Saltar ao contido

Lingua pipil

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Lingua pipil
 Instancia de
 Subclase de
 Alfabeto
Propiedades
 Número de falantes
1135 (2024) Editar o valor en Wikidata
 Alfabeto
 Tipoloxía lingüística
 Estado de lingua da UNESCO
en perigo crítico
Clasificación lingüística
Localización
 País
Identificadores
Freebase/m/025wxbg Editar o valor en Wikidata
ISO 639-3ppl Editar o valor en Wikidata
ISO 639-5ppl Editar o valor en Wikidata
IETFppl Editar o valor en Wikidata
Wikidata C:Commons

O pipil[1] (nome nativo nawat) é unha lingua nativa de América Central e o membro máis meridional da familia de linguas uto-aztecas.[2] Foi falada polo pobo náhua en diversas partes da actual América Central antes da conquista española, mais no presente a maoría dos falantes quedaron reducidos a unha zona do oeste do Salvador. O pipil está clasificado como en perigo crítico polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.[3] Estivo a piques de extinguirse mais grazas aos esforzos de recuperación e preservación das dúas últimas décadas, comezaron a aparecer novos falantes como segunda lingua.[4]

Segundo o censo de 2022 ten uns douscentos falantes nativos, dos cales 57 son de Santo Domingo de Guzmán.[5]

  1. Definición de pipil no Dicionario de Galego de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
  2. Campbell, Lyle (1 de xaneiro de 1985). The Pipil Language of El Salvador. Walter de Gruyter. p. 5. ISBN 978-3-11-088199-8. 
  3. Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". unesdoc.unesco.org. Consultado o 11 de xullo de 2022. 
  4. Alfredo Garcia (2009). elsalvador.com, ed. "Náhuat, el renacimiento de una lengua. En 2003 quedaban solo unos 200 náhuat hablantes en todo el país. Seis años después, alrededor de 3 mil estudiantes de 11 escuelas reciben clases de este idioma". Arquivado dende o orixinal o 28 de setembro de 2012. Consultado o 30 de setembro de 2012. 
  5. "El náhuat se revitaliza con el primer diccionario hecho por una hablante nativa". El náhuat se revitaliza con el primer diccionario hecho por una hablante nativa (en Lingua castelá). 

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Outros artigos

[editar | editar a fonte]

Bibliografía

[editar | editar a fonte]
  • Asociación Coordinadora de Comunidades Indígenas de El Salvador (ACCIES). Tukalmumachtiak Nahuat (Lengua Náhuat, Primer Ciclo).
  • Arauz, Próspero (1960). El pipil de la región de los Itzalcos. (Edited by Pedro Geoffroy Rivas.) San Salvador: Ministerio de Cultura.
  • Calvo Pacheco, Jorge Alfredo (2000). Vocabulario castellano-pipil pípil-kastíyan. Izalco, O Salvador.
  • Campbell, Lyle (1985). The Pipil Language of El Salvador. Berlín: Mouton Publishers.
  • Comisión Nacional de Rescate del Idioma Náhuat (1992a). Ma Timumachtika Nauataketsalis / Aprendamos el Idioma Náhuat. San Salvador: Concultura.
  • Comisión Nacional de Rescate del Idioma Náhuat (1992b). Ma Timumachtika Nauataketsalis (Aprendamos el Idioma Náhuat). Guía Metodológica para la Enseñanza del Náhuat. San Salvador: Concultura.
  • Geoffroy Rivas, Pedro (1969). El nawat de Cuscatlán: Apuntes para una gramática. San Salvador: Ministerio de Educación.
  • King, Alan R. (2004). Gramática elemental del náhuat. O Salvador: IRIN.
  • King, Alan R. (2004). El náhuat y su recuperación. In: Científica 5. San Salvador: Universidade Don Bosco.
  • King, Alan R. (2011). Léxico del Náhuat Básico.
  • King, Alan R. (2011). Timumachtikan!: Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. Izalco, O Salvador: Iniciativa para a Recuperación do Idioma Náhuat.