Estación da Coruña

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
(Redirixido desde "Estación de San Cristovo")

Coordenadas: 43°21′9.66″N 8°24′34.96″W / 43.3526833°N 8.4097111°W / 43.3526833; -8.4097111

A Coruña
Estacionrenfeacoruña.jpg
Exterior da estación
Situación A Coruña
Servizos AseosServizos adaptadosAparcadoiroCafeteríaCarros portaequipaxesAlugamento de coches
Liñas
Alta velocidade
Renfe AvantAvant.svg
Longa Distancia Alvia, Arco, Trenhotel
Media distancia G1.JPG G4.JPG
Intermodalidade
BSicon CLRV.svg
Bus
5, 11, 14, 20, 22
Aiga taxi.svg
Taxi
Car with Driver-Silhouette.svg
Alugueiro de coches
BSicon BICYCLE.svg
Alugueiro de bicis
Na rede
www.adif.es

A Coruña, tamén coñecida como A Coruña-San Cristovo, é a principal estación de ferrocarril da cidade da Coruña. É de carácter terminal e dela parten servizos de media distancia a todas as cidades galegas e de longa distancia a varios puntos da península. Está chamada a ser a futura Estación Intermodal da cidade[1][2].

O edificio principal, acabado en 1935 e obra de Antonio Gascué Echeverría, posúe unha arquitectura única nas estacións españolas, e ata europeas, sendo a Estación Central de Helsinki a única que ten similitudes de estilo. Este é unha mestura entre racionalista e de postguerra.

A estación está situada na rúa Joaquín Planells, xunto á Rolda de Outeiro, no barrio dos Mallos-Estación[3], relativamente apartada do centro urbano pero comunicada por autobús co mesmo. Hai outra estación na cidade, a de San Diego, adicada ao tráfico de mercadorías.

Situación ferroviaria[editar | editar a fonte]

Na Coruña rematan os dous eixes ferroviarios que conectan Galicia coa Meseta. Por un lado a liña férrea 800 da rede, que ten a súa orixe en León, pk 550,6 e polo outro a liña férrea 822 que nace en Zamora, pk 453.[4]

Historia[editar | editar a fonte]

O ferrocarril chegou á Coruña o 10 de outubro de 1875 con ao apertura do tramo A Coruña-Lugo da liña férrea que pretendía unir Palencia con A Coruña.[5] A Compañía de los Ferrocarriles de Asturias, Galicia y León foi a encargada das obras.[6] Devandita compañía creouse para continuar coas obras iniciadas por Noroeste e xestionar as súas liñas ante a quebra desta. Non obstante a situación financeira desta última tamén se volveu rapidamente delicada sendo absorbida por Norte en 1885.[6] Ese mesmo ano marcou a apertura doutro importante tramo entre Brañuelas e Ponferrada que permitía unir A Coruña con Madrid grazas ao empalme de Venta de Baños. Grazas a iso Norte decidiu construír na cidade a súa primeira estación como tal xa que as infraestruturas iniciais, como era o costume na época, eran provisionais. Levantouse así un edificio de planta rectangular, dúas alturas e disposición lateral ás vías dotado dun pequena marquesiña protexendo parcialmente a plataforma lateral.

A Estación Central de Helsinki, construída en 1911 garda similitude coa estación da Coruña.

A principios do século XX, o monopolio ferroviario de Norte viuse ameazado pola aprobación do plan Guadalhorce. Impulsado polo Xeneral Primo de Rivera o plan pretendía completar a rede ferroviaria existente, esencialmente radial, con novos trazados. Entre eles encontrábase unha liña que entraba en Galicia polo sur, dende Zamora a Ourense para seguir ata Santiago e chegar á Coruña.

En 1935, Antonio Gascué Echeverría concluía as obras do novo recinto destinado a recibir os trens da nova liña.[7] Para distinguir ambas as dúas estacións decidiuse chamar A Coruña-Término á de Norte, e A Coruña-San Cristovo á nova situada a apenas 400 metros da anterior. Construída a estación só faltaban as vías, un elemento esencial que non obstante se atrasou principalmente por dous factores: a guerra civil e a enorme complexidade dalgúns tramos. O 14 de abril de 1943, con RENFE como operador exclusivo da rede dende 1941, logrouse concluír o tramo Santiago de Compostela-A Coruña. Desta forma chegaban os primeres trens a San Cristovo. Non obstante, houbo que esperar ata 1957 para que por fin se completase a liña Zamora-A Coruña. Con ela a estación pasou de ser unha estación de trens rexionais a recibir trens de longo percorrido que viñan de Madrid. [8] Por iso considerouse necesario concentrar todo o tráfico ferroviario de pasaxeiros nun mesmo recinto. Apelando á súa maior modernidade, o seu mellor equipamento e as súas amplas dimensións, San Cristovo non tivo problemas en gañarlle a batalla á antiga e vetusta estación de Norte. En 1958 construíuse un ramal que permitía que a liña do norte enlazase directamente co novo trazado desprazando case definitivamente á antiga estación que recibiu o seu golpe de graza en 1964 ao ser devastada por un incendio.[8]

Na década dos anos 80, a marquesiña orixinal de fibrocemento foi substituída por outra que dotaba de maior luminosidade ao feixe de vías.

Futura estación intermodal[editar | editar a fonte]

Nos anos 2000, o futuro da estación someteuse a diferentes estudos baseándose principalmente nas directrices do urbanista Joan Busquets, para agrupar nun mesmo recinto a estación de tren, de autobuses, taxis e metro lixeiro, barallándose posibilidades de incluír vivendas e ata un parque botánico nela. De todas as opcións presentadas ao concurso da nova estación intermodal, preseleccionáronse sete, das cales se debía elixir unha para maio de 2011. As sete propostas foron presentadas por Rafael Moneo, Richard Rogers, MVRDV, Toyo Ito, Juan Herreros, Cruz y Ortiz e César Portela, resultando esta última elexida por unanimidade. A finais do 2012, o Gobierno central solicitou aos gañadores do proxecto a presentación dunha nova proposta de cara a abaratar o seu custo.[9]

A estación[editar | editar a fonte]

O edificio foi deseñado polo arquitecto Antonio Gascué Echeverría e rematouse en 1935. É de estilo neorrománico dentro do movemento chamado arquitectura de pastas. O edificio é de pedra, vidro e ferro de fundición, e ten forma de U, como a maioría de estacións terminais. A fachada é de granito sen traballar e ten unha torre de reloxo colocada nunha esquina. O reloxo dá as horas tocando "Negra Sombra".

A nave que alberga as vías ten unha lonxitude de 100 metros. Os seus 33 metros de ancho serven para situar catro plataformas, dúas laterais e dúas centrais ás que acceden seis vías. Todo iso está cuberto por unha estrutura metálica de grandes luces, con 11 arcos remachados.[10] Fóra da gran marquesiña as plataformas gozan dunha protección adicional que se prolonga outros 160 metros máis.

Conta cun amplo vestíbulo, sala de espera, puntos de información, venda de billetes, comisaría, cafetaría, libraría, diversos locais comerciais, aseos, servizos adaptados a persoas con mobilidade reducida, alugamento de coches e varios aparcadoiros exteriores.

Servizos ferroviarios[editar | editar a fonte]

Media Distancia[editar | editar a fonte]

Dúas liñas parten da estación, unha con dirección Ferrol e Monforte de Lemos, cuxos trens poden prolongar o seu percorrido ata Ourense, e a outra con dirección Vigo dando tamén servizo a Santiago, Vilagarcía e Pontevedra. Por esta última circula a gran maioría dos trens de Media Distancia, xa sexa como Rexional con parada en tódalas estacións ou como R-598 con parada en Santiago, Vilagarcía, Pontevedra e Vigo.

Liña Percorrido Continua ata
G1.JPG A CORUÑA · Uxes · Cerceda-Meirama · A Vila da Igrexa · Cerceda · Ordes-Pontraga · SANTIAGO DE COMPOSTELA · Osebe · A Escravitude · Padrón · Pontecesures · Catoira · Vilagarcía de Arousa · Portela · Pontevedra-Universidade · PONTEVEDRA · Arcade · Cesantes · Redondela-Picota · Redondela · Chapela · VIGO -
G4.JPG A CORUÑA - Elviña-Universidade - O Burgo-Santiago - Cambre - Cecebre - Betanzos-Infesta - Oza dos Ríos - Cesuras - Piñoi - Curtis - Teixeiro - Guitiriz - Parga - Baamonde - Begonte - Rábade - LUGO - Pedrelo-Céltigos - Sarria - MONFORTE DE LEMOS Ourense
A CORUÑA - Elviña-Universidade - O Burgo-Santiago - Cambre - Cecebre - Betanzos-Infesta - Betanzos-Cidade - Miño-Castro - Perbes - Pontedeume - Cabanas - Franza - Barallobre - Perlío - Neda - FERROL -

Longa Distancia[editar | editar a fonte]

Tren Destino Paradas intermedias Observacións
Arco
Camiño de Santiago
Hendaia Santiago de Compostela · O Carballiño · Ourense-Empalme · Monforte de Lemos · A Rúa-Petín · O Barco de Valdeorras · Ponferrada · Bembibre · Astorga · León · Sahagún · Palencia · Burgos · Miranda de Ebro · Vitoria-Gasteiz · Altsasu · Zumarraga · Donostia · Irún
Arco Monforte de Lemos Betanzos-Infesta · Curtis · Guitiriz · Lugo · Sarria Trasbordo co Alvia Barcelona-Vigo en Monforte.
Talgo Madrid-Chamartín Santiago de Compostela · O Carballiño · Ourense-Empalme · A Gudiña · Pobra de Seabra · Zamora · Medina del Campo · Segovia-Guiomar -
Talgo Alacant-Terminal Santiago de Compostela · O Carballiño · Ourense-Empalme · A Gudiña · Pobra de Seabra · Zamora · Medina del Campo · Ávila · Villalba de Guadarrama · Madrid-Chamartín · Madrid-Atocha Cercanías · Alcázar de San Juan · Albacete · Almansa · Villena · Elda-Petrer -
Trenhotel Galicia Barcelona-Sants Betanzos-Infesta · Curtis · Lugo · Sarria · Monforte de Lemos · San Clodio-Quiroga · A Rúa-Petín · O Barco de Valdeorras · Ponferrada · Bembibre · Astorga · León · Palencia · Burgos · Logroño · Castejón de Ebro · Tudela de Navarra · Zaragoza-Delicias · Lleida-Pirineus · Camp de Tarragona -
Trenhotel
Rías Galegas
Madrid-Chamartín Santiago de Compostela · O Carballiño · Ourense-Empalme · A Gudiña · Pobra de Seabra · Zamora · Medina del Campo · Ávila -

Alta Velocidade[editar | editar a fonte]

O 10 de decembro de 2011 púxose en servizo o tramo de Alta Velocidade entre Ourense e A Coruña. Por este tramo circulan servizos Avant entre as estacións de Ourense-Empalme, Santiago de Compostela e A Coruña-San Cristovo.

Tren Destino Paradas intermedias Observacións
AvantAvant.svg
Ourense-Empalme Santiago de Compostela

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

´