John von Neumann

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
John von Neumann
JohnvonNeumann-LosAlamos.gif
Nome completo Neumann János Lajos
Nacemento 28 de decembro de 1903
Lugar Budapest
Falecemento 8 de febreiro de 1957
Lugar Walter Reed Army Medical Center
Nacionalidade Hungría, Estados Unidos de América e Imperio Austrohúngaro
Etnia Asquenací e Maxiar
Alma máter Instituto Federal de Tecnologia de Zurique, Universidade Eötvös Loránd e Instituto Federal de Tecnologia de Zurique
Ocupación matemático, informático teórico, químico, físico, enxeñeiro, inventor, economista, nuclear scientist e catedrático de universidade
Cónxuxe Klara Dan von Neumann
Fillos Marina von Neumann Whitman
Coñecido/a por Teoría dos xogos, Teoria ergódica, Teoría de conxuntos, Autômato celular de von Neumann, Vizinhança de von Neumann, Construtor universal de Von Neumann, Arquitetura de von Neumann, Álgebra de von Neumann, Von Neumann–Morgenstern utility theorem e anel Von Neumann regular
Premios Medalla Presidencial da Liberdade, Medalha Carl-Gustaf Rossby, Prêmio Bôcher, Prêmio Enrico Fermi e Gibbs Lecture
editar datos en Wikidata ]

John von Neumann, ou polo seu nome orixinal húngaro Margittai Neumann János Lajos, nado en Budapest o 28 de decembro de 1903 e finado en Washington, D.C. o 8 de febreiro de 1957, foi un científico, físico e matemático húngaro. Está considerado un dos máis importantes científicos do século XX[Cómpre referencia].

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Xa desde ben pequeno mostrou xenio e boa memoria, realizando complicadas operacións matemáticas ou podendo incluso memorizar páxinas completas da guía telefónica. Sen ir moito a clase, obtivo brillantes cualificacións en matemáticas na Universidade de Budapest. De 1921 a 1923 estudou química en Berlín e, despois, graduouse en enxeñaría química en Zürich. Doutorouse en Matemáticas aos vinte e tres anos e con vinte e cinco xa era considerado un xenio para a comunidade de matemáticos. En 1933 xunto a Alexander, Veblen, Einstein, Morse e Weyl converteuse nun dos grandes seis primeiros profesores de matemáticas do Instituto para o Estudo Adiantado de Princeton (USA) onde estivo o resto da súa vida. Durante a Segunda Guerra Mundial foi conselleiro das Forzas Armadas dos Estados Unidos, formou parte do Proxecto Manhattan e contribuíu á fabricación da bomba de hidróxeno.

Xunto a Oskar Morgenstern, en 1944 publicou Theory of Games and Economic Behavior, que revolucionou a área da economía, introducindo novos métodos matemáticos para a análise de problemas económicos, en concreto aplicou a teoría de xogos de suma cero. Foi un dos iniciadores das ciencias da computación, e precursor do primeiro computador, para os que definiu o bit -contracción de "binary digit"- como unidade de memoria, o seu último libro dedicouno a este campo The Compute and the Brain do 1958.

Obras principais[editar | editar a fonte]

  • Mathematical Foundations of Quantum Mechanics, 1932.
  • Theory of Games and Economic Behavior, 1944.
  • The Compute and the Brain, 1958.