Combustible fósil

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Combustible fósil
Mina de carbón en Estercuel (Aragón).jpg TrivelleRagusaS1.jpg
Plataforma La Gaviota.jpg Friedrichstadtpalast Berlin re-publica 2009 003.JPG
Fila superior de esquerda a dereita
Fila inferior de esquerda a dereita
  • Plataforma de extracción de gas natural "La Gaviota" preto de Bermeo Biscaia.
  • Os combustibles fósiles producen gran parte da electricidade que se usan para a iluminación, climatización, refrixeración de alimentos e ordenadores, para equipos eléctricos e electrónicos, etc.

Os combustibles fósiles ou combustibles minerais son aqueles combustibles orixinados pola descomposición parcial de materia orgánica fai millóns de anos transformada pola presión e temperatura debidas ás capas de sedimentos acumulados sobre el, e que se extraen do subsolo[1] co obxectivo de producir enerxía por combustión. Considéranse combustibles fósiles o carbón, procedente de bosques do período carbonífero, o petróleo e o gas natural procedente doutros organismos.[1]

Son recursos de enerxía non renovables porque requiren de millóns de anos para a súa formación de forma natural. Debido ao seu alto poder calorífico son fontes de enerxía útiles para xerar enerxía térmica e o seu uso permitiu o gran crecemento económico e demográfico ligado á revolución industrial do século XIX. Aínda que agora son fundamentais para a nosa economía. O 2007 a combustión de carbón, petróleo e gas natural representou 86,4% da enerxía primaria mundial.[2]

Con todo a súa combustión é unha das principais fontes de contaminación atmosférica e do quecemento global, supoñendo un importante problema de sostibilidade.

Orixe[editar | editar a fonte]

Os combustibles fósiles orixináronse de forma natural por un proceso de fosilización e por falta de osíxeno (anoxia) no medio ambiente: deste xeito a materia orgánica non se degradou, facéndose dióxido de carbono (CO2) e auga (H2O), senón que permanecerón en forma de moléculas orgánicas máis complexas, sólidas, líquidas ou en forma de gas, das cales se extrae a enerxía que se libera o utilizalos como combustible.

A materia viva contén os mesmos compoñentes básicos dos combustibles fósiles, o que contribuiría a explicar a orixe orgánica desta fonte enerxética. Aínda que o sito non sabe que a súa orixe non se coñece con precisión, algúns estudos sinalan que se formaron a partir de millóns de minúsculos organismos chamados plancto que quedaron atrapados en estratos de rochas sedimentarias e que, ao ser sometidos a altas presións e altas temperaturas durante miles de anos, se transformaron en hidrocarburos.

Chamalos combustibles fósiles é un nome inapropiado para referirse a eles, xa que a fosilización é o resultado da substitución por minerais das moléculas de vexetais, animais ou microbios soterrados, durante longos períodos de tempo.

Primeira fonte actual de enerxía[editar | editar a fonte]

Prognóstico de enerxía primaria
Enerxía primaria del mundo 2010

A Energy Information Administration estimou en 2006 que as principais fontes primarias de enerxía no mundo eran: o petróleo nun 35,9 %, o carbón nun 27,4% e o gas natural nun 22,8%. Polo tanto, cun 86%, os combustibles fósiles son a fonte de enerxía principal no mundo. Pódense usar directamente ou ben en centrais térmicas, para obter electricidade. Algúns combustibles non fósiles utilizados no mundo como enerxías primarias en 2006 son a enerxía hidroeléctrica (6,3%), considerada enerxía renovable, a enerxía nuclear (5,9%) e en menor grado as enerxías solar, eólica, xeotérmica, etc. que só suman un 1,0% da produción mundial total.[3]

Tipo de combustibles fósiles[editar | editar a fonte]

Carbón[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Carbón.
Anaco de carbón.

Este combustible fósil é unha rocha sedimentaria de orixe orgánica que provén de restos de vexetais que crecían nas marisma e que quedaron enterradas polo lodo . Debido á ausencia de osíxeno non se puideron degradar e co paso do tempo e a presión do peso das capas de terra fixo que se fosilizadran ata transformarse en carbón. A súa formación data de fai uns 200 ou 250millóns de anos, no paleozoico. [4]

Segundo a súa estrutura química clasifícanse en diferentes tipos de carbón segundo a súa composición mineral ilóxica en catro grandes grupos:

  • Turba: É o máis recente e que aporta menos calor porque ten unha alta proporción de osíxeno e hidróxeno en relación ao carbono (60%). A miúdo pódense apreciar a primeira ollada as estruturas vexetais que o conforman.
  • Lignito: É recente e non ten tanto poder calorífico debido ao seu baixo contido en carbono. Contén un 50% de carbono.
  • Hulla: É un dos máis antigos e alto poder calorífico. É o carbón máis comercializado e o que máis se utiliza, por exemplo, nas centrais térmicas. Contén un 80% de carbono.
  • Antracita: o máis antigo e con máis proporción de carbono (95%), polo que ten o máis alto poder calorífico.

Úsase sobre todo en caldeiras industriais e centrais termoeléctricas. Tamén existe o carbón vexetal, que se obtén artificialmente, mediante a pirólise, ou combustión parcial da leña con pouca ou ningunha presenza de osíxeno (anaerobia). O carbón pódese gasificar para obter hidróxeno e para ser utilizado como combustible doutro xeito (gas natural sintético, GNS). Non se debe confundir o carbón gasificado co grisú, que é un gas que sae nas minas de carbón e que se elimina por seguridade, xa que pode provocar incendios e explosións. Tamén se pode converter nun combustible líquido, que duplicará a súa potencia calorífica, por medio da licuación do carbón, que pode ser directa ou indirecta. A partir da destilación seca do carbón pódense obter outros produtos, como o carbón de coque, o gas cidade, aceite e alcatrán.

Petróleo[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Petróleo.
Petróleo.
A refinería de petróleo de Repsol, no Polígono Industrial da Grela-Bens (A Coruña). Vista dende Pastoriza.

O petróleo é un combustible fósil líquido e viscoso que provén de materia orgánica acumulada durante millóns de anos. Crese que se formou fai uns cincuenta millóns de anos despois de que o plancto quedase cuberto por diferentes materiais sedimentarios a unha certa presión e temperatura e debido a acción de microorganismos formouse no petróleo.[5]

O que se obtén directamente do xacemento é o que se chama petróleo cru. Para poder utilizar a enerxía que aporta ten que pasar por un proceso de transformación, chamado refinamento.

O refinamento do petróleo ten lugar nas plantas petroquímicas, tamén chamadas refinarías. Primeiro e antes de nada hai que limpar o petróleo cru antes de que sexa conducido ás unidades de fraccionamento. Unha vez limpado dos restos de auga e area comeza o proceso de destilación fraccionada en dúas torres de destilación, unha a presión atmosférica e outra ao baleiro, que poden chegar a medir cincuenta metros de altura. O cru quéntase entre uns 320 °C - 340 °C e convértese en gas, este vai subindo pola torre a medida que os diferentes compoñentes chegan ao seu punto de ebulición e segundo van subindo vanse arrefriando e condensando a diferentes niveis (platillos).

Unha vez condensados vanse recollendo, por orde, os seguintes produtos: butano e outros gases licuados do petróleo (GLP), gasolina, queroseno, gasóleo e subproductos utilizados para fabricar fuel, aceites lubricantes e alcatrán. Outros procesos típicos do petróleo son por exemplo: o cracking, para cortar as cadeas de hidrocarburos noutras máis simples e co que se produce o gas cidade, a polimerización, que, ao contrario, transforma as cadeas curtas en longas, uníndoas; o reformado catalítico, para modificar as características das gasolinas; etc.

Gas natural[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Gas natural.
Gas natural como combustible

O gas natural é o produto da materia orgánica acumulada durante millóns de anos. A súa composición maioritaria é de metano e está presente na maioría dos xacementos petrolíferos. As dificultades técnicas do seu tratamento, da construción dunha rede de gasoductos e dos sistemas de distribución e transporte necesarios empezaron a ser rendibles grazas ao aumento do prezo do petróleo. Unha vez se extrae do xacemento, trátase cunha serie de procesos e logo transportase a ata o lugar de consumo. Este transporte pódese levar a cabo de dous xeitos:

Un dos procesos máis importantes ao que se somete o gas natural é a odorización, na que se lle engaden unha serie de aditivos que lle dan cheiro para facer evidentes e facilitar a localización das fugas. O gas xeralmente pódese usar para xerar electricidade e especialmente en tecnoloxías de alto rendemento, como son os ciclos combinados; tamén no sector da refrixeración; e como combustible de autobuses urbanos, coches, barcos, etc .; como combustible de gasodomésticos: lavadoras, lavalouzas, etc.; para obter calor doméstico: forno, calefacción, quecemento de auga sanitaria, etc.; ou como materia prima para a produción industrial.

Pódese obter gas natural facendo un tratamento dos residuos orgánicos que separamos no lixo, como os que se fan por exemplo no ecoparque de Barcelona. O gas obtido é exactamente o mesmo que o gas natural, ambos son metano, pero só para indicar de onde provén, como estratexia de mercadotecnia e comercial, chámaselle biogás. Outros combustibles fósiles gasosos son o butano e o gas cidade, que se obteñen a partir do petróleo.

Uso dos convustibles fósiles[editar | editar a fonte]

O combustible fósil pode utilizarse directamente, queimándose para producir calor e movemento, en fornos, estufas, caldeiras e motores. Tamén se pode usar para obter electricidade nas centrais térmicas, nas cales coa calor xerada ao queimar estes combustibles obtense vapor de auga, o que conducido a presión, é capaz de poñer en funcionamento un xerador eléctrico.

A tendencia actual tende a ser o de usalas cada vez máis, polo menos mentres sexa posible. A modo de exemplo, nos dez anos comprendidos entre 1996 e 2006 a produción mundial de combustibles fósiles aumentou unha media do 26%, máis que a nuclear (16%) e a hidroeléctrica (20%).[2]

Considérase que a utilización de combustibles fósiles é responsable do aumento da emisión de dióxido de carbono na atmosfera. Este gas contribúe ao aumento do efecto invernadoiro e ao quentamento global.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 Termcat (1997). Diccionari de gestió ambiental (1a ed. ed.). Barcelona: Enciclopèdia Catalana. p. 271. ISBN 84-412-2767-5. 
  2. 2,0 2,1 "U.S. EIA International Energy Statistics". Consultado o 2010-01-12. 
  3. "International Energy Annual 2006" (PDF) (en inglés). Consultado o 23 de decembro do 2015. 
  4. http://erenovable.com/, ed. (10 xullo 2009). "Energía de carbón" (en español). Consultado o 23 de decembro do 2015. 
  5. la ciencia para todos (ed.). "¿Como se formo el petróleo?" (en español). p. EL ORIGEN Y COMPOSICIÓN DEL PETRÓLEO. Consultado o 9 de xaneiro do 2016. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]