Peixes

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

(Redirixido desde "Peixe")

Ir a: navegación, procura

.

Os peixes son animais vertebrados, ovíparos, acuáticos e con respiración branquial. A especialidade da zooloxía que se ocupa especificamente dos peixes chámase Ictioloxía.

O grupo dos peixes é un taxon parafilético, é dicir, un caixón de xastre definido pola exclusión dun taxon (os tetrápodos) doutro maior (os vertebrados), e non pola posesión de características derivadas comúns. Como é propio dos primeiros vertebrados, son acuáticos e, a diferenza do que observamos nos tetrápodos, a respiración prodúcese por branquias situadas nas fendeduras da farinxe. A locomoción básease nunha forma hidrodinámica, con movementos laterais do corpo auxiliados por extremidades que son aletas. O grupo é moi heteroxéneo e inclúe formas tan dispares como as lampreas, as quenllas ou os atúns, totalizando preto de 30.000 especies.

Índice

1 Evolución
2 Clasificación
3 A presenza dos peixes na cultura popular
- 3.1 Expresións feitas ou ditos
- 3.2 Refráns e proverbios
4 Galería de imaxes
5 Véxase tamén

[editar] Evolución

.

Os peixes orixináronse a partir doutros cordados contra o comezo do Cámbrico. Non se sabe con seguridade onde fixar a súa orixe.

Os condrictios son un grupo de vertebrados moi primitivos, pero moi exitosos evolutivamente, xa que as quenllas son animais antiquísimos que non cambiaron moito desde a súa orixe e que hoxe en día seguen sendo un grupo moi ben adaptado ao mundo.

Os vertebrados terrestres (tetrápodos) diferenciáronse a partir de peixes emparentados co celacanto ou os peixes pulmonados, e algunhas das primeiras formas están a metade de camiño entre o noso concepto de peixe e o de anfibio.

[editar] Clasificación

Podemos clasificar os peixes segundo diferentes criterios:

Zoolóxico, que é o que seguiremos no seguinte apartado.
Ecolóxico: de mar ou de auga doce, peláxicos ou demersais, tolerantes ou non á salinidade, migratorios ou non, etc.
Gastronómico: brancos ou azuis.
Económico: comestibles (de interese pesqueiro) ou non.

[editar] Clasificación zoolóxica

Tradicionalmente divídense en ágnatos (é dicir, sen mandíbula, infrafilo Agnatha) e mandibulados (infrafilo Gnathostomata). Hai autores que dan a estes taxons a denominación de superclase.

No primeiro grupo incluénse as lampreas (clase Cephalaspidomorphi) e os peixes viscosos (clase Myxini), que algúns autores non consideran verdadeiros vertebrados. No segundo grupo están os peixes cartilaxinosos (raias e quenllas, clase ''Chondrichtyes'') e os peixes óseos (clase ''Osteichthyes'').

Subfilo Vertebrata
- Infrafilo Agnatha
  - Clase Cephalaspidomorphi
  - Clase Myxini
- Infrafilo Gnathostomata
  - Clase Chondrichthyes
  - Clase Osteichthyes

Os peixes cartilaxinosos ou condrictios caracterízanse polo seu esqueleto formado exclusivamente de cartilaxe, aberturas branquiais non protexidas por opérculos, fociño alongado coa boca disposta na cara ventral, aletas carnosas e ríxidas (non pregables como no caso dos peixes óseos) e ausencia de vexiga natatoria. A maioría das especies son vivíparas.

Os peixes óseos ou osteictios (ou peixes verdadeiros) posúen un esqueleto formado por tecido óseo, aletas sostidas por radios, pel cuberta por escamas e branquias cubertas por opérculos. A maioría son ovíparos.

[editar] Clasificación ecolóxica

Os peixes, así como outros organismos acuáticos, poden clasificarse ecoloxicamente pola súa tolerancia a distintas salinidades en eurihalinos ou estenohalinos, así como por outros aspectos da súa adaptación e hábitos (catádromos ou anádromos)

[editar] Clasificación gastronómica

En alimentación, os peixes clasifícanse de acordo ó seu contido en graxa, carácter que está en relación inversa á súa dixestibilidade. A cantidade de graxa depende, principalmente, dos hábitos migratorios das distintas especies.

Peixes graxos ou azuis: cando posúen máis dun 5% de graxa. Adoitan ter a carne máis escura cá dos peixes brancos. Son especies migratorias e utilizan eses depósitos graxos para resistir os desprazamentos. Achegan á dieta entre 100 e 200 calorías por 100 gramos.
- Arenque, atún e bonito, peixe espada, salmón, xarda, xurelo etc.
Peixes magros ou brancos: con menos do 2%, polo que achegan á dieta entre 60 e 100 calorías por 100 gramos.
- Abadexo, bacallau (fresco), dourada, escacho, faneca, linguado, peixe sapo, pescada, sargo, etc.
Peixes semigraxos ou rosados: cando a porcentaxe de graxa oscila entre o 2% e o 5%.

Dentro dunha mesma especie, a graxa varía segundo a época do ano en que se capture. O salmón, por exemplo, adoita ter un 12% de graxa ou máis, pero despois da desova alcanza cifras de só un 1%.