Alessandro Malaspina

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Alessandro Malaspina.

Alessandro Malaspina,[1] nado en Mulazzo, Gran Ducado de Toscana, o 5 de novembro de 1754 e finado en Pontremoli, Reino de Etruria, o 9 de abril de 1809, foi un nobre e mariño italiano ao servizo de España, célebre por protagonizar unha das grandes viaxes científicas da era ilustrada, a chamada Expedición Malaspina (1788-94).

Tras conspirar para derrubar a Godoy, caeu en desgraza, o que levou ao esquecemento dos seus logros.

Xuventude[editar | editar a fonte]

Alessandro Malaspina naceu en Mulazzo, actual Italia, daquela no Gran Ducado de Toscana. Seus pais foron o marqués Carlo Morelo e Caterina Meli Lupi di Soragna. De 1762 a 1765 el a a súa familia viviron en Palermo, Sicilia, baixo a protección de seu tío, o vicerrei de Sicilia Giovanni Fogliani d'Aragona.

De 1765 a 1773 estudou no Colexio Clementino de Roma, aceptando en 1773 ingresar na Orde de Malta. Viviu en Malta un ano, onde aprendeu rudimentos de navegación na flota da Orde. En 1774 ingresou na Mariña Real española, recibino o 18 de novembro dese ano o grao de gardamariña.

Ao servizo de España[editar | editar a fonte]

Durante os anos 1775 e 1776 tomou parte en varias accións armadas no norte de África (unha delas, en xaneiro de 1775, unha expedición en auxilio de Melilla, asediada por partidas de piratas bérberes).

De 1777 a 1779, a bordo da fragata Astrea, participou nunha viaxe ás Filipinas (ida e volta, rodeando o Cabo da Boa Esperanza). Durante esta viaxe foi ascendido a tenente de Fragata (1778). Tomou parte en varias accións contra os británicos, en 1780, tras o cal foi ascendido a tenente de Navío.

En 1782 foi denunciado ante a Inquisición española como herexe, pero non foi encarcerado nin xulgado. Ese ano tomou parte no Gran Asedio a Xibraltar.

Durante 1783 e 1784, como segundo comandante da fragata Asunción, levou a cabo unha segunda viaxe a Filipinas. De setembro de 1786 a maio de 1788, ao mando da fragata Astrea, fixo unha terceira viaxe ás Filipinas, comisionado pola Real Compañía de Filipinas. Esta vez tratábase dunha volta ao mundo.

A expedición Malaspina[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Expedición Malaspina.

En setembro de 1788, xunto co seu colega José de Bustamante y Guerra, propón ao Goberno español organizar unha expedición político-científica co fin de visitar as posesións españolas en América e Asia. Esta viaxe coñeceríase como expedición Malaspina. A expedición foi aprobada, saíndo de Cádiz o 30 de xullo de 1789.

Regreso e caída en desgraza[editar | editar a fonte]

Ao seu regreso a España (21 de setembro de 1794), Malaspina presentou un informe, Viaje político-científico alrededor del mundo, que incluía un informe político confidencial, con observacións críticas de carácter político acerca das institucións coloniais españolas e favorábel á concesión dunha ampla autonomía ás colonias españolas americanas e do Pacífico, dentro dunha confederación de estados relacionados mediante o comercio.

En setiembro de 1795, enviou ao Goberno español os seus escritos, pero este xulgou pouco oportuna a súa publicación na situación política daquela existente. Desencantado, Malaspina tomou parte nunha conspiración para derribar a Manuel Godoy, o que conduciu ao seu arresto o 23 de novembro. Tras un xuízo dubidoso, o 20 de abril de 1796 foi condenado a dez años de prisión no Castelo de San Antón da Coruña.

Durante o seu cativerio, Malaspina escribiu ensaios sobre estética, economía e literatura.

Regreso a Italia, e actividades políticas na época napoleónica[editar | editar a fonte]

Non chegou a cumprir a totalidade da condena, pois a finais de 1802 foi posto en liberdade debido ás presións de Napoleón (a instancias de Francesco Melzi d'Eril) e deportado a Italia. Malaspina partiu para a súa localidade natal a través de Xénova, asentándose finalmente en Pontremoli, a 10 km de Mulazzo, daquela parte do Reino de Etruria. Alí involucrouse na política local.

En 1804 desprazouse a Milán, capital da República Cisalpina. En decembro dese ano, o goberno da república encargoulle a organización da corentena entre a república e o reino de Etruria durante unha epidemia de febre amarela en Livorno.

En 1805 foi nomeado membro do Consello de Estado do napoleónico Reino de Italia (no que se transformara a República Cisalpina).

En decembro de 1806 desprazouse á corte do reino de Etruria, en Florencia, sendo admitido na Sociedade Colombina.

Alessandro Malaspina morreu en Pontremoli, en 1809, dun infarto cardíaco.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Coñecido nos documentos oficiais españois da época co nome de Alejandro Malaspina, escrito segundo a ortografía desa era como Alexandro Malaspina Carmen Sotos Serrano Los pintores de la expedición de Alejandro Malaspina, Volume 1

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Ibáñez, Victoria (1992): "Trabajos Cientificos y Correspondencia de Tadeo Haenke", in Museo Naval / Ministerio de Defensa (1992): La Expedición Malaspina, 1789-1794. Tomo IV. Madrid / Barcelona: Lunwerg Editores.
  • Higueras Rodriguez, Mª Dolores (1989-1994): Catálogo crítico de los documentos de la Expedición Malaspina en el Museo Naval. Tomos I, II y III. Madrid: Museo Naval.
  • Higueras Rodriguez, Mª Dolores (1999): "Diario General del Viaje de la Corbeta "Atrevida" por José Bustamante y Guerra", in Museo Naval / Ministerio de Defensa (1999): La Expedición Malaspina, 1789-1794. Tomo IX. Madrid / Barcelona: Lunwerg Editores.
  • King, Robert J. (2010): "Puerto del Pendulo, Doubtful Sound: la visita de la expedición Malaspina a Nueva Zelanda en busca de la verdadera forma de la tierra", in Asclepio: Revista de Historia de la Medicina y de la Ciencia, vol. 62, no.1, pp. 209-224.
  • Manfredi, Dario (1988): Il Viaggio Attorno al Mondo di Malaspina con la Fregata di S.M.C. "Astrea", 1786-1788. La Spezia: Memorie della Accademia Lunigianese di Scienze.
  • Manfredi, Dario (1992): Italiano in Spagna, Spagnolo in Italia: Alessandro Malaspina (1754-1810) e la più importante spedizione scientifica marittima del Secolo dei Luni. Torino: Nuova Eri Edizioni Rai.
  • Orozco Acuaviva, Antonio (ed.) (1989: La Expedición Malaspina (1789-1794), Bicentenario de la Salida de Cádiz, Cádiz. Cádiz: Real Academia Hispano-Americana.
  • Palau Baquero, Mercedes & Antonio Orozco Acuaviva (eds.) (1994): Malaspina '92: I Jornadas Internacionales - Madrid, Cádiz, La Coruña. 17-25 de Septiembre de 1992. Cádiz: Real Academia Hispano-Americana.
  • Pimentel Igea, Juan (2001): Viajeros Científicos. Colección Novatores. Madrid: Ed. Nívola.
  • Sagredo Baeza, Rafael e José Ignacio González (2004): La Expedición Malaspina en la Frontera Austral del Imperio Español Santiago de Chile: Editorial Universitaria. ISBN 9789561117372
  • Saiz, Blanca (1992): Bibliografia sobre Alejandro Malaspina y acerca de la expedicion Malaspina y de los marinos y cientificos que en ella participaron. Madid: Ediciones El Museo Universal.
  • Saiz, Blanca (ed.) (1995): Malaspina '93: Alessandro Malaspina e la sua spedizione scientifica (1789-1794). Atti del Congresso Internazionale, nel bicentenario della massima impresa di Alessandro Malaspina, tenutosi a Mulazzo, Castiglione del Terziere e Lerici dal 24 al 26 settembre 1993. Mulazzo: Centro di Studi Malaspiniani.
  • Emilio Soler Pascual, Emilio (1956): La Conspiración Malaspina, 1795-1796. Alacant: Instituto de Cultura "Juan Gil Albert".


Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]