A lingua cahuilla ou ivilyuat é unha lingua da familia uto-azteca falada polas diversas tribos do pobo cahuilla que habitan no val de Coachella, no porto de San Gorgonio e na rexión da serra de San Jacinto do sur de California.[1] Os demónimos do cahuilla inclúen Ɂívil̃uwenetem ou iviatam, falantes de Ivilyuat (Iviɂa), ou táxliswet que significa "persoa".[2][3] Un censo de 1990 revelou 35 falantes nunha poboación étnica de 800. Con tal descenso, o ivilyuat está clasificado como "en perigo crítico de extinción" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO[4] xa que a maioría dos falantes son de mediana idade ou maiores, con taxas de transmisión limitadas aos nenos.
Sábese que existen tres dialectos: deserto, montaña e paso,[5] así como algúns outros subdialectos.[6]
Alvin Siva foi un falante fluído da lingua que morreu o 26 de xuño de 2009 e conservou os cantos tradicionais dos paxaros da tribo, cantados na lingua cahuilla, ensinándoos ás xeracións máis novas do seu pobo.[7]Katherine Siva Saubel (1920 - 2011) era unha falante nativa de cahuilla dedicada a preservar a lingua.[8]
En abril de 2014, a Universidade de California en Riverside ofreceu obradoiros públicos gratuítos na lingua cahuilla, e posteriormente puxo a disposición dos estudantes universitarios e membros da comunidade tribal cahuilla un curso completo de catro clases no outono de 2020.[9][10]
↑Shipley, William F. (1978). "Native Languages of California". En R.F. Heizer. Handbook of North American Indians. 8, California. Washington DC: Smithsonian Institution. pp.80–90.
↑"Cahuilla". Limu Project. Arquivado dende o orixinal o 18 de setembro de 2015. Consultado o 12 de marzo de 2016.