Miguel Primo de Rivera

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Historia de España
Restauración borbónica en España
Reinado de Alfonso XII
Reinado de Alfonso XIII
Guerra Hispano-Americana
Rexeneracionismo
Ditadura de Primo de Rivera
Monumento a Miguel Primo de Rivera en Xerez da Fronteira.
Miguel Primo de Rivera

Miguel Primo de Rivera y Orbaneja, nado en Xerez da Fronteira (Cádiz) o 8 de xaneiro de 1870 e finado en París o 16 de marzo de 1930, foi un militar e político español. Casado con Casilda Sáenz de Heredia, tivo seis fillos, destaca entre eles José Antonio Primo de Rivera creador da Falanxe.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Carreira Militar[editar | editar a fonte]

Ingresou na Academia Militar en 1884. Foi destinado por primeira vez a Melilla en 1893, onde ascendeu de forma moi rápida, obtendo o grao de capitán e acadou a medalla de San Fernando. En 1895 tarde sería trasladado a Cuba como axudante do capitán xeneral Martínez Campos. Desde Cuba iría a Filipinas en compaña do seu tío Fernando Primo de Rivera. Participou así nas guerras coloniais: Guerra de Cuba, na que supuxo a independencia de Filipinas, e na guerra de Marrocos. Cando regresa a España xa acadara o grao de tenente coronel. Máis tarde volvería a Marrocos en 1908, e participaría na chamada Guerra de Melilla, onde foi ferido. En 1911 alcanza o xeneralato (xeneral de brigada) e en 1913 é xa xeneral de división. Ao seu regreso a España encárgaselle o goberno militar de Cádiz (1915 - 1917). En 1919 foi ascendido a tenente xeneral.

Herda do seu tío o título de marqués de Estrella, tras o falecemento deste no Desastre de Annual (1921)

En 1922 recibe o encargo da capitanía xeral de Barcelona, onde se atopou cun clima social moi tenso e enrarecido. Noutros asuntos, os actos terroristas que acabaran coa vida do presidente do goberno Eduardo Dato (1921), ou co cardeal de Zaragoza (1923) fan que a sociedade se deteriore en España.

A ditadura[editar | editar a fonte]

No período ditatorial de Primo de Rivera podemos distinguir dúas etapas:

Directorio militar[editar | editar a fonte]

O 13 de setembro de 1923 Primo de Rivera, emite un manifesto en Barcelona, recibindo a aprobación do rei Afonso XIII para emprender unha ditadura. Tras ser nomeado xefe do goberno polo rei, forma un Directorio Militar. Censura a prensa, sacrifica o sistema democrático e fecha o Parlamento. No ano seguinte asume persoalmente o Alto Comisariado de Marrocos, e aínda que no pasado se declarara partidario de abandonar o Protectorado, alíase agora co goberno de Francia, e conxuntamente organizan unha campaña contra Abd el-Krim, planeando o Desembarco de Alhucemas (1925); nese mesmo ano as operacións franco-españolas acabaron coa Guerra de Marrocos .

Directorio Civil[editar | editar a fonte]

Tras os éxitos de Marrocos, Primo de Rivera, non se retirou, senón que formou un Directorio Civil que se formalizou o 3 de decembro de 1925. Os membros máis importantes eran José Calvo Sotelo (Ministro de Facenda), Martínez Anido (Ministro de Gobernación), etc.

Co apoio dalgunhas partes do exército e dos partidos de extrema dereita, Primo de Rivera intentou levantar un réxime que substituíra ao parlamentarismo. Formou unha asemblea que sería a encargada de redactar unha constitución, pero esta asemblea foi un fracaso.

Creou o partido Unión Patriótica Española (UPE). No campo da facenda e obras públicas foi onde o réxime conseguiu os seus maiores éxitos. Calvo Sotelo aliviou a débeda pública e monopolizou un sector chave: o petróleo (CAMPSA). Nas obras melloráronse as estradas, portos etc.

Pero a ditadura tiña moitas frontes de oposición: estudantes, políticos, intelectuais, militares, etc. Ante esta oposición e a carencia de apoio dos militares, Primo de Rivera renunciou ante o rei Afonso XIII o 28 de xaneiro de 1930, deixando crise económica, inviabilidade do sistema monárquico, etc.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Miguel Primo de Rivera

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Predecesor:
Manuel García Prieto
Escudo de España 1874-1931.svg
Presidente do Consello de Ministros de España

19231930
Sucesor:
Dámaso Berenguer y Fuster