Slavoj Žižek

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Slavoj Žižek.

Slavoj Žižek, nado en Liubliana o 21 de marzo de 1949, é un sociólogo, filósofo, psicanalista e filólogo esloveno. A súa obra integra o pensamento de Jacques Lacan co de Marx e Hegel, e nela destaca unha tendencia a exemplificar a teoría coa cultura popular.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Žižek estudou filosofía na Universidade de Ljubljana e psicanálise na Universidade de París VIII Vincennes-Saint-Denis, onde se doctorou. A súa carreira profesional inclúe un posto de investigación no Instituto de Socioloxía da Universidade de Liubliana, en Eslovenia, e coma profesor convidado en varias institucións, incluíndo Columbia, Universidade de Princeton, New School for Social Research, en Nova York ea Universidade Michigan, entre outros. Actualmente é Director Internacional do Instituto Birkbeck de Humanidades, Birkbeck College - Universidade de Londres.

Žižek usa nos seus estudos exemplos extraídos de cultura popular,dende a obra de Alfred Hitchcock e David Lynch, ate a literatura de Kafka ou Shakespeare, ademais de problematizar autores esquecidos pola academia como V. I. Lenin, Stalin e Robespierre e tratar sen remordimentos temas espiñosos coma o fundamentalismo, anti-capitalismo, a tolerancia, a subxectividade e o politicamente correcto na filosofía posmoderna. Ademais, en contraposición cos postulados intelectuais da esquerda universalista europea en xeral,e dos que Habermas define como postnacionais en particular, Žižek realiza unha defensa aberta e inequívoca de procesos soberanistas abertos en Europa. [Cita requerida]

Tamén usa a teoría psicanalítica na versión lacaniana coma unha arma pra a súa habitual análise da política internacional,considerando non só os líderes e os seus posibles problemas psicolóxicos, senón tamén á sociedade no seu conxunto.

En 1990, foi candidato a presidente da República de Eslovenia, pero non foi elixido.

Desenvolvemento da teoría lacaniana[editar | editar a fonte]

Slavoj Zizek toma de Jacques Lacan a descrición dos conceptos da súa tópica (descrita desde 1953 e constituida coma unha estrutura composta de tres ordes ou rexistros estrutura inseparabéis) e desenrolaos como segue:

O real

Eiquí; o "real" acaba por ser un termo bastante enigmático e non debe ser confundida coa realidade, xa que a nosa realidade constrúese simbólicamente; a realidade,pola contra, é un núcleo duro, algo traumático que non se pode simbolizar (é dicir, expresado en palabras.) O real non ten existencia positiva; só existe como obstruído.

Non todo na realidade pode ser desenmascarado coma unha ficción; só basta con ter presente certos aspectos -puntos indeterminados- que teñen que ver co antagonismo social,a vida,a morte e a sexualidade. A estes aspectos temos que afrontalos se queremos simbolizalos. O real non é ningún tipo de realidade detrás da realidade, senón o vacío que deixa á realidade incompleta e inconsistente. É a pantalla da pantasma; en si é a propia pantalla que distorsiona a nosa percepción da realidade. A tríada do simbólico/imaxinario/real reprodúcese dentro de cada parte individual da subdivisión. Hai tamén tres modalidades do real:

  • O real simbólico: o significante reducido a unha fórmula sen sentido (coma na física cuántica, que coma toda ciencia parece rabuñar o real, pero só produce conceptos apenas comprensibles).
  • O real ou o real mismo: unha cousa horrible, o que transmite o sentido de terror nas películas de terror.
  • O real imaxinario: un algo insondábel que permea as cousas como unha peza do sublime. Esta forma de realidade convértese en perceptíbel na película Full Monty, por exemplo, onde os protagonistas desempregados deben espirse por completo. Noutras palabras, a través deste xesto extra de degradación "voluntaria", algo da orde do sublime tórnase visíbel.

A psicanálise ensina que a realidade (postmoderna) precisamente non ten que verse coma unha narrativa, senon que o suxeito ten que recoñecer,soportar e ficcionalizar o núcleo duro do real dentro da súa propia ficción.

O simbólico

O simbólico inaugúrase coa adquisición da linguaxe; é mutuamente relacional. Así, acontece aquilo de que "o home é o rei só porque os seus súbditos compórtanse con él como un rei". Ao mesmo tempo, sempre permanece unha certa distancia respecto ó real (agás na paranoia): non só é tolo un mendigo que pensa que é rei, tamén o é o rei que realmente cre que é un rei. Desde feito, este último só ten o "mandato simbólico" dun rei.

O simbólico real é un significante reducido a unha fórmula sen sentido.

  • O símbolo imaxinario qua símbolos junguianos.
  • O simbólico ou o simbólico mesmo qua a fala e a linguaxe con sentido en si.

A pantalla do monitor como forma de comunicación no ciberespazo: coma unha interface refírenos a unha mediación simbólica de comunicación, a un abismo entre quen fala e a "posición de falar" en sí (por exemplo, o apodo, o correo electrónico). "Eu" nunca "en realidade" estou de acordo exactamente co significante, non me invento a min mesmo;en cambio,a miña existencia foi,en certo sentido,xa co-fundada coa chegada do ciberespazo. Eiquí un debe chegar a entenderse con certa inseguridade, pero non pode resolverse coma nun simulacro contixente postmoderno...Eiquí tamén,como na vida social, as redes simbólicas circulan arrredor dos núcleos do real. Esta é unha resposta á inversión a menudo plantexada por Zizek: non se trata de "qué podemos aprender acerca da vida no ciberespazo?" senon máis ben "qué podemos aprender acerca do ciberespazo na vida?" Estas inversións serven á psicanálise teórica: é dicir, contrario á psicanálise aplicada, non busca tan so analizar traballos de arte e facer o que é ameazante, comprensible,senon crear unha nova perspectiva no ordinario,renovar a sensación de estrañeza sobor da vida diaria, e por vía do obxecto desenrolar máis alá a teoría.

As redes simbólicas son a nosa realidade social[editar | editar a fonte]

O imaxinario outro exemplifícase no que Lacan chama o estado do espello,polo cal un recoñécese nunha imaxe ficticia de sí mesmo (a imaxe proxectada nun espello), e nese recoñecemento hai un erro, é un recoñecemento ilusorio polo cal o "eu" constitúese coma un outro, como conclúe Lacan citando a Arthur Rimbaud: "Eu son outro". O imaxinario é a fantasía fundamental que é inaccesíbel a nosa experiencia psíquica i elévase da pantalla pantasmal na que atopamos obxectos de desexo. Eiquí tamén podemos dividir o imaxinario,ou o imaxinario mesmo,(a imaxe/pantalla en sí que serve de cebo) e un simbólico (os arquetipos de Jung e o pensamento New Age). O imaxinario nunca será agarrado,xa que todo discurso sobor del sempre localizarase no simbólico.

Tódolos niveis están interconectados, de acordo con Lacan (do seminario XX en adiante), nunha forma de nó borromeo, como tres aneis enlazados de xeito que se un deles se desconecta o resto tamén caerá.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]


Este artigo tan só é un bosquexo
 Este artigo sobre unha personalidade é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.