Ágnatos

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Ágnatos
(Agnatha)

Rango fósil: do Cámbrico ao presente
Lampetra fluviatilis L. (lamprea de rio)
Lampetra fluviatilis L.
(lamprea de rio)
Clasificación científica
Superreino: Eukaryota
Reino: Animalia
Filo: Chordata
Subfilo: Vertebrata
Superclase: Agnatha
Cope, 1889

Os ágnatos (Agnatha, do grego ἀ- a- e γνάϑος gnáthos, mandíbula, literalmente: "sen mandíbulas") son un grupo parafilético [1] de vertebrados acuáticos que, xunto cos condrictios e os osteíctios, conforman o grupo parafilético coñecido popularmente como peixes. Na clasificación tradicional lineana considérase como unha superclase.

Son os vertebrados máis primitivos, caracterizados por careceren de mandíbulas, pola respiración branquial depedente da farinxe e pola persistencia da notocorda ou corda dorsal nos adultos.

Tradicionalmente os ágnatos dividíanse nas clases dos ostracodermos (Ostracoderma), isto é «os de pel dura», todos fósiles, e a dos ciclóstomos (Cyclostomi), é dicir, «os de boca circular», con formas actualmente viventes, moi simplificadas, e numerosas fósiles.

Debido a isto, adóitase identificar ágnatos con ciclóstomos.

Actualmente os ágnatos comprenden pouco máis de 100 especies actuais [2] e gran número de formas fósiles.

As especies actuais habitan en augas temperadas de ambos os hemisferios e nas tropicais máis frías.

Características[editar | editar a fonte]

Reconstrución de Cephalaspis tenuicornis, un ágnato acoirazado do devónico.
Un ágnato actual: Myxine glutinosa L.

O único elemento característico común de todos os ágnatos (fósiles e actuais) é a ausencia de mandíbulas, un carácter claramente primitivo. As formas paleozoicas eran de aspecto moi diferente ás especies actuais e moitas tiñan fortes escudos óseos na cabeza como protección fronte aos predadores, e estaban cubertos de escamas de diversos tipos. Os ágnatos actuais teñen aspecto de anguía e carecen de escamas, presentando unha pel mucosa e esvaradía.

A ausencia de mandíbulas obriga a estes animais a solucionar a súa alimentación de forma particular: por succión, sistema polo que lamben o sangue ou os tecidos en descomposición dos peixes dos que se alimentan. No caso das lampreas, son animais hematófagos; no caso dos mixinos, necrófagos.

Sistemática[editar | editar a fonte]

Durante moitas décadas admitíanse dous grupos, coa categoría de clases:

Hoxe, ambos os grupos son considerados tamén parafiléticos e dividíronse en 12 clases, das cales 9 estan extintas:

Ágnatos actuais[editar | editar a fonte]

Boca da lamprea, Petromyzon marinus L.
Foto realizada na Sala Maremagnum do Aquarium Finisterrae (Casa dos Peixes), na Coruña, Galicia, España.

Os ágnatos actuais caracterízanse pola ausencia de mandíbulas, o aspecto angüiliforme, a ausencia de aletas pares e presenza dunha única aleta impar continua (dorsal, caudal e anal), sete ou máis arcos branquiais e pel mucosa con ausencia de escamas.

Canto á anatomía, presentan un ollo pineal sensible á luz (homólogo da glándula pineal dos mamíferos), esqueleto cartilaxinoso e un corazón con dúas cámaras. Presentan notocorda tanto en estado larvario como adulto.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Benton, Michael J. (Outubro 2004). "3 Early Palaeozoic fishes". Vertebrate Palaeontology (3 ed.). pp. 472. ISBN 978-0-632-05637-8. http://eu.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-0632056371.html.
  2. Chapman, A. D. (2009): Numbers of Living Species in Australia and the World. 2ª ed. ISBN 978 0 642 56860 1 Sumario

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Wikispecies-logo.svg
Wikispecies posúe unha páxina sobre: Ágnatos
Commons
Commons ten máis contidos multimedia sobre: Ágnatos

Outos artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Árbore filoxenética dos ágnatos Janvier, Philippe (1997): Vertebrata. Animals with backbones. Version 01 January 1997 (under construction).