Refraneiro galego sobre o cabalo

Dous cabalos rifadores, non poden xuntos comer

Poldro

Artigo principal: O cabalo na cultura popular galega.

• A besta amatada, de lonxe ve vir a albarda.
• Á besta axionllada ponlle máis carga.
• Á besta boa, dalle vara i espora.
• Á besta cargada, a cincha mátaa.
• Á besta comedora, pedras na cebada.
• A besta e a muller, que a preste quen quixer.
• Á besta golosa, taleiga de area.
• A besta leva ben a carga, mais non a sobrecarga.
• A besta mala, espora e vara.
• A besta non pregunta quen a monta.
• A besta pola carga, e o home pola palabra.
• A besta preñada cargala ata que para; e dispois de parida, cargala cada día.
• A cabaleiro novo, cabalo vello.
• A cabaleiro vello, cabalo novo.
• A cabalo alleo, espora propia.
• A cabalo cansado, mudarlle o prado.
• A cabalo comedor, ronzal curto.
• A cabalo dado non lle mires o dente.
• A cabalo grande, esporas grandes.
• A cabalo morto, cebada ó rabo.
• A cabalo novo, cabaleiro vello.
• A cabalo regalado non lle miran o dente.
• A cabalo regalado non se lle mira o dente.
• A cabalo vello, pouca ferraia e moita cebada.
• A cabalo vello, pouco verde.
• A home parlanchín e faco relinchón, pouca cebada e moito albardón.
• A ida de Paio Gomes, fora a cabalo e veu nas alforxas.
• A mala besta no bo camiño entropeza.
• A millor besta dá coa carga no chan.
• A millor besta, quer aguillón, e a millor muller, quer varón.
• Á muller, á cabala e á mula, pola boca lle entra a fermosura.
• A viña i o poldro que os críen outros.
• A vista do amo engorda o cabalo.
• Agora que ten poldro parece outro.
• Amigo de verba, cabalo de herba e casa de terra, todo é merda.
• Arrédate dos pès da besta, así da grande como da pequena.
• Azadós moi relocentes, escaleiras dos xuzgados, auntamentos con musgo, o panadeiro a cabalo, o médico de pé: o universo ben gobernado.
• Ben sabe a besta a quen leva, i o demo a quen atenta.
• Besta alegre, deitada apasta.
• Besta de arrieiro vai sempre en recua e nunca sabe o que leva.
• Besta de herba, besta de merda.
• Besta de herba, besta de perda.
• Besta do demo: ¿vas baleira e déitaste?
• Besta grande, ande ou non ande.
• Besta mular, ou comer ou andar.
• Besta na corte, non gana e come.
• Besta parada non fai xornada.
• Besta que anda por calquera chan, pra min a quero, non pra meu irmán.
• Besta que anda por mal camiño, quéroa pra min e non pro meu veciño.
• Besta que non poidas manter débela vender.
• Besta que pouco anda, nunca falta quen a tanga.
• Besta que xeme, á carga non teme.
• Besta sen cebada, nunca fixo boa cabalgada.
• Besta vella botala ós toxos.
• Besta vella non entra en paso.
• Bestas en pelo, hainas en Monterroso.
• Boi corvo, burro combo e cabalo fondo.
• Boi frontudo e cabalo cascudo.

• Buscas un bo cabalo pra túa égoa, e dás a túa filla ó primeiro que chega.
• Cabalo á carreira, sepultura aberta.
• Cabalo alazán non o teñas contigo en San Xoán.
• Cabalo alleo non come nin se cansa; e se se cansa moito, alá o seu dono.
• Cabalo corredor, home rifador, vaso de vidro e tinalla de viño, sempre están en perigo.
• Cabalo de andadura, pouco dura.
• Cabalo de bamba, que non come, nin bebe nin anda.
• Cabalo farto, non ten fame.
• Cabalo grande, ande ou non ande.
• Cabalo que ha de ir á guerra, nin o come o lobo, nin o malpare a égoa.
• Cabalo que voa non precisa espora.
• Cabalo, galgo e fidalgo, bos, pero non medianos.
• Can, de can vello; e poldro, de cabalo novo.
• Casa de terra, cabalo de herba e amigo de pousada, non valen nada.
• Casa, viño e poldro, fáganos outro.
• Cebada do día non fai andar moito á cabalaría.
• Come máis pan un dia de sol de febreiro que os cabalos de todo o reino.
• Come máis un día de sol en febreiro que cantos cabalos ten o reino.
• Como come a besta, dío a besta.
• Couces de égoas non matan poldros.
• Da besta, a mular, e do home, o de pouco falar.
• De home maricas e de muller cabalón, libértanos Señor.
• De pai bodegeiro, fillo cabaleiro e neto limosneiro.
• Deus nos deixe andar a cabalo de quen o entende.
• Deus nos deixe andar dacabalo de quen non entende.
• Dou ó demo a besta que non gana a cebada.
• Dou ó demo o poldro que en vendo égoas non relincha.
• Dous cabalos rifadores non poden xuntos comer.
• Dous poldros a un can, ben o morderán.
• Dúas cousas quere o cabalo: paso de andadura e pescozo de galo.
• En Deza, nin boa besta nin boa peza.
• En Lugo, nin boa besta nin bo burro.
• En maio, calquera besta é cabalo.
• En maio, o barrufeiro faise cabalo.
• Hai cabalos tolos, e burros cordos.
• Home rifador, cabalo corredor, xerro de bo viño e besta de andadura, nunca moito duran.
• Home viúvo, cabalo picado.
• Horta e torta, moza, poldra e muller que mira mal, quérense saber tratar.
• Ir por besta e volver por burro é un viaxe papudo.
• Mais val a besta que carrexa, que a besta que espoldrexa.
• Naide turra do rabo do poldro coma seu dono.
• Negra é a pementa e cómena os fidalgos, branca é a neve e trípana os cabalos.
• Nin besta de soilo herba, nin home de moita verba.
• Ninguén turra do rabo do poldro coma o seu dono.
• No pisar coñécese ó cabalo, e o cabaleiro no gobernalo.
• No seu esterco, o cabalo engorda cando ben repousa.
• Non amanses poldros nin chúfe-la muller doutro.
• Non amanses poldros se queres ter ben os ósos.
• Non cabalgues en poldro nin a túa muller gabes a outro.
• Non hai besta sin freo nin espora.
• Non pesques con anzó de ouro nin montes poldro novo nin a túa muller gabes a outro.
• Non podo dar na besta e mallo na albarda.
• Non prantes árbores nin amanses poldros, nin chúfe-la muller doutro.
• Non prantes árbores nin amanses poldros, nin chúfe-la muller pouco nin moito.
• Nunca amanses poldros nin chufes á muller doutro.
• Ó amigo e ó cabalo non hai que cansalo.
• Ó amigo e ó cabalo non o leves ó teu cabo.
• O barrufeiro non lle acai ben ó bo cabaleiro.
• O barrufeiro, no maio vólvese cabalo.
• O bo cabaleiro non se axeita nun farrufeiro.
• O cabalo do mesquiño, farto de auga, mal mantido e ben corrido.
• O cabalo e a muller, a ninguén se han de ofrecer.
• O cabalo fai a égoa.
• O cabalo farto non é comedor.
• Ó cabalo regalado non se lle mira o dente.
• Ó cabalo regalado, cólleo cos ollos pechados.
• O cabalo, no seu esterco engorda, cando ben come e repousa.
• O cabalo, pando, e o boi, corvado.
• Ó home e ó cabalo non hai que apuralo.
• O mellor penso do cabalo está no ollo do amo.
• O millor cabalo dá un tropezón.
• O ollo do amo engorda o cabalo.
• Ó poldro e ó mozo, albardón novo e apretado o bozo.
• O poldro, antes teu que doutro.
• O poldro, primeiro doutro.
• O que ameaza ó cabalo, ás veces faino malo.
• O que dí mal da égoa, ese é quen a merca.
• O que fala mal da egua, é o que a leva.
• O que non monte a cabalo, nunca se cae do cabalo.
• O que só come o seu galo, só aparella o seu cabalo.
• O que ten besta e anda a pé ben burro é.
• O que ten besta e anda a pé máis besta é.
• O que ten besta soña coa albarda.
• O que ten bo cabalo, ten que saber montalo.
• O rocín de maio vólvese cabalo.
• Odre de bo viño, cabalo saltador e home rifador, nunca duran moito co seu señor.
• Onde égoas pacen, poldros nacen.
• Onde hai eguas, nacen poldros.
• Onde poldros nacen, égoas pacen.
• Os couces das égoas non fan dano ós poldros.
• Os poldros caíndo e os mozos brincando, van asisando.
• Pacen os poldros o mesmo us que outros.
• Para quen é o cabalo, chega ben a ferradura.
• Poldro, de poldrela, becerro, de vaca vella.
• Poltro, de poltrela, e boi, de vaca vella.
• Por un cravo pérdese un cabalo, por un cabalo, un cabaleiro, e por un cabaleiro, un reino.
• Quen non monta a cabalo, nunca se cai do cabalo.
• Quen quer besta sin chata, a pé anda.
• Quen rico ser queira, estas cousas ha de ter: ovella e abella e a pedra que terbella, egua parideira e muller goberneira.
• Quen rico ser queira, que teña egua parideira e muller goberneira.
• Renego da besta que no inverno quer sesta.
• Se os cabalos corren pra Viana, culle os bois e vai á arada; se corren pra Quiroga, culle os naipes e xoga. (Aquí os cabalos son metáfora por nubes)
• Se queres saber o que valen os poldros, vende os teus e merca os de outros.
• Se queres ter un bo poldro, que cho amanse outro.
• Se queres un bo poldro, que cho amanse outro.
• Seis galiñas e un galo comen a ración dun cabalo.
• Siñal é de boa besta a boa pata e a boa orella.
• Sogra, cabalo e león, son malos de corazón.
• Unha besta non fai feira.
• Unha besta non quer outra.