Domingo Fontán

Retrato de Fontán en Noia.

Estatua de Fontán no seu concello natal.

Domingo Fontán Rodríguez, nado en Porta do Conde (Portas) o 7 de abril de 1788 e falecido en Cuntis o 24 de outubro de 1866, foi un ilustrado galego, coñecido sobre todo por ser o autor do primeiro mapa topográfico e científico de Galicia, a Carta Xeométrica de Galicia.

Traxectoria

Formación académica

Pasou boa parte da súa vida vencellado á Universidade de Santiago de Compostela, onde primeiramente cursou os estudos de Filosofía, matriculándose ao longo dos anos en Leis e Cánones, Ciencias Exactas e Teoloxía. En 1811 comezou a súa carreira de profesor como substituto do catedrático de Retórica e durante o curso 1813-14 substituíu o titular da cátedra de Lóxica e Metafísica.

Elaboración da Carta Xeométrica de Galicia

En 1817 comezou os seus traballos de medición para realizar a Carta Xeométrica de Galicia, labor ao que consagrou dezasete anos da súa vida e polo que é lembrado hoxe en día. En 1834 rematou os traballos da carta e presentouna oficialmente á Raíña Gobernadora, María Cristina, quen mandou imprimila, se ben non se puido realizar esta tarefa ata o ano 1845 en París. Este foi o primeiro mapa realizado en España con métodos científicos e medicións matemáticas.

Carreira política

Foi elixido deputado polo Partido Liberal pola provincia de Pontevedra en 1837, ocupando este posto ata 1843, ano no que se retirou. Fontán fixo da súa causa a defensa de Galicia, sobre todo na abolición dos foros e na loita contra o caciquismo. Non obstante, o seu liberalismo valeulle a perda da súa cátedra universitaria até en dúas ocasións.

Últimos traballos e pasamento

Participou na creación da primeira fábrica de papel de Galicia, construída en Lousame en 1863, e traballou tamén no deseño do trazado da primeira liña férrea de Galicia en 1858, que uniu Santiago co Carril, proxecto aprobado polas Cortes en 1861, e que non foi inaugurado ata dez anos despois.

Está soterrado no Panteón de Galegos Ilustres, na igrexa do convento de San Domingos de Bonaval, en Santiago de Compostela.

Descendencia

• Un dos seus descendentes é Francisco Javier Moldes Fontán, (por liña materna), profesor, político e diplomático, quen fora diputado cofundador do CDS xunto ó ex presidente do goberno español Adolfo Suárez  ; ó igual que o seu fillo o escritor Diego Moldes.

Véxase tamén

Ligazóns externas

• Fundación Domingo Fontán
• Páxina dedicada a Domingo Fontán
• La Cartografía de Fontán artigo publicado en Xornal de Galicia o 26 de abril de 2010, a cargo de Ramón M. Lorenzo Martínez, presidente da Sociedade Española de Cartografía (en castelán)