino. Un rapaz de aldea. Coma quen dis, un ninguén. E ademais, pobre.

O neno vai contando as súas vivencias do día a día. Érguese para levar o gando a pastar antes de ir á escola. Garda loito por seu tío, e non pode desfrutar das festas como o entroido, polo que debe ver desde a súa casa os Xenerais do Ulla. Polas festas da Virxe do Carme vai á misa coa súa madriña, que é moi relixiosa, mais non vai á verbena por mor do loito, se ben ao remate da festa vai ao souto á procura de obxectos perdidos. O seu irmán Miguel marcha a América, o que provoca unha discusión sobre a emigración entre o pai e o padriño. Ten unha irmá, Celia, que está a servir en Loxo (Touro).

Conta as súas primeiras experiencias co amor, a morte e a noite de San Xoán. Relata a súa pobreza comparándoa cun neno máis rico (Manolito, o señorito da familia para a que serven) e cun máis pobre (Andrés do Canteiro). Logo de que o padriño lle falase da amizade coñece a Lelo, outro neno tamén pobre que o salva de morrer afogado no río Ulla. Unha das súas ilusións é comer pantrigo e queixo.

Na escola aprende da man da profesora Eladia. É un neno con inquedanzas, e ao ser o máis avanzado da clase, exerce de mestre na ausencia da profesora. Balbino di que non entende as conversas dos maiores. Aínda así, sabe que hai ricos e pobres, e considérao inxusto.

Estivemos dacordo en que no mundo hai pobres e ricos e non debería ser así.

Non reza, mais traballa como sancristán durante un ano.

Un día guíndalle unha pedra á cara a Manolito. Pasa a noite na casa dunha familiar, e ao día seguinte vai co pai ao casa do patrón, e o pai malla nel cunha corda. Pola noite decide escapar onde a súa irmá e poñerse a servir. O seu novo patrón é un tratante de gando que lle presta libros. A obra remata cun final aberto. O caderno no que Balbino anota as súas vivencias dállo a un sobriño do patrón, e convértese nas súas memorias.

Versións[editar | editar a fonte]

Edicións[editar | editar a fonte]

O libro foi escrito no segundo semestre de 1960, e antes de o editar Neira Vilas deullo a ler a Rafael Dieste. Foi publicado pola editorial Follas Novas, que Neira Vilas fundara xunto á súa muller Anisia. Saíu do prelo o 5 de xaneiro de 1961, con cuberta de Luís Seoane. O libro foi moi ben acollido na diáspora galega e enviáronse a Galiza algúns centos de exemplares que foron divulgados tamén con boa acollida. En maio de 1968, coincidindo co Día das Letras Galegas, saíu a segunda edición con Ediciós do Castro, con ilustracións de Isaac Díaz Pardo e prólogo de Xesús Alonso Montero. En 1981 saíu a décima edición, cun novo prólogo En 2005 saíu a vixésimo quinta edición en galego, co prólogo actualizado de novo. En 2011, co gallo do 50 aniversario da obra, saíu publicado por Editorial Galaxia[4]. A mesma casa tirou do prelo unha nova edición en maio de 2015 na colección Neira Vilas[5].

En 2002 apareceu na Colección 120 de La Voz de Galicia.

Traducións[editar | editar a fonte]

O libro está completamente traducido e publicado en alemán (Tagebuch einer Kindheit in Galicien, 1984; tradución de Gudrun Hohl), asturiano (Memories d'un nenu llabriegu, 1996; tradución de Xandru Fernández), catalán (Memòries d'un nen de pagès, 1985; tradución de Marc Ferrer i Cuixart), éuscaro (Mutiko baserritar baten oroitzapenak, 1988; tradución de Andrés Urrutia Badiola), portugués (Memórias de un pequeno camponés, 1977; traducido por José Viale Moutinho), castelán (Memorias de un niño campesino, 1963; traducido polo propio autor), inglés (Memoirs Of A Peasant Boy, 2007; traducido por Camilo Ogando) e esperanto (Memoraĵoj de kampara knabo, 2017; traducido por Suso Moinhos[6]).

Ademais, hai constancia doutras traducións non publicadas como libro, a maior parte traducións parciais, ao chinés (tradución de Jan-Chen-Jao), ruso (traducido por Oleg Ostrovski en 1968), italiano (varias traducións completas), checo (traducido por Miloslav Pluhar en 1968), búlgaro (Dimíter Anguelov, 1980), francés (por Corinne Son).

Tamén ten unha versión en maia non editada, adaptada para o teatro e que foi representada en México, e outra versión en braille.

Á morte de Neira Vilas, a novela estaba sendo traducida tamén ao xaponés por Tadashi Yamamoto[7].

Adaptacións[editar | editar a fonte]

A obra foi adaptada ao teatro en 2011 por Cándido Pazó[8], amais de por diversas agrupacións teatrais escolares. En 1986 Víctor Freixanes dirixiu unha peza audiovisual para a serie A Trabe de Ouro.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Real Academia Galega (ed.). "Cincuenta e cinco anos de 'Memorias dun neno labrego'". Consultado o 6 de xaneiro de 2016. 
  2. "Falece o escritor Xosé Neira Vilas". Praza Pública. 27 de novembro de 2015. Consultado o 27 de novembro de 2015. 
  3. F, X (22 de xullo de 2015). "«Memorias dun neno labrego» chega á súa edición número 35". La Voz de Galicia. Consultado o 4 de xaneiro de 2016. 
  4. "Presentación da nova edición de MEMORIAS DUN NENO LABREGO", artigo na web de Galaxia, 26 de xaneiro de 2011.
  5. Ficha na web de Galaxia.
  6. Penelas, Sandra (2 de xullo de 2016). "Eu son... Balbino, un kampara knabo". Faro de Vigo. Consultado o 18 de agosto de 2016. 
  7. G. Calaza, Iván (8 de agosto de 2016). "Memorias dun neno labrego» tamén será traducido ao xaponés". La Voz de Galicia. Consultado o 8 de agosto de 2016. 
  8. Memorias dun neno labrego, na web de Abrapalabra.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]