Luís II o Mozo

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Luís II o Mozo
Rei de Italia
Emperador de Occidente
Rei de Provenza
Louis II of Italy.png
Luís II no Chronicon Casauriense (século XII).

Reinado 15 de xuño de 844
12 de agosto de 875
Coroación Como rei de Italia: 15 de xuño de 844, polo papa Serxio II
Como emperador asociado: na Pascua de 850, polo papa León IV
Comomo emperador efectivo, o 18 de maio de 872, polo papa Hadrián II
Outros títulos Emperador 850 - 15 de xuño de 875
Nacemento 825
Falecemento 12 de agosto de 875
Ghedi, Brescia
Predecesor Lotario I
Sucesor Carlos o Calvo
Consorte Engelberga
Descendencia Véxase Matrimonio e descendencia
Casa real Dinastía Carolinxia
Proxenitores Lotario I

Luís II o Mozo, nado en 825 e finado o 12 de agosto de 875 en Ghedi,[1] preto de Brescia, foi un nobre franco que foi rei de Italia desde o ano 839, emperador de Occidente desde 855, e rei de Provenza desde 863.

Foi chamado polos seus contemporáneos "emperador de Italia" (Imperator Italiae).[2]

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Primeiros anos[editar | editar a fonte]

Luis era o primoxénito do matrimonio do emperador Lotario I con Ermengarda de Tours,[3] e converteuse en rei de Italia o 15 de xuño de 844, cando foi coroado en Roma polo papa Serxio II.

Porén, non foi rei efectivo de Italia até que foi coroado en Roma polo papa León IV como emperador asociado xunto con seu pai Lotario, no ano 850. Gobernaba Italia de forma independente no ano 851, cando casou cunha nobre italiana, Engelberga, probabelmente da familia franca dos supónidas.

A súa autoridade como rei de Italia sobre os seus nobres (francos e lombardos), así como sobre bispos e abades, nunca foi moi forte. Ademais, o Ducado de Spoleto, a Marca de Toscana e a Marca do Friuli constituíranse como fortes poderes seculares, alleos ao papado. Se Luís II actuou nos asuntos de Roma ou do Ducado de Spoleto, non foi tanto como soberano, senón como aliado dos seus habitantes nas súas loitas contra o inimigo común, os musulmáns. En 846 o rei reuniu un exército para librar Roma do saqueo a que estaba sendo sometida por parte de piratas musulmáns, pero estes abandonaron a cidade cando tiveron noticia diso. Na primavera seguinte o rei puido contar coa axuda do seu pai, o emperador Lotario I, nunha nova campaña na que tampouco se alcanzaron resultados.

Coemperador[editar | editar a fonte]

O ano da súa coronación como coemperador (850), Luís marchou ao sur da península para arbitrar unha paz entre os duques lombardos Radalgiso e Siconulfo, que rivalizaban pola posesión do Principado de Benevento coa axuda de mercenarios musulmáns, que estaban arrasando as terras do sur de Italia. A mediación do coemperador Luís II forzou a división do territorio do Principado en dous: Radalgiso quedou coa parte norte, xunto coa súa capital Benevento, e Siconulfo foi instituído príncipe independente dos territorios do sur, con Salerno como capital, que formaron o novo Principado de Salerno. Os mercenarios árabes de Radalgiso, que xa non eran necesarios para el, foron traizoados polo seu empregador e masacrados polas tropas imperiais.

Poco despois, de volta a Roma, Luís sufocou algunhas revoltas contra o papa León e convocou unha Dieta en Pavía. En decembro de 853, o emperador confirmou como príncipe de Salerno o rexente Pedro, usurpador da dinastía de Siconulfo que tres anos antes axudara a crear no sur de Italia.

Emperador único[editar | editar a fonte]

Territorios do emperador Luís II (en rosa) á morte do seu irmán Carlos de Provenza (863).

Á morte de seu pai, en setembro de 855, Luís II rexeu como emperador único, aínda que na repartición dos dominios de seu pai, realizada en outubro de 856 polos tres irmáns —Luís, Lotario e Carlos– en Orbe (palacio-fortaleza ao sur do Xura e a uns 20 km ao norte de Lausana, na actual Suíza), non puido obter ningún territorio fóra de Italia, só o título imperial que xa tiña. Iso despertou o seu descontento, polo que en 857 se aliou co seu tío, o rei de Francia Orientalis Luís o Xermánico, contra o seu propio irmán Lotario II (herdeiro dos territorios centroeuropeos de seu pai, de Frisia aos montes do Xura, co título de rei da Lotarinxia) e contra o seu outro tío, Carlos o Calvo, rei da Francia Occidentalis.

Pero despois de que Luís II se asegurase da elección como papa de Nicolao I en 858, fixo as paces co seu irmán Lotario II. En 859, Luís recibiu algúns territorios do seu irmán, ao sur das montañas do Xura (os dependentes dos bispados de Lausana, Xenebra e Sion, todos eles na Suíza actual), en agradecemento pola asistencia que prestou a Lotario nos seus esforzos por divorciarse da súa esposa, Teutberga, ante o papa.

En 863, ao falecer seu irmán Carlos, sucedeuno no trono de Provenza. En 864 entrou en colisión co papa Nicolao I debido aos seus esforzos por facilitar o divorcio do seu irmán Lotario: os arcebispos que, por declararen ese matrimonio inválido, foron depostos polo papa, que impulsaba a indisolubilidade do matrimonio católico, obtiveron o apoio do emperador, que chegou a Roma cun exército en febreiro de 864; porén, ao ser atacado por unhas febres, Luís fixo as paces co papa e deixou a cidade.

Os últimos dez anos[editar | editar a fonte]

Nos seus esforzos por restaurar a orde en Italia, Luís tivo un notábel éxito, tanto fronte aos turbulentos príncipes italianos (a maioría de orixe franca ou lombarda) como fronte aos árabes, que estaban devastando o sur da península practicamente desde o inicio do seu reinado. En 866 estivo perseguindo bandas de mouros con base en Sicilia, Calabria ou Bari, pero non puido enfrontarse a eles debido a que carecía dunha frota que os contivese mentres fuxían cara ás súas bases no Emirato de Sicilia. Así que en 869 Luis II aliouse co emperador bizantino Basilio I, que lle enviou barcos para axudalo na toma Bari, capital dun emirato islámico local, que sucumbiu en 871.

O seu irmán Lotario morreu en 869 sen herdeiros legais, mentres Luís estaba ocupado no sur de Italia, o que lle impediu loitar contra a partición do seu reino de Lotarinxia entre os seus tíos Luís o Xermánico e Carlos o Calvo, tal como a acordaran entre eles no tratado de Mersen (870). Diferenzas entre os dous emperadores oriental e occidental pouco antes da toma de Bari, que incluían o incumprimento da promesa de matrimonio entre a herdeira de Luís II, a súa filla Ermengarda, e o herdeiro de Basilio I, o seu fillo Constantino, acabaron coa alianza de Luís e o imperio Bizantino.

Luís retirárase a Benevento para preparar unha campaña posterior no sur de Italia cando foi atacado a traizón por Adalgiso, príncipe de Benevento. En agosto de 871 secuestrou e puxo en prisión o emperador, que acantoara tropas imperiais nas principais fortalezas do Principado de Benevento. Cando, un mes máis tarde, bandas de árabes invadiron o principado, Adalgiso liberou a Luís, non sen antes facerlle xurar que non tomaría vinganza nin invadiría co seu exército o territorio do Principado de Benevento. De volta a Roma, fixo que o papa Hadrián II o liberara do forzado xuramento e, tendo noticia de que os seus tíos, Luís o Xermánico, rei da Francia Orientalis, e Carlos o Calvo, rei da Francia Occidentalis, estaban planeando invadir o norte de Italia pensando que Luís II seguía preso en Benevento, fíxose coroar por segunda vez emperador o 18 de maio de 872. Esta medida política de afirmar o seu título de emperador tivo o éxito esperado, pois a invasión non se produciu.

A partir de entón, Luís II o Mozo dedicouse a guerrear contra os árabes no sur de Italia, onde logrou expulsalos de Capua. Porén, os seus intentos de castigar a traizón de Adalgiso de Benevento non tiveron moito éxito. De volta dunha das súas campañas no sur, Luís II sentiuse enfermo e morreu o 12 de agosto de 875 cerca de Ghedi (ao norte de Italia), tras nomear sucesor en Italia o seu sobriño Carlomán, fillo de Luís o Xermánico. Foi enterrado na igrexa de Santo Ambrosio de Milán.[1]

As súas disposicións testamentarias non se cumpriron inmediatamente, pois o seu tío Carlos o Calvo, apoiado polo papa Xoán VIII, viaxou rapidamente á península Itálica e foi coroado rei de Italia en Pavía e emperador en Roma o 29 de decembro de 875. Só á súa morte, o 6 de outubro de 877, puido Carlomán conseguir a coroa de Italia.

Matrimonio e descendencia[editar | editar a fonte]

Luís II o Mozo se casou contra o ano 852 con Engelberga, nobre italiana de orixe descoñecida, aínda que algunhas fontes secundarias fana filla do supónida Adalgiso I, conde de Parma e duque de Spoleto. Luís concedeulle o señorío do Mosteiro de San Salvador de Brescia no ano 868. Despois da morte do seu marido foi encarcerada e desterrada de Italia a un convento en Alamaña polo emperador Carlos III o Gordo, debido ao apoio prestado ao seu xenro, Bosón de Provenza rei da Baixa Borgoña, na súa loita contra o emperador. Posteriormente foi perdoada e volveu a Italia en outubro de 882 e no ano de 896 era abadesa do Mosteiro de San Sixto, en Piacenza (Emilia-Romaña), construído ao redor dun templo mandado edificar por ela mesma en 874.

Luís II e Engelberga tiveron dúas fillas:

  • Xisela (entre 852/855-† antes do 28 de abril de 868). Abadesa do Mosteiro de San Salvador de Brescia a partir do ano 861.
  • Ermengarda de Provenza (entre 852/855-† antes do 2 de xuño de 896). No ano 876 foi a segunda esposa de Bosón de Provenza, conde de Vienne, duque e rexente do emperador Carlos o Calvo en Provenza e, máis tarde (outubro de 879), coroado rei da Baixa Borgoña. O fillo deste matrimonio, Luís III o Cego, neto por tanto de Luís II, alcanzou tamén a dignidade imperial.
Predecesor:
Lotario I
Rei de Italia
839 - 875
Sucesor:
Carlos o Calvo
Predecesor:
Lotario I
Emperador carolinxio
855 - 875
Sucesor:
Carlos o Calvo

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 Louis "le Jeune" en Medieval Lands (en inglés). Consultada o 14 de novembro de 2016.
  2. Annales Bertiniani, anno 856, p. 90.
  3. Monumenta Germaniae Historica, tomus I: Reginonis Chronicon, p. 568.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Annales Bertiniani e Chronica S. Benedicti Casinensis, ambos nos Monumenta Germaniae Historica. Scriptores, Bände i. e iii. (Hanover e Berlín, 1826 fol.)
  • Dummler, E. (1887—1888): Geschichte des ostfrankischen Reiches. Leipzig.
  • Halphen, Louis (1992): Carlomagno t el Imperio Carolingio. Madrid.
  • Isla Frez, A. (1993): La Europa de los Carolingios. Madrid: Editorial Síntesis.
  • Muhlbacher, E. (1881): Die Regesten des Kaiserreichs unter den Karolingern. Innsbruck.
  • Oman, Charles (1914): The Dark Ages 476-918. London.
  • Sickel, T. (1867-1868): Acta regum et imperatorum Karolinorum, digesta et enarrata. Vienna.

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns extrernas[editar | editar a fonte]