Zen

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Zen
BodhidharmaYoshitoshi1887.jpg
Bodhidharma meditando.
Xilografía impresa por
Yoshitoshi, 1887.
Nome xaponés
Rōmaji Zen
Hiragana ぜん
Kanji
Nome chinés
Mandarín Hanyu Pinyin Chán
Mandarín segundo Wade-Giles Ch'an
Cantonés Sim3
Wu Zeu [zø]
Chinés tradicional
Chinés simplificado
Nome coreano
McCune-Reischauer Sŏn
Hangul
Hanja
Nome sánscrito
Romanización Dhyāna
Devanāgarī ध्यान
Nome pāli
Romanización Jhāna
Devanāgarī झान
Nome vietnamita
Quốc ngữ Thiền
Hán tự
Este artigo amosa escritos chineses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros.

O Zen (en chinés: , pinyin: Chán}}, en chinés medio: dʑjen) é unha escola do Budismo Mahāyāna que xurdiu na China durante a dinastía Tang como Chán. Foi fortemente influenciado polo taoísmo, e desenvolveuse como un estilo chinés do budismo. Dende China, o Chán espallouse polo sur cara a Vietnam, ó nordeste a Corea e ó leste a Xapón, onde pasou a coñecerse como zen xaponés.[1]

O zen céntrase na práctica rigorosa da meditación, o coñecemento da natureza de Buda, e a expresión deste coñecemento na vida diaria, especialmente para o beneficio doutros.[2][3] Por iso, pon menos énfase no coñecemento de sutras e a doutrina,[4][5] favorecendo o entendemento a través de zazen e a interacción cun mestre consumado.[6]

O ensino de zen inclúe varias fontes de pensamento Mahāyāna, especialmente Yogācāra, os Sutras Tathāgatagarbha e a Huayan.[7][8] A literatura Prajñāpāramitā[9] e, en menor grao, Madhyamaka, tamén tiveron influencia na conformación da "lingua paradóxica" da tradición zen.

Características[editar | editar a fonte]

O Zen enfatiza o papel da meditación (zazen) na procura da iluminación. Ademais disto, o zen tense chamado "un xeito de vida, traballo e arte". A súa práctica básica é a meditación. Así o Zen non é un concepto, senón unha experiencia persoal. Dada a influencia do Taoísmo, o Zen non fai fincapé no academicismo ou en cousas similares, e en vez diso concéntrase na meditación, o coñecemento non-racional do mundo e a maneira en que a mente reacciona a aquilo.

O Zen sostén que a meditación zazen é a mellor forma de práctica espiritual. Unha tradución aproximada de zazen é "meditación sentada". No zazen os practicantes toman a postura do loto, medio loto, birmana ou seiza. Os practicantes da escola Rinzai sentan mirando o centro do cuarto, mentres a práctica da escola Sôtô é sentar mirando un muro. Búscase ter conciencia completa da postura asumida e ás veces na respiración. Desta maneira, os practicantes buscan superar o pensar e tamén ser conscientes do universo.

Escolas zen[editar | editar a fonte]

Escolas de orixe posterior, en especial a escola Rinzai, desenvolveron os famosos koans, "adiviñas" ou "crebacabezas" paradoxais creadas para sacar a mente do seu pequeno terreo de racionalidade e levala a unha conciencia sen prexuízos. As escolas xaponesas da tradición Zen son o Sôtô Zen, o Rinzai Zen e o Obaku Zen. Orixinalmente formulado polo mestre Chinés Linji (Rinzai en Xaponés), a escola Rinzai foi introducida no Xapón no 1191 por Eisai. Dogen, quen estudara en Eisai, levou o Caodong, ou escola "Zen Soto" ao Xapón desde China. Obaku foi introducido no século XVII por Ingen, un monxe chinés.

Zen e Budismo[editar | editar a fonte]

Zen é considerado por algúns como non necesariamente unha relixión Budista , de feito algúns cristiáns teñen sido recoñecidos formalmente como mestre Zen. Zen a miúdo descrébese como “un xeito de vida”, sen depender nunha cultura en concreto.

Ao mesmo tempo, as institucións que apoian a práctica Zen recoñécense como Budistas e como seguidores dos ensinos de Gautama Buddha. Por iso, na práctica, o zen é unha clase de budismo.

Zen non é unha filosofía intelectual ou unha percura solitaria: o Zen enfatiza na práctica meticulosa, incluíndo retiros periódicos para meditación. A práctica colectiva é valorada como un xeito de escapar das trampas do “ego”.

Zazen[editar | editar a fonte]

A meditación Zen chámase zazen. Zazen tradúcese aproximadamente por meditación sentada, aínda que na práctica se pode practicar noutras posturas. A postura formal é a posición do loto ou medio loto, sentado sobre un coxín (zafu) ou senón nunha cadeira. Os practicantes procuran transcender o pensamento e ser directamente conscientes do universo.

Interpretación do Zen[editar | editar a fonte]

O Zen non é unha relixión senón unha orixe indefiníbel, emprazado alén das palabras e ideas, e cuxo entendemento só se logra a través da experiencia individual. Todas as relixións teñen unha orixe máis concreta e por isto o Zen non ten vínculos con ningunha relixión, nin sequera co Budismo. Entón, o Zen é a perfección fundamental de todo o que existe e coñecérono todos os santos e sabios en todas as épocas. Así é como o zazen, máis que un método para lle axudar á xente a se liberar, é a maneira en que se expresa a perfección e entendemento da perfección presente en cada individuo.

Extensión do zen[editar | editar a fonte]

Tradicionalmente, o zen procede do Budismo indio, onde era coñecido como "dhyāna" (ध्यान), un termo Sánscrito por meditación. Posteriormente, monxes xaponeses que estudaban na China aprenderon o Zen e levárono ao Xapón, onde xurdiron distintas escolas de pensamento.Este nome foi transliterado en chinés como Chan|Chán (禪 / simplificado no Xapón a 禅); "Chán" pasou ao coreano como Seon, ao vietnamita como Thiền e ao xaponés como "Zen."

De acordo á tradición, o Zen foi fundado en China por Bodhidharma(Daruma en xaponés), un monxe Budista indio, no templo Shaolin, durante o século V a.C.. Foi o 28º na liña de transmisión desde Kasyapa, o discípulo de Buda. De acordo á lenda, pasou nove anos meditando diante dun muro antes de aceptar discípulos.

Na China, o Chan foi influenciado polo Taoísmo; de China pasou á Corea e, a través de monxes coreanos, arredor do século VII, chegou ao Xapón. É importante salientar que Chan, Seon e Zen continuaron a se desenvolver separadamente nos seus países de orixe, e seguen a manter identidades separadas hoxe en día.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Harvey 1995, p. 159–169.
  2. Yoshizawa 2010, p. 41.
  3. Sekida 1989.
  4. Poceski Year unknown.
  5. Borup 2008, p. 8.
  6. Yampolski 2003a, p. 3.
  7. Dumoulin 2005a, p. 48.
  8. Lievens 1981, p. 52–53.
  9. Dumoulin 2005a, p. 41–45.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Zen Modificar a ligazón no Wikidata
Wikiquote
A Galicitas posúe citas sobre: Zen
Galizionario
Vexa a entrada do Galizionario acerca de zen

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

En inglés:

En galego: