Homero

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Homero
Homere.jpg
Busto imaxinario de Homero, copia romana dun orixinal grego do século -III.
Datos persoais
Nacemento c. século -VIII
Lugar Antiga Grecia
Falecemento
Lugar
Soterrado {{{soterrado}}}
Soterrada {{{soterrada}}}
Residencia {{{residencia}}}
Nacionalidade {{{nacionalidade}}}
Cónxuxe
Fillos {{{fillos}}}
Relixión {{{relixión}}}
Actividade
Lingua {{{lingua}}}
Lingua grego antigo
Período {{{período}}}
Movemento {{{movemento}}}
Xéneros epopea
Princ. obras A Ilíada e a Odisea
Alma mater {{{alma_mater}}}
Estudos {{{estudos}}}
Ocupación {{{ocupación}}}
Profesión {{{profesión}}}
Organización {{{organización}}}
Cargos {{{cargos}}}
Premios {{{premios}}}
[[Ficheiro:|centro|]]
{{{web}}}

{{{notas}}}

Homero (en grego antigo Ὅμηρος Hómēros; c. século VIII a. C.), é o suposto autor das obras literarias máis antigas coñecidas en Europa, os poemas orais épicos a Ilíada e a Odisea. Considerado o pai da cultura grega, foi o primeiro gran poeta grego que consagrou o xénero, ademais consérvanse del a épica menor cómica Batrachomyomachia (literalmente:"A batalla das rás e dos ratos») e os corpus dos himnos homéricos.

É difícil establecer con certeza se Homero foi un individuo histórico ou unha identidade construída, e se é o autor das dúas célebres epopeas que son os alicerces da literatura occidental. Malia isto, numerosas vilas xónicas (Quíos, Esmirna, Cime ou mesmo Colofón) dispútanse a orixe do aedo. Por outra banda, a tradición individualízao ó atribuírlle que era cego.

Etimoloxía[editar | editar a fonte]

Homero e o seu lazarillo, por William-Adolphe Bouguereau (1874).

O nome Hómēros é unha variante xónica do eólico Homaros. O seu significado é refén, prenda ou garante. Hai unha teoría que sostén que o seu nome provén dunha sociedad de poetas chamados os Homēridai, que literalmente significa ‘fillos de reféns’, é dicir, descendentes de prisioneiros de guerra. Xa que estes homes non eran enviados á guerra ó dubidarse da sía lealdade no campo de batalla, non morrían nel. Polo tanto, confiábaselles a tarefa de recordar a poesía épica local, para lembralos sucesos pasados, nos tempos anteriores á aparición da literatura escrita.

Tamén se suxeriu que oo que podería conter o nome Hómeros é un xogo de palabras derivado da expresión ho me horón, que significa o que non ve.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Datos biográficos recollidos pola tradición[editar | editar a fonte]

O Himno homérico a Apolo delio menciona «que é un cego que reside en Quíos, a rochosa».[1]O poeta lírico Simónides de Amorgos atribúe ó «home de Quíos» o seguinte verso da Ilíada, «Por que me preguntas a miña liñaxe? Como a liñaxe das follas son», convertido en proverbio na época clásica.[2] Luciano de Samósata di que foi un babilonio enviado a Grecia como refén, (grego antigo ὅμηρος, homêros), e de aí o seu nome.[3]

Pausanias transmite unha tradición dos chipriotas, quen tamén reclamaban para si a Homero:

Din que Temisto, unha muller do lugar, era a súa nai, e que Euclo profetizou o nacemento de Homero nestes versos:
E entón na costeira Chipre existirá un gran cantor,
ó que dará a luz Temisto no campo,[4] divina entre as mulleres,
un cantor moi ilustre lonxe da moi rica Salamina.[5]
Deixando Chipre mollado e levado polas ondas,
Cantando el só o primeiro as glorias da espaciosa Hélade
Será inmortal por sempre e non coñecerá a vellez
Pausanias, Descrición de Grecia x.24.3.

Porén, tamén se conserva o siguiente epigrama, atribuído ó poeta helenístico Alceo de Mesene, no que Homero protesta sobre a súa orixe salaminia, e nega que se erixise unha estatua súa nesta cidade e que o seu pai fose un tal Demágoras:

Nin aínda que o martelo xurdir coma Homero de ouro me fixese entre raios flameantes de Zeus, son nin serei salaminio nin o fillo de Meles o será de Demágoras; así a Hélade o vexa! Con outro poeta probade; e os meus versos vós os Helenos, Musas e Quíos, cantádeos.[6]

Sobre o lugar onde morreu, existe unha tradición testemuñada dende o século -V de que se produciu na illa de Ios.

Pausanias recolle esta tradición e fala sobre unha estatua de Homero que viu e un oráculo que leu no Templo de Apolo en Delfos:

Podes ver tamén [na pronaos do Templo de Apolo de Delfos] unha estatua de bronce de Homero sobre unha estela e nela lerás o oráculo que din que tivo Homero:
Ditoso e infortunado, pois naciches para cambiar cousas,
Buscas unha patria. Tes unha terra natal, pero non unha patria.
A illa de Ios é a patria da túa nai, que cando morras te recibirá. Pero vixía o enigma: dos novos rapaces.
Pausanias, op. cit.. x. 24.

Ademais sinala que:

Os de Ios ensinan tamén un sepulcro de Homero na illa e noutro lugar un de Clímene, e din que Clímene era a nai de Homero.[7]

E por último, o xeógrafo lidio revela que no lle agrada escribir sobre a época na que viviron Homero e Hesíodo:

Sobre a época de Hesíodo e de Homero indaguei coidadosamente e non me é agradable escribir sobre ela, porque coñeco o afán de censura doutros, sobre todo dos que no meu tempo se ocupan sobre a composición de poemas épicos.
Pausanias, op. cit. ix.30.3.

Malia que xa na época da Grecia Clásica non se coñecía nada concreto e certo sobre Homero, a partir do período helenístico comezaron a xurdir unha serie de biografías que recollían tradicións moi diversas e a miúdo datos de contido fabuloso. Nestes relatos mencionábase que antes de chamarse Homero chamárase Meles, Melesíxenes, Altes ou Meón, así como datos moi diversos e con numerosas variantes sobre os seus antergos.

Existe unha tradición na que se di que a Pitia deu unha resposta ó emperador Adriano sobre a procedencia de Homero e os seus antergos:

Pregúntasme pola ascendencia e a terra patria dunha inmortal serea. Pola súa residencia é itacense; Telémaco é o seu pai e a nestórea Epicasta a súa nai, a que alumbrou con moito ó varón máis sabio dos mortais.[8]

Investigación moderna[editar | editar a fonte]

Considérase que a maior parte das biografías de Homero que circularon na antigüidade no conteñen ningún dato seguro sobre o poeta. Porén, adoita admitirse que o seu lugar de procedencia debeu ser a zona colonial xónica de Asia Menor, baseándose nos trazos lingüísticos das súas obras e na forte tradición que o fai proceder da zona.[9] O investigador Joachim Latacz sostén que Homero pertencía ou estaba en permanente contacto coa contorna da nobreza.[10] Tamén persiste o debate sobre se Homero foi unha persoa real ou ben o nome dado a un ou máis poetas orais que cantaban obras épicas tradicionais.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Wikiquote
A Galicitas posúe citas sobre: Homero

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Alsina, José (1991). Teoría literaria griega. ISBN 84-249-1457-0.
  • Carlier, Pierre (2005). Homero. ISBN 978-84-460-2151-3.
  • Crespo, Emilio (1982). Ilíada. ISBN 84-249-1446-5.
  • Dalby, Andrew (2008). La reinvención de Homero. ISBN 978-84-249-3574-0.
  • García Gual, Carlos (2004). La Odisea. ISBN 84-206-7750-7.
  • Latacz, Joachim (2003). Troya y Homero.
  • Pomeroy, Sarah B. & Stanley M. Burstein, Walter Donlan y Jennifer Tolbert Roberts (2001). La Antigua Grecia. ISBN 84-8432-302-1.
  • Rodríguez Adrados, Francisco & Fernández-Galiano, Manuel & Gil, Luis & Lasso de la Vega, J. S. (1984). Introducción a Homero.
  • Ruipérez Sánchez (1965). Nueva Antología de la "Ilíada" y la "Odisea".
  • Signes Codoñer, Juan (2004). Escritura y literatura en la Grecia arcaica. ISBN 84-460-1748-2.
  • Wernher, Gretel & Páramo, Jorge (1995). Micenas y Homero (A propósito de Ilíada XV 187-193).
    • « En grego antigo: «τυφλὸς ἀνήρ, οἰκεῖ δὲ Χίῳ ἔνι παιπαλοέσσῃ», verso 172. O himno está datado entre mediados do século -VII e comezos do -VI
    • IliadaVI, 146; citado por Simónides, Kirk, p. 2.
    • Luciano de Samósata, Historia verdadeira ou Sobre a morte de Peregrino II, 20.
    • Clímene e Temisto son exemplos da utilización de nomes de mulleres en tempos míticos e históricos.
    • Sobreenténdese que fai referencia á cidade de Salamina de Chipre.
    • Alceo de Mesene, Epigrama 555, recollido en Antoloxía Palatina
    • É presumible que debandita estatua é a que reproduciu no relevo da Apoteose de Homero, obra do escultor Arquelao de Priene. Cf.Hitzig-Blümner, III.2, pág. 749.
    • Certame de Homero e Hesíodo, 37, segundo a tradución de Aurelio Pérez Jiménez e Alfonso Martínez Díez. Madrid: Gredos, 2000. ISBN 84-249-2462-2.
    • Joachim Latacz. Troya e Homero, página 212.
    • Michael Siebler. A guerra de Troia. Mito e realidad, páxina 97.