Xente no rodicio

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura

Xente no rodicio
Autor/aXosé Neira Vilas
OrixeGalicia
LinguaLingua galega
Xénero(s)Narrativa

Xente no rodicio é un libro de contos de Xosé Neira Vilas, publicado en 1965. Nesta obra recóllese unha escolma de vinte contos, de condensadas historia cheas de intención e engano[1]. O conto supón un pasado absoluto, xa que desde as primeiras liñas se parte dunha accion definitivamente ocorrida e o desenlace vén a ser, a un tempo, a exposición e o nó. Esta singularidade abondaría para o diferenciar da novela[1].

Relatos[editar | editar a fonte]

  • "O muiñeiro vello": unha vítima máis da explotación, é despedido do goberno do muíño e agora permanece á porta, para lles ir contando a súa desgraza a todos os que pasan.
  • "O suicidio": Andrés, fillo de solteira, non coñece a seu pai e asiste á morte miserable de súa nai cando só ten cinco anos. Servindo de criado na casa dos Arneiro, sofre un trato denigrante e só teima no suicidio.
  • "A ofrenda": Avelino padece un tumor e ofrécese a San Roque, pero cae morto debaixo do santo o mesmo día da procesión.
  • "Vidro e sol": Alfredo, un fillo da miseria, vingará a súa fame bebendo a botella de leite que cada día lle carrexa a don Pedro.
  • "María": María e máis Afonso ven frustrado o seu amor por causa da desgraza e da pobreza. Afonso ten un accidente de traballo e morre. Ela espérao durante anos, pero, cando recibe a fatal noticia, cega e múrchase de dor.
  • "A serra". Ramón traballa de serrador na casa do Fragueiro, ten indicios certos de que este se ve coa súa muller. Un día, cegado polos celos, turra o Fragueiro enriba da serra.
  • "Auga": este é o factor que desencadea a traxedia e a violencia. Bastián presenza a morte de seu irmán Suso a mans dun veciño, nun día de choiva.
  • "Noxo": Santiago, o retallador, denuncia a cobiza dos fillos da tía Ramona no velorio e acúsaos a eles de causárenlle a morte á muller, debido ás continuas pelexas pola mellora da herdanza.
  • "O delito de Tomas": Tomás é un neno moi pobre que non ten ningún xoguete. Un día namórase dun pínfano dos cativos de Torres, nenos ricos, e agóchao no faiado. Sabedora súa nai, obrígao a devolvérllelo e pedir perdón.
  • "O trebón": a moza vese acusada no sermón do cura por abortar despois dun esforzo no traballo, sae correndo da igrexa e refúxiase nun caseto vello.
  • "Corredoira": Un día chega á aldea un home contratado a xornal. Sacando os nenos ninguén se decata da súa presenza, os nenos imaxinan cousas sobre el. Un día desaparece e só os nenos se dan conta.
  • "A sombra": O zoqueiro é o culpable da deshonra e morte de María. Para que non a esquezan fai rular pola aldea que María se aparece de noite no corgo onde afogou.
  • "Lucinda": Lucinda conta na taberna a súa miserable historia de prostituta sen que lle importe a presenza de ninguén, nin sequera a de Alberte que é o narrador do conto e o primeiro que se aproveitou dela.
  • "A seca": contra as forzas da natureza de nada valen as ofrendas e as rogativas.
  • "Abel": é o soño máis agarimado de catro irmanciñas pero vén o mundo morto. Despois de moito tempo, elas non se esquecen e teiman en como sería.
  • "Como é o mar?": Mariña, a nena orfa, só tiña un anhelo, quería saber como era o mar. Cega e vella vai á cidade e oe un ruído descoñecido, é o mar, tírase a el, e nel morre.
  • "A irmá de Susiño": Susiño, un neno pequeno, ten unha irmá á que adora, pero descobre que a súa irma na cidade dedícase á mala vida. Dorinda volve enferma para a aldea e vítima da hipocrisía da familia non o deixan acercarse a ela.
  • "Isaura": O amor que se prometeron Ramón e Isaura nunca chegará a consumarse, porque o pai de Isaura obrígaa a casar cun vello rico. Unha noite Ramón volve, pero o vello segue a Isaura, saca unha arma e asasina a Isaura en presenza de Ramón.
  • "O Pesco": Un veciño borracho relata na taberna a existencia miserable e as aldraxes que recibiu o Pesco da xente mentres estaba vivo.
  • "Todo para Carme": A irmá de Carme ten nove anos e sente celos da moza casadeira á que a súa nai lle merca canto quere, e como son pobres para ela non queda máis que frío e fame.[2]

O libro[editar | editar a fonte]

Os contos do volume amosan unha mestura de desengano, humor e piedade, tan propia do pobo galego. Neira Vilas revela padecer esa orientación ao triste e ao frustrado, a amargura da vida tan típica dese tempo. O libro mantén uns valores creativos derivados da participación na vida e do interese por afondar na problemática do home e do mundo galego. Os procedementos dos que se vale o autor son o ambiente esquemático e estilo rápido.

O elemento que se repite nos vinte relatos que conforman o libro é o contexto rural, que comparte espazo co home e a muller campesiña, coa pobreza, a fame e a miseria.

O ambiente que nos presenta é case sempre dramático e moi problemático, un ambiente que impulsa aos personaxes a contarnos as súas desgrazas ou as desgrazas alleas. Na obra tamén se mostra unha procura obsesiva da infancia non vivida, e preséntase unha visión de Galicia dende a perspectiva dun neno, "pero modificada polo senso crítico e pola consciencia dun adulto[2]"

Narración[editar | editar a fonte]

O narrador preséntase como unha testemuña que introduce o relato e conta a historia como un monólogo do protagonista. E é o mesmo narrador quen pecha o relato. Está técnica permítelle plasmar ao autor a realidade campesiña desde múltiples ángulos, polo que o resultado final sae moi enriquecido pola suma das diversas perspectivas[2].

Os relatos teñen unha estrutura similar: non se detén na descrición de ambientes ou escenarios, xa que o que predomina é o tratamento realista do que poderían ser os habitantes dunha aldea pecha e opresiva, condenados á emigración ou á autodestrución[3].

Nesta obra Xosé Neira Vilas evoca a época da posguerra, despois da guerra civil española.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 Neira Vilas, Xose (2001). Xente no rodicio. Galaxia. ISBN 978-84-8288-436-3. 
  2. 2,0 2,1 2,2 Rábade Paredes, Xesús (1992). Xosé Neira Vilas e Xente no rodicio. Galaxia. ISBN 84-7154-836-4. 
  3. "A Narrativa actual" (PDF). Espazo abalar. Consultado o 8 de xullo de 2018.