Saltar ao contido

Lingua yaqui

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Lingua yaqui
 Instancia de
 Subclase de
Propiedades
 Tipoloxía lingüística
 Estado de lingua da UNESCO
vulnerábel
Clasificación lingüística
Localización
 Orixinario de
 País
Identificadores
Freebase/m/04n9hn Editar o valor en Wikidata
ISO 639-3yaq Editar o valor en Wikidata
ISO 639-5yaq Editar o valor en Wikidata
IETFyaq Editar o valor en Wikidata
Wikidata

A lingua yaqui (ou hiaki), coñecida localmente como yoeme ou yoem noki, é unha lingua nativa americana da familia uto-azteca. Fálana uns 20.000 membros do pobo yaqui, no estado mexicano de Sonora e alén da fronteira en Arizona, nos Estados Unidos. É parcialmente intelixible coa lingua mayo, tamén falada en Sonora, e xuntas compoñen o grupo de linguas cahitas. Segundo datos do censo de 2020 en México tiña 20.000 falantes[1] e nos Estados Unidos 640 máis. O yaqui está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.[2]

Revitalización e ensino da lingua

[editar | editar a fonte]

En 2009, o Consello Tribal Pascua Yaqui e a Universidade de Arizona colaboraron nun programa no que os anciáns das tribos ensinan a lingua yaqui ás familias.[3] A partir de 2010, estaba en marcha un proxecto de revitalización na universidade, "usando cintas de hai 30 anos gravadas pola membro da tribo Maria Leyva".[4] A partir de 2012, "Calquera material didáctico, ferramentas, leccións, arquivos sonoros, etc.", no sitio web da Tribo Pascua Yaqui estaba "restrinxido só a 'Membros inscritos tribalmente'".[5]

  1. Lenguas indígenas y hablantes de 3 años y más, 2020 Arquivado 03 de marzo de 2016 en Wayback Machine. INEGI. Censo de Población y Vivienda 2020.
  2. Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". unesdoc.unesco.org. Consultado o 11 de xullo de 2022. 
  3. Corey Schubert (2009-02-27). "Tribal council selects ASU project for use in schools - ICTMN.com". Indian Country Today Media Network. Arquivado dende o orixinal o 02 de decembro de 2013. Consultado o 2012-09-29. 
  4. "Saving the Yaqui language". KVOA.com (Tucson, Arizona). 2010-06-15. Arquivado dende o orixinal o 14 de decembro de 2013. Consultado o 2012-09-29. 
  5. "Language". Pascua Yaqui Tribe. Consultado o 2012-09-29. 

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Outros artigos

[editar | editar a fonte]

Bibliografía

[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas

[editar | editar a fonte]