María de los Ángeles Alvariño

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
María de los Ángeles Alvariño González
Nacemento: 3 de outubro de 1916
Ferrol Galicia Galicia
Falecemento: 29 de maio de 2005
La Jolla, California Estados Unidos de América Estados Unidos

María de los Ángeles Alvariño González nada en Serantes, Ferrol, en 1916 e falecida en La Jolla (California) en 2005, foi unha oceanógrafa galega.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Manifestou cedo a súa intelixencia. Tras estudar en Santiago de Compostela e Madrid, comezou a investigar en Vigo, no Instituto Español de Oceanografía, especializándose en zooplancton. No 1956 pasou a investigar no Instituto Oceanográfico Woods Hole en Massachusetts e logo no Instituto Scripps de Oceanografía, en La Jolla, California e no Servizo Nacional de Pesca Marítima dos EEUU. Foi a primeira muller en actuar como científica nun barco de investigación británico.

No curso das súas investigacións, Alvariño descubriu doce novas especies de Chaetognatha (quetognatos), nove especies de Siphonophora (sifonóforos) e unha nova especie de medusa. En total, 22 novas especies para a ciencia.

Foi membo da San Diego Society of Natural History, así como da Biological Society of Washington e da Asociación Hispanoamericana de Investigadores en Ciencias Mariñas.

Ademais do seu labor como investigadora, Alvariño tamén dedicou moito tempo a educar aos futuros biólogos mariños, impartindo clases na Universidade Nacional Autónoma de México en 1976, na San Diego State University de 1979 a 1982 e, despois, na Universidade de San Diego, de 1982 a 1985. Foi tamén profesora visitante na Universidade Federal de Paraná, en Brasil en 1982 e no Instituto Politécnico Nacional de México, desde 1982 a 1986.

Durante estes anos Alvariño dirixiu a investigación de varios doutorandos e actuou como membro de numerosos tibunais xulgadores de teses de doutoramento nos Estados Unidos e en varios outros países.

Xubilada oficialmente en 1987, Alvariño dedicou a súa atención á historia da ciencia mariña. Levou a cabo unha extensa investigación sobre os exploradores españois, estudando espeecialmente a primeira expedición científica oceánica que viaxou ao longo dos océanos Atlántico e Pacífico desde 1789 a 1794. No ano2000 Ángeles Alvariño publicou unha reseña completa desta expedición.

Algunhas publicacións[editar | editar a fonte]

Libros[editar | editar a fonte]

  • Alvariño, Ángeles (1969): Los Quetognatos del Atlántico: distribución y notas esenciales de sistemática. Madrid: Instituto Español de Oceanografóa. Volume 37.
  • Alvariño, Ángeles (2002): España y la primera expedición científica oceánica, 1789-1794: Malaspina y Bustamante con las corbetas Descubierta y Atrevida. Santiago: Xunta de Galicia. ISBN 8445334735
  • Rodríguez Martín, Olegario e Ángeles Alvariño (1951): Anguilas y angulas: biología, pesca y consumo. Madrid: Subsecretaría de la Marina Mercante.

Epónimos[editar | editar a fonte]

  • Aidanosagitta alvarinoae (Pathansali, 1974) (quetognato).
  • Lizzia alvarinoae Segura 1980 (hidromedusa).

Abreviatura[editar | editar a fonte]

A abreviatura Alvariño emprégase para indicar a María de los Ángeles Alvariño como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

Honras[editar | editar a fonte]

Legado[editar | editar a fonte]

O seu legado inclúe máis de un cento de publicacións científicas, entre libros e artigos en revistas, as 22 especies de animais mariños que descubriu durante a súa carreira e a súa contribución duradoira á investigación de pequenas formas de vida nos océanos do mundo.

Ao seu falecemento en La Jolla, San Diego (California), o 29 de maio de 2005, deixou rematado un manuscrito sobre as aves e outros animais mariños achados na expedición Malaspina e que foron estudados por ela. Trátase dun proxecto que proximamente será rematado e traducido pola súa filla, Ángeles Leira Alvariño.[3]

O arquivo municipal da Coruña contará en breve cunha importante biblioteca científica, formada por un millar de libros, ademais de mapas, debuxos, grabados e a correspondencia que, con científicos de todo o mundo, mantivo Ángeles Alvariño. O principal motivo de que estes fondos terminen na Coruña é que Alvariño desexaba que o seu legado científico volvera a España (México era outra alternativa), e outra das razóns é a presenza na cidade dos museos científicos, para os que este legado ten un interese especial. A súa filla estivo en agosto do 2011 cos responsábeis da Concellaría de Cultura para iniciar os trámites.[4]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Culturagalega (en galego) Consultada o 25/2/2012.
  2. Botadura do buque oceanográfico "Ángeles Alvariño". El País, 24/2/2012 (en castelán) Consultada o 25/2/2012.
  3. Culturagalega (en galego) Consultada o 25/2/2012.
  4. A Coruña recupera a una pionera de la ciencia natural Concello da Coruña, 16 de setembro de 2008. (en castelán) Consultada o 25/2/2012.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]